Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 505, pagina 12

18
zich bij de voordracht aanpast aan de ontwikkeling van het auditorium; de
ervaring leert nl., dat vele artsen de neiging hebben ‚te moeilijk’’ te zijn en te
veel dingen als bekend te veronderstellen. Van even groot belang in dit verband
kunnen nog informeler besprekingen zijn, bijv. tijdens een gemeenschappelijk
kopje koffie of thee, zoals op sommige afdelingen ’s zondags wel plaats vinden.
V. De bijzondere vraagstukken van het academisch ziekenhuis.
Hierboven werd opgemerkt, dat in ieder groot ziekenhuis, waarin weten-
schappelijk gewerkt wordt, zich bepaalde bezwaren ten aanzien van de arbeids-
sfeer kunnen voordoen, die een weerslag kunnen zijn op het aantrekken van
verpleegkrachten. In het academisch ziekenhuis komen deze bezwaren in ver-
sterkte mate naar voren.
a de invloed van het geneeskundig onderwijs aan studenten;
b de invloed van de hiervoor en voor de opleiding van specialisten noodza-
kelijke organisatie van de staven der kliniek;
de invloed van het wetenschappