Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 505, pagina 7

8
geen ernstige schade betekent voor het ziekenhuiswezen. Afgezien daarvan echter
is de uniforme salarisregeling voor het gehele land slechts een schijnbare
rechtvaardigheid, die in wezen een grote onbillijkheid inhoudt. Er kan toch geen
twijfel aan bestaan, dat de aard van de diensten in grote en academische zieken-
huizen zwaarder en veeleisender is dan in kleine, en dat het financieel toch
ook aanzienlijk verschil maakt, of men in een grote stad dan wel in een kleine
plaats werkt. Toen over het regeringsvoorstel advies werd gevraagd is hier
dan ook door de directeuren der gemeentelijke ziekenhuizen bij monde van de
directeur voor de Openbare Gezondheidszorg ernstig tegen geprotesteerd
(schrijven van 27 augustus 1954, no. 815 C.B.O.G. 306/30 O.G.Z.).
Uit dit schrijven moge het volgende worden aangehaald:
„‚Zelfs wanneer wij aannemen, dat het hier in het algemeen intern personeel
betreft — wat voor de verplegenden zeker niet juist en voor de leerling-verple-
genden niet volledig juist is — dan is het zonder meer duidelijk, dat het leven in
Amsterdam en in de andere grote steden aanzienlijk duurder is dan in de kleinere
plaatsen, tengevolge van de hogere prijzen, die voor kleding en schoeisel, voor
kapper, ontspanning en culturele genoegens e.d. moeten worden betaald, door
kosten van het (noodzakelijk) gebruik van openbare vervoermiddelen en van
fietsenstallingen enz. Wij menen dus, dat een van de voorwaarden, waaraan een
algemene salarisregeling voor deze categorieën van personeel moet voldoen,
is het handhaven c.q. invoeren van een standplaatsaftrek, om te voorkomen, dat
het personeel in de ziekenhuizen in de grote steden feitelijk financieel wordt
achtergesteld bij dat in de rest van het land.”
9
dan ander personeel, dat continu-arbeid verricht. Juist hier komt weer het
bijzondere karakter van het gemeenteziekenhuis naar voren.
Dit protest heeft geen resultaat gehad. De consequentie is geweest, dat
kandidaten minder neiging vertonen zich naar de grote stad te begeven —
daar zij immers nu in of vlak bij huis hetzelfde kunnen verdienen — en het is
geen toeval, dat het verpleegsterstekort in onze ziekenhuizen juist na het
invoeren van deze regeling zoveel nijpender geworden is.
De functie van de gemeenteziekenhuizen brengt mee, dat deze instituten
altijd klaar moeten staan om elk lid van de burgerij een zo goed mogelijke
klinische geneeskundige verzorging te bieden, tenzij hij er de voorkeur aan geeft
en de mogelijkheid heeft, deze verzorging elders te vinden.
Bestaat er derhalve reden een hoger salaris te geven aan de verpleegster
in de grote stad, er is eveneens reden om de verpleegster in een groot en in
een academisch ziekenhuis hoger te belonen. Het Curatorium der Universiteit
van Amsterdam heeft indertijd gevraagd, de mogelijkheid onder het oog te zien
in het bijzonder de verpleegsters in de academische ziekenhuizen hoger te
salariëren. De commissie is echter van mening, dat de verhoudingen in een groot
niet-academisch ziekenhuis en in een academisch ziekenhuis zo weinig verschil-
len, dat dezelfde redenering voor beide geldig is. In beide categorieën zieken-
huizen zijn de eisen, welke aan het verplegend personeel gesteld worden, zowel
kwantitatief als kwalitatief hoger. De nadelen van het grote bedrijf doen zich ge-
voelen, het tempo is hoger en de nachtdiensten zijn dikwijls zwaarder. Wanneer
het bovenstaande als argument kan worden aangevoerd tot een differentiatie
in de salariëring en tegen een uniforme landelijke regeling, zijn er bovendien
nog argumenten, welke kunnen rechtvaardigen, dat, los van de normen der
salariëring, de arbeidsvoorwaarden der verpleegsters, lettende op de haar ge-
stelde eisen, worden verbeterd. De commissie heeft zich over dit punt uitvoerig
beraden. Zij geeft toe, dat het tekort aan verpleegsters een onderdeel is van een
algemeen bestaand personeelstekort en uit hoofde van dit tekort alleen een
salarisverhoging niet gerechtvaardigd zou zijn. Omgekeerd echter is het duide-
lijk, dat de verplegenden, die immers geen toeslag boven het salaris ontvangen
voor het verrichten van continu-arbeid, in een ongunstiger positie geplaatst zijn
Dit betekent in de praktijk, dat een zeer groot deel der ziekenfonds-
verzekerden, voor wie acuut de noodzaak tot opneming in een ziekenhuis
ontstaat, aangewezen is op de diensten van de gemeenteziekenhuizen, omdat
de beschikbare 3e klas bedden in de particuliere inrichtingen gewoonlijk reeds
in de ochtend met patiënten van de wachtlijst zijn belegd. Om in spoedeisende
gevallen alle hulp te kunnen bieden, moeten de gemeenteziekenhuizen met hun
gespecialiseerde afdelingen en operatiekamers op alle uren van het etmaal en
op alle dagen van de week een voldoende bezetting op alle afdelingen hand-
haven.
Een relatief groot deel van de verpleegsters zal hiervoor in de late dienst
en in de nachtdienst moeten worden ingedeeld; deze onaangename diensten
zullen dus door elk der verpleegsters veel frequenter moeten worden verricht
dan in de meeste particuliere Amsterdamse ziekenhuizen het geval is.
In het Wilhelmina Gasthuis zijn van de verplegenden, die op de afdelingen
werkzaam zijn en in de roulerende dienst ‘zijn opgenomen, ongeveer 25% in de
late dienst ingedeeld en eveneens ongeveer 25% in de nachtdienst. Dit betekent
voor deze verplegenden, dat zij in iedere periode van 8 weken praktisch 4 weken
zijn ingedeeld in late of nachtdienst.
Vergelijking met enkele grote particuliere ziekenhuizen in de stad leert,
dat deze diensten in deze ziekenhuizen ongeveer half zo vaak terugkeren als
in het Wilhelmina Gasthuis het geval is. Vergelijkingen met ziekenhuizen elders
doen zien, dat, onafhankelijk van de grootte, in sommige ziekenhuizen de
verhoudingen liggen zoals in de Amsterdamse gemeenteziekenhuizen, in andere
daarentegen, zoals in de Amsterdamse particuliere ziekenhuizen. De vraag, of
het een overheids- dan wel een particulier ziekenhuis betreft, speelt hierbij geen
rol; wèl echter de vraag, welke functie het ziekenhuis vervult ten aanzien van
de gemeenschap, waarin het gevestigd is.
Uit het bovenstaande moge volgen, dat in een ziekenhuis, dat voor het volle
etmaal moet functioneren — en dus ook in de gemeenteziekenhuizen —
+ 50 % onaangename diensten verricht moeten worden, tegen + 25 % in andere
ziekenhuizen. De commissie is van mening, dat het onjuist is, voor ongelijke
arbeidsprestaties een gelijke salariëring toe te kennen; met andere woorden,
waar het aantal diensturen in avond-, nacht- en zondagsdienst voor de ver-
pleegsters in de gemeenteziekenhuizen veel hoger is dan voor die van de meeste
particuliere ziekenhuizen in Amsterdam, dient ook de honorering in beide
groepen verschillend te worden vastgesteld en wel aan de hand van de frequentie
van deze onaangename diensten.
Het hierboven aangegeven cijfer van - 25% meer onaangename diensten
kan hierbij als richtsnoer dienen. In het bijzonder wil de commissie de aandacht
vestigen op de honorering van de hoofdverplegenden. De hoofdverplegenden
zijn, doordat de laatste salarisverhoging in Amsterdam niet voor haar gold,
+ f 400 minder in salaris gaan ontvangen dan degenen, die voorheen met haar
in dezelfde salarisgroep stonden. Deze groep wordt onvoldoende gehonoreerd,
niet alleen gezien haar zware taak, maar vooral ook in de verhouding tot andere