Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
6
krijgen van het tekort, zoals dit door de ziekenhuizen zelf wordt gevoeld. Uit
deze getallen blijkt het volgende:
Bed/verpleegster-index naar grootte der ziekenhuizen.
Bed/verpl. index gewenst tekort
op 1 jan. 1956
( Prot. + neutr. 2.1 14%
tot 150 bedden RK.
11%
( Prot. + neutr. 10%
L RK. 8%
meer dan 500 ET mein je
150499 bedden
Het valt op, dat de R.K.-ziekenhuizen over het algemeen een hogere index
hebben en wensen dan de andere. Een verklaring werd door de uit de enquête
verkregen gegevens niet verkregen. Verondersteld wordt, dat de religieuzen
bereid zijn langer te werken en dat meer van verpleeghulpen gebruik gemaakt
wordt.
Verdeelt men de verplegenden in 3 categorieën, nl. :
1 de staf-verplegenden (hoofdverpleegster, waarnemend hoofdverpleegster,
eerste verpleegsters),
!) Gezien het kleine aantal stafverplegenden in het Weesperplein-ziekenhuis (W.Z.) geven
reeds enkele vacatures een hoog percentage, dat sterk afwijkt van de andere zieken-
huizen.
7
tekorten bij het W.G. in de orde van grootte van 15%, in het B.G. 40%, in
het W.Z. 36%. Wat de krachten in opleiding betreft, is het tekort in het W.G.
17%, in het B.G. 10% en in het W.Z. nihil. Uit het bovenstaande volgt, dat
de ergste tekorten dus bij het verplegende kader liggen. Hoewel het tekort aan
leerlingen dus lang niet zo ernstig is als het tekort aan kader, is het toch niet
juist te menen, dat voldoende leerlingen worden aangetrokken. Immers, in
bovenaangehaald Rapport Verpleegsterstekort wordt berekend, dat het gemid-
delde dienstverband van een verpleegster 5 jaar bedraagt. Na 5 jaar is dus het
gehele verpleegsterskorps door een nieuw vervangen en er moet dus ieder jaar
1/5 van het gehele bestand worden aangetrokken. Dit zou betekenen, dat voor
de Amsterdamse gemeenteziekenhuizen jaarlijks ongeveer 300 aanstellingen
aan verpleegsters moeten worden gegeven. Deze schatting komt goed overeen
met de getallen, in het Rapport Verpleegsterstekort gegeven. Op een totaal
van rond 50.000 ziekenhuisbedden moeten per jaar 6000 verpleegsters worden
aangevuld. Het aantal gemeenteziekenhuisbedden bedraagt rond 2500;
hiervoor is dus een vervanging van 1/20 xx 6000 —= 300 nodig. In het jaar 1956
werden echter slechts 226 leerlingen aangesteld. Gedeeltelijk zal het verschil
opgevangen zijn door maandzusters, doch ook hier blijkt een kloof te bestaan.
II. De materiële arbeidsvoorwaarden (primaire arbeidsvoorwaarden, met name
salariëring; secondaire arbeidsvoorwaarden, zoals vergoeding voor kleding,
vakantie, toelagen e.d.).
Salariëring.
Het schijnt weinig zin te hebben over de salariëring van het verplegend
personeel te spreken, daar deze uniform voor het land is vastgesteld en de
salariëringsgrenzen van hogerhand zijn gefixeerd. Wat de landelijke regeling
betreft, deze is -+ 2 jaar geleden vastgesteld ten einde een eind te maken aan
de onderlinge concurrentie van de ziekenhuizen ten aanzien van de personeels-
wervingen ten einde te voorkomen, dat de verpleegprijs zou worden opgedreven
door de hoge kosten in de personeelssector. Hiertegenover staat, dat de vrijere
loonvorming en tal van emolumenten, die het particuliere bedrijf bieden kan,
de personeelsverhoudingen in de particuliere sector over de gehele linie veel
gunstiger maken dan in de overheidsdienst. Zelfs al neemt men aan, dat de
overheid de concurrentie met het vrije bedrijf in de tegenwoordige omstandig-
heden niet kan aanbinden, dan moet men zich toch ernstig afvragen, of het
bovenbedoelde beleid — juist in een tijd, waarin het particuliere bedrijf de meest
intense en kostbare pogingen aanwendt, om personeel te werven en te binden —
Wanneer wij het verschil tussen de gewenste en werkelijke index als een
maat voor het tekort nemen, dan blijkt er nauwelijks enig verschil te bestaan
tussen de ziekenhuizen van verschillende grootte en van verschillende confessie.
Een uitzondering maken de grote R.K.-ziekenhuizen, waarbij echter opgemerkt
moet worden, dat een betrekkelijk groot aantal R.K.-ziekenhuizen met meer
dan 500 bedden niet aan de enquête hebben meegedaan.
2 kernverplegenden (waarnemend eerste verpleegsters en verpleegsters),
De commissie meent er derhalve van te kunnen uitgaan, dat de gemeente-
ziekenhuizen ten aanzien van het verpleegsterstekort een beeld vertonen, dat
ongunstiger is dan het landelijke gemiddelde en heeft zich daarom in het
bijzonder met dit facet van het verpleegsterstekort beziggehouden. Zij heeft
zich beraden op de middelen, die deze ongunstige toestand zouden kunnen
verbeteren, en heeft zich afgevraagd, in hoeverre verbetering in arbeidsvoor-
waarden, arbeidsomstandigheden en verhoging van voldoening in het werk
mogelijk is. Zij heeft zich hiertoe in subcommissies gesplitst, die zich bezig
hebben gehouden resp. met de materiële arbeidsvoorwaarden, de niet-materiële
arbeidsvoorwaarden en de arbeidsverhoudingen in het bijzonder in het
academische ziekenhuis. Bovendien heeft zich een subcommissie beziggehouden
met het vraagstuk van de werving.
Wanneer men schat, hoeveel verplegenden er in totaal in de Amster-
damse gemeenteziekenhuizen nodig zouden zijn — indien alle bedden zouden
bezet zijn — komt men tot een aantal van 1665. Het aanwezige aantal bedraagt
1352, dit wijst dan op een tekort van ruim 18%. 1665 verpleegsters op een
totaal van 2573 gemeentebedden zou betekenen een bed-verpleegster-index
van 1,6, hetgeen dus een gunstiger verhouding is dan door de meeste zieken-
huizen gewenst geacht wordt. Echter is het verschil niet groot, daar, zoals uit
boven gegeven tabel blijkt, de meeste protestante en neutrale ziekenhuizen een
index van 1,7 stellen. Waar het gemiddelde tekort van de protestante en
neutrale middelgrote en grote ziekenhuizen 10% bedraagt, is het dus wel
zeker, dat het tekort in de gemeenteziekenhuizen, ook al is het dan geen 18%,
belangrijk hoger dan het gemiddelde is.
3 in opleiding (leerlingen benevens opleiding voor bijzondere aantekeningen
en B-verpleegsters),
dan vindt men, dat de tekorten op verschillende wijzen over deze categorieën
zijn verdeeld. Betrokken op het totaal aantal stafverplegenden, nodig bij het
gebruik van alle bedden, vindt men in het W.G.en het B.G. een tekort van 10
in het W.Z. een tekort van 30%1). Wat de kernverplegenden betreft liggen de
krijgen van het tekort, zoals dit door de ziekenhuizen zelf wordt gevoeld. Uit
deze getallen blijkt het volgende:
Bed/verpleegster-index naar grootte der ziekenhuizen.
Bed/verpl. index gewenst tekort
op 1 jan. 1956
( Prot. + neutr. 2.1 14%
tot 150 bedden RK.
11%
( Prot. + neutr. 10%
L RK. 8%
meer dan 500 ET mein je
150499 bedden
Het valt op, dat de R.K.-ziekenhuizen over het algemeen een hogere index
hebben en wensen dan de andere. Een verklaring werd door de uit de enquête
verkregen gegevens niet verkregen. Verondersteld wordt, dat de religieuzen
bereid zijn langer te werken en dat meer van verpleeghulpen gebruik gemaakt
wordt.
Verdeelt men de verplegenden in 3 categorieën, nl. :
1 de staf-verplegenden (hoofdverpleegster, waarnemend hoofdverpleegster,
eerste verpleegsters),
!) Gezien het kleine aantal stafverplegenden in het Weesperplein-ziekenhuis (W.Z.) geven
reeds enkele vacatures een hoog percentage, dat sterk afwijkt van de andere zieken-
huizen.
7
tekorten bij het W.G. in de orde van grootte van 15%, in het B.G. 40%, in
het W.Z. 36%. Wat de krachten in opleiding betreft, is het tekort in het W.G.
17%, in het B.G. 10% en in het W.Z. nihil. Uit het bovenstaande volgt, dat
de ergste tekorten dus bij het verplegende kader liggen. Hoewel het tekort aan
leerlingen dus lang niet zo ernstig is als het tekort aan kader, is het toch niet
juist te menen, dat voldoende leerlingen worden aangetrokken. Immers, in
bovenaangehaald Rapport Verpleegsterstekort wordt berekend, dat het gemid-
delde dienstverband van een verpleegster 5 jaar bedraagt. Na 5 jaar is dus het
gehele verpleegsterskorps door een nieuw vervangen en er moet dus ieder jaar
1/5 van het gehele bestand worden aangetrokken. Dit zou betekenen, dat voor
de Amsterdamse gemeenteziekenhuizen jaarlijks ongeveer 300 aanstellingen
aan verpleegsters moeten worden gegeven. Deze schatting komt goed overeen
met de getallen, in het Rapport Verpleegsterstekort gegeven. Op een totaal
van rond 50.000 ziekenhuisbedden moeten per jaar 6000 verpleegsters worden
aangevuld. Het aantal gemeenteziekenhuisbedden bedraagt rond 2500;
hiervoor is dus een vervanging van 1/20 xx 6000 —= 300 nodig. In het jaar 1956
werden echter slechts 226 leerlingen aangesteld. Gedeeltelijk zal het verschil
opgevangen zijn door maandzusters, doch ook hier blijkt een kloof te bestaan.
