Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 505, pagina 7

8 geen ernstige schade betekent voor het ziekenhuiswezen. Afgezien daarvan echter is de uniforme salarisregeling voor het gehele land slechts een schijnbare rechtvaardigheid, die in wezen een grote onbillijkheid inhoudt. Er kan toch geen twijfel aan bestaan, dat de aard van de diensten in grote en academische ziekenhuizen zwaarder en veeleisender is dan in kleine, en dat het financieel toch ook aanzienlijk verschil maakt, of men in een grote stad dan wel in een kleine plaats werkt. Toen over het regeringsvoorstel advies werd gevraagd is hier dan ook door de directeuren der gemeentelijke ziekenhuizen bij monde van de directeur voor de Openbare Gezondheidszorg ernstig tegen geprotesteerd (schrijven van 27 augustus 1954, no. 815 C.B.O.G. 306/30 O.G.Z.). Uit dit schrijven moge het volgende worden aangehaald: „‚Zelfs wanneer wij aannemen, dat het hier in het algemeen intern personeel betreft — wat voor de verplegenden zeker niet juist en voor de leerling-verplegenden niet volledig juist is — dan is het zonder meer duidelijk, dat het leven in Amsterdam en in de andere grote steden aanzienlijk duurder is dan in de kleinere plaatsen, tengevolge van de hogere prijzen, die voor kleding en schoeisel, voor kapper, ontspanning en culturele genoegens e.d. moeten worden betaald, door kosten van het (noodzakelijk) gebruik van openbare vervoermiddelen en van fietsenstallingen enz. Wij menen dus, dat een van de voorwaarden, waaraan een algemene salarisregeling voor deze categorieën van personeel moet voldoen, is het handhaven c.q. invoeren van een standplaatsaftrek, om te voorkomen, dat het personeel in de ziekenhuizen in de grote steden feitelijk financieel wordt achtergesteld bij dat in de rest van het land.” 9 dan ander personeel, dat continu-arbeid verricht. Juist hier komt weer het bijzondere karakter van het gemeenteziekenhuis naar voren. Dit protest heeft geen resultaat gehad. De consequentie is geweest, dat kandidaten minder neiging vertonen zich naar de grote stad te begeven — daar zij immers nu in of vlak bij huis hetzelfde kunnen verdienen — en het is geen toeval, dat het verpleegsterstekort in onze ziekenhuizen juist na het invoeren van deze regeling zoveel nijpender geworden is. De functie van de gemeenteziekenhuizen brengt mee, dat deze instituten altijd klaar moeten staan om elk lid van de burgerij een zo goed mogelijke klinische geneeskundige verzorging te bieden, tenzij hij er de voorkeur aan geeft en de mogelijkheid heeft, deze verzorging elders te vinden. Bestaat er derhalve reden een hoger salaris te geven aan de verpleegster in de grote stad, er is eveneens reden om de verpleegster in een groot en in een academisch ziekenhuis hoger te belonen. Het Curatorium der Universiteit van Amsterdam heeft indertijd gevraagd, de mogelijkheid onder het oog te zien in het bijzonder de verpleegsters in de academische ziekenhuizen hoger te salariëren. De commissie is echter van mening, dat de verhoudingen in een groot niet-academisch ziekenhuis en in een academisch ziekenhuis zo weinig verschillen, dat dezelfde redenering voor beide geldig is. In beide categorieën ziekenhuizen zijn de eisen, welke aan het verplegend personeel gesteld worden, zowel kwantitatief als kwalitatief hoger. De nadelen van het grote bedrijf doen zich gevoelen, het tempo is hoger en de nachtdiensten zijn dikwijls zwaarder. Wanneer het bovenstaande als argument kan worden aangevoerd tot een differentiatie in de salariëring en tegen een uniforme landelijke regeling, zijn er bovendien nog argumenten, welke kunnen rechtvaardigen, dat, los van de normen der salariëring, de