Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 106

25 juli 1957 (avondzitting) 952
(Voorzitter)
Nederlandse Opera
Gemeenteblad afd. 2
Nederlandse Opera 953
Spreker wijst er op, dat voor het aanstaande seizoen de oorspronkelijke be-
groting met f 175.000 is besnoeid en hij meent, dat het bestuur thans met
beperking niet verder kan gaan.
Opera te krijgen. Het bestuur van de Nederlandse Opera heeft dergelijke
contacten reeds gelegd.
Naar aanleiding van de opmerking, dat men op de premières zou kunnen
bezuinigen, betoogt spreker, dat, als het aantal voorstellingen, die als première
worden aangeduid, wordt verminderd, het peil van de Nederlandse Opera be-
langrijk zou dalen. Volgens spreker is het een bekend feit, dat elke opera zich-
zelf moet vernieuwen. De artistieke prestaties moeten steeds een stimulans
kunnen geven om het peil van de instelling als geheel te handhaven. Spreker
betoogt, dat het laten vervallen van een première geen bezuiniging van f 100.000
te weeg brengt; het gaat in deze om een bedrag van enige tienduizenden
guldens en zeker niet om meer. Hij gelooft niet, dat het aantal premières op dit
ogenblik te groot is; men heeft hier te maken met een net nog aanvaardbaar
minimum. Burgemeester en Wethouders geloven niet, dat daarin de oplossing
ligt. Als er bezuinigd kan worden, zijn zij gaarne bereid, met het bestuur
na te gaan, op welke posten dit mogelijk is. Zij kennen echter de ‚‚in-en-outs”’
van het financiële beheer van de Opera volkomen. Alle posten worden sinds een
reeks van jaren gecontroleerd en zij weten, welke mogelijkheden er binnen de
dagelijkse leiding van de Opera bestaan. Die mogelijkheden zijn echter vrij
gering!
Naar aanleiding van de opmerkingen, die zijn gemaakt over de verhouding
tussen de recettes en het subsidie, wenst spreker onderscheid te maken tussen de
kosten van de Opera zelf en de kosten van het ballet, in die zin, dat er een ge-
scheiden boekhouding is, maar dat het niet zo is, dat het ballet voor f 300.000
te boek staat. De f 300.000 vormen het bedrag, dat door de Nederlandse Opera
in het geheel aan het ballet wordt besteed.
Burgemeester en Wethouders menen, dat het niet de juiste weg is om bezui-
niging te bereiken door zo maar een subsidie met een bepaald bedrag te ver-
lagen. Liever willen Burgemeester en Wethouders met het bestuur nagaan,
hoe ook in het nieuwe seizoen in het kader van de Begroting de exploitatie kan
worden gevoerd.
De vraag kan rijzen, of dit bedrag niet te hoog is. Spreker wijst er op, dat het
tekort bij het Ballet der Lage Landen veel kleiner is, maar dat de omstandighe-
den daar veel moeilijker zijn, omdat de salarissen laag zijn en de bedrijfs-
voering plaats vindt op een niveau, dat ligt beneden de drempel van het mini-
mum. Het tekort van het Nederlands Ballet is opgelopen tot f 340.000 en in dat
opzicht kan men volgens spreker niet zeggen, dat het bedrag voor het opera-
ballet hoger zou zijn, of naar verhouding te hoog zou zijn, al kan men de vraag
stellen, of Amsterdam dit bedrag kan opbrengen binnen het geheel van de kunst-
subsidies. Burgemeester en Wethouders zetten hierachter een vraagteken, aldus
spreker.
Het voorstel van de heren Van Rij en Le Cavelier lijkt Burgemeester en Wet-
houders niet praktisch; het is ook volkomen willekeurig door een bedrag te
schrappen en dan te zeggen: als ik dat doe, heb ik laten blijken, dat het mij ernst
is met het vaststellen van de bedragen. Dit is niet de juiste weg; reeds eerder is
gebleken, dat deze onbegaanbaar is. Voorts is een dergelijke handeling onrede-
lijk ten opzichte van hen, die de verantwoordelijkheid dragen.
Naar aanleiding van de vraag, of dit is veroorzaakt, doordat men een top-
zware positie heeft gekregen, zegt spreker, dat Burgemeester en Wethouders de
indruk hebben, dat geleidelijk in de Nederlandse balletwereld een topzware
situatie is ontstaan, doordat de verschillende balletten zich aan elkaar hebben
opgetrokken. Daarom geloven Burgemeester en Wethouders, dat de tijd is ge-
komen, met het Rijk overleg te plegen inzake de situatie in de Nederlandse
balletwereld. Het College heeft in deze met het Rijk reeds contact opgenomen
om te zien, of daar belangstelling bestaat voor dit probleem. Spreker deelt mede,
dat Burgemeester en Wethouders het voornemen hebben, onmiddellijk na het
reces de kwestie van het ballet onder ogen te zien. Het spreekt vanzelf, aldus
spreker, dat het College aandacht schenkt aan de verschillende voorstellingen van
het ballet der Nederlandse Opera, echter niet in die zin, dat het zich bezighoudt
met de kunstkritieken, die zeer eenzijdig zijn. Spreker vindt het zeer merk-
waardig, dat al deze kritieken zo eenzijdig zijn. Toch kunnen er enkele ele-
menten naar voren worden gebracht, die voor de beoordeling van de ballet-
situatie in Nederland van belang kunnen worden geacht. Men kan zich o.a.
afvragen, hoe de organisatie dient te zijn.
De heer Van Rij heeft gezegd, dat er verschil was, omdat men bij de Orkest-
stichting in vrijheid werkt en dit bij de Opera niet het geval is, maar Burge-
meester en Wethouders herhalen, dat het bestuur van de Orkeststichting op
dezelfde wijze wordt samengesteld als het bestuur van de Opera.
Spreker zegt, wel eens de indruk te hebben, dat hier een behoefte wordt
gekweekt door meer balletten in stand te houden dan strikt noodzakelijk
is. Hij meent, dat het noodzakelijk is, een scherp onderzoek in deze in te stellen,
doch dat het moment thans nog niet daar is, dit te doen.
De mededeling van de heer Luirink over de ontslagen solisten is niet juist.
Het Gewestelijk Arbeidsbureau heeft deze zaak nog in behandeling. Door het
bestuur van de Opera werd nog geen mededeling hierover ontvangen. Ook
Burgemeester en Wethouders wachten op het resultaat van het onderzoek van
genoemd bureau.
Spreker wijst er op, dat Burgemeester en Wethouders niet van mening zijn,
dat de leiding van de Opera, met name de topleiding, altijd bevredigend is ge-
weest. Volgens hem stuit de leiding van een grote opera-instelling op moeilijk-
heden, die hierin zijn gelegen, dat de mensen, die in deze instellingen goed lei-
ding kunnen geven, schaars zijn. Hierbij dient men volgens spreker niet te ver-
geten, dat men hier te doen heeft met een jonge instelling zonder enige traditie.
De heer Sajet meende, dat bij gewone operavoorstellingen de eerste solisten
van het ballet niet optraden. Dit is echter niet juist, want bij verschillende
opera’s (bijv. Aïda, Faust, Parelvissers, treden bij iedere voorstelling de eerste
solisten ook op. Er bestaat geen reden voor Burgemeester en Wethouders om
met het bestuur van de Opera overleg te plegen over de vraag, of er verandering
moet komen in de wijze, waarop de dansers en danseressen worden verdeeld
over de verschillende voorstellingen.
Spreker meent, dat het bestuur zeker niet kan worden verweten — zoals
hier en daar wel gebeurt — dat het niet let op de financiële situatie van Amster-
dam. De suppletoire begroting, waarover is gesproken, had betrekking op een
speciale loonronde. Herhaalde malen is het gebeurd, dat het operabestuur er in
is geslaagd, tekorten in te lopen, waartoe ingrijpende maatregelen moesten
worden genomen.
Een volgende concrete vraag heeft betrekking op de subsidiëring van het
ballet. Men heeft zich afgevraagd, of er geen reden is tot verlaging, ook o.m. in
verband met de verschillende opmerkingen naar aanleiding van artikelen in „De
Groene” en andere persorganen. Hoewel daarop niet direct de nadruk is gelegd,