II. De materiële arbeidsvoorwaarden (primaire arbeidsvoorwaarden, met name
salariëring; secondaire arbeidsvoorwaarden, zoals vergoeding voor kleding,
vakantie, toelagen e.d.).
Salariëring.
Het schijnt weinig zin te hebben over de salariëring van het verplegend
personeel te spreken, daar deze uniform voor het land is vastgesteld en de
salariëringsgrenzen van hogerhand zijn gefixeerd. Wat de landelijke regeling
betreft, deze is -+ 2 jaar geleden vastgesteld ten einde een eind te maken aan
de onderlinge concurrentie van de ziekenhuizen ten aanzien van de personeels-
wervingen ten einde te voorkomen, dat de verpleegprijs zou worden opgedreven
door de hoge kosten in de personeelssector. Hiertegenover staat, dat de vrijere
loonvorming en tal van emolumenten, die het particuliere bedrijf bieden kan,
de personeelsverhoudingen in de particuliere sector over de gehele linie veel
gunstiger maken dan in de overheidsdienst. Zelfs al neemt men aan, dat de
overheid de concurrentie met het vrije bedrijf in de tegenwoordige omstandig-
heden niet kan aanbinden, dan moet men zich toch ernstig afvragen, of het
bovenbedoelde beleid — juist in een tijd, waarin het particuliere bedrijf de meest
intense en kostbare pogingen aanwendt, om personeel te werven en te binden —
Wanneer wij het verschil tussen de gewenste en werkelijke index als een
maat voor het tekort nemen, dan blijkt er nauwelijks enig verschil te bestaan
tussen de ziekenhuizen van verschillende grootte en van verschillende confessie.
Een uitzondering maken de grote R.K.-ziekenhuizen, waarbij echter opgemerkt
moet worden, dat een betrekkelijk groot aantal R.K.-ziekenhuizen met meer
dan 500 bedden niet aan de enquête hebben meegedaan.
2 kernverplegenden (waarnemend eerste verpleegsters en verpleegsters),
De commissie meent er derhalve van te kunnen uitgaan, dat de gemeente-
ziekenhuizen ten aanzien van het verpleegsterstekort een beeld vertonen, dat
ongunstiger is dan het landelijke gemiddelde en heeft zich daarom in het
bijzonder met dit facet van het verpleegsterstekort beziggehouden. Zij heeft
zich beraden op de middelen, die deze ongunstige toestand zouden kunnen
verbeteren, en heeft zich afgevraagd, in hoeverre verbetering in arbeidsvoor-
waarden, arbeidsomstandigheden en verhoging van voldoening in het werk
mogelijk is. Zij heeft zich hiertoe in subcommissies gesplitst, die zich bezig
hebben gehouden resp. met de materiële arbeidsvoorwaarden, de niet-materiële
arbeidsvoorwaarden en de arbeidsverhoudingen in het bijzonder in het
academische ziekenhuis. Bovendien heeft zich een subcommissie beziggehouden
met het vraagstuk van de werving.
Wanneer men schat, hoeveel verplegenden er in totaal in de Amster-
damse gemeenteziekenhuizen nodig zouden zijn — indien alle bedden zouden
bezet zijn — komt men tot een aantal van 1665. Het aanwezige aantal bedraagt
1352, dit wijst dan op een tekort van ruim 18%. 1665 verpleegsters op een
totaal van 2573 gemeentebedden zou betekenen een bed-verpleegster-index
van 1,6, hetgeen dus een gunstiger verhouding is dan door de meeste zieken-
huizen gewenst geacht wordt. Echter is het verschil niet groot, daar, zoals uit
boven gegeven tabel blijkt, de meeste protestante en neutrale ziekenhuizen een
index van 1,7 stellen. Waar het gemiddelde tekort van de protestante en
neutrale middelgrote en grote ziekenhuizen 10% bedraagt, is het dus wel
zeker, dat het tekort in de gemeenteziekenhuizen, ook al is het dan geen 18%,
belangrijk hoger dan het gemiddelde is.
3 in opleiding (leerlingen benevens opleiding voor bijzondere aantekeningen
en B-verpleegsters),
dan vindt men, dat de tekorten op verschillende wijzen over deze categorieën
zijn verdeeld. Betrokken op het totaal aantal stafverplegenden, nodig bij het
gebruik van alle bedden, vindt men in het W.G.en het B.G. een tekort van 10
in het W.Z. een tekort van 30%1). Wat de kernverplegenden betreft liggen de
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 31375, Archief van de Gemeente Amsterdam: Gemeenteblad, inventarisnummer 505, Gemeentebladen, Gemeenteblad over de jaren 1950 t/m 1999, 1957, bijlage R-S, 1957
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.