arbeidsvoorwaarden der verpleegsters, lettende op de haar gestelde eisen, worden verbeterd. De commissie heeft zich over dit punt uitvoerig beraden. Zij geeft toe, dat het tekort aan verpleegsters een onderdeel is van een algemeen bestaand personeelstekort en uit hoofde van dit tekort alleen een salarisverhoging niet gerechtvaardigd zou zijn. Omgekeerd echter is het duidelijk, dat de verplegenden, die immers geen toeslag boven het salaris ontvangen voor het verrichten van continu-arbeid, in een ongunstiger positie geplaatst zijn Dit betekent in de praktijk, dat een zeer groot deel der ziekenfondsverzekerden, voor wie acuut de noodzaak tot opneming in een ziekenhuis ontstaat, aangewezen is op de diensten van de gemeenteziekenhuizen, omdat de beschikbare 3e klas bedden in de particuliere inrichtingen gewoonlijk reeds in de ochtend met patiënten van de wachtlijst zijn belegd. Om in spoedeisende gevallen alle hulp te kunnen bieden, moeten de gemeenteziekenhuizen met hun gespecialiseerde afdelingen en operatiekamers op alle uren van het etmaal en op alle dagen van de week een voldoende bezetting op alle afdelingen handhaven. Een relatief groot deel van de verpleegsters zal hiervoor in de late dienst en in de nachtdienst moeten worden ingedeeld; deze onaangename diensten zullen dus door elk der verpleegsters veel frequenter moeten worden verricht dan in de meeste particuliere Amsterdamse ziekenhuizen het geval is. In het Wilhelmina Gasthuis zijn van de verplegenden, die op de afdelingen werkzaam zijn en in de roulerende dienst ‘zijn opgenomen, ongeveer 25% in de late dienst ingedeeld en eveneens ongeveer 25% in de nachtdienst. Dit betekent voor deze verplegenden, dat zij in iedere periode van 8 weken praktisch 4 weken zijn ingedeeld in late of nachtdienst. Vergelijking met enkele grote particuliere ziekenhuizen in de stad leert, dat deze diensten in deze ziekenhuizen ongeveer half zo vaak terugkeren als in het Wilhelmina Gasthuis het geval is. Vergelijkingen met ziekenhuizen elders doen zien, dat, onafhankelijk van de grootte, in sommige ziekenhuizen de verhoudingen liggen zoals in de Amsterdamse gemeenteziekenhuizen, in andere daarentegen, zoals in de Amsterdamse particuliere ziekenhuizen. De vraag, of het een overheids- dan wel een particulier ziekenhuis betreft, speelt hierbij geen rol; wèl echter de vraag, welke functie het ziekenhuis vervult ten aanzien van de gemeenschap, waarin het gevestigd is. Uit het bovenstaande moge volgen, dat in een ziekenhuis, dat voor het volle etmaal moet functioneren — en dus ook in de gemeenteziekenhuizen — + 50 % onaangename diensten verricht moeten worden, tegen + 25 % in andere ziekenhuizen. De commissie is van mening, dat het onjuist is, voor ongelijke arbeidsprestaties een gelijke salariëring toe te kennen; met andere woorden, waar het aantal diensturen in avond-, nacht- en zondagsdienst voor de verpleegsters in de gemeenteziekenhuizen veel hoger is dan voor die van de meeste particuliere ziekenhuizen in Amsterdam, dient ook de honorering in beide groepen verschillend te worden vastgesteld en wel aan de hand van de frequentie van deze onaangename diensten. Het hierboven aangegeven cijfer van - 25% meer onaangename diensten kan hierbij als richtsnoer dienen. In het bijzonder wil de commissie de aandacht vestigen op de honorering van de hoofdverplegenden. De hoofdverplegenden zijn, doordat de laatste salarisverhoging in Amsterdam niet voor haar gold, + f 400 minder in salaris gaan ontvangen dan degenen, die voorheen met haar in dezelfde salarisgroep stonden. Deze groep wordt onvoldoende gehonoreerd, niet alleen gezien haar zware taak, maar vooral ook in de verhouding tot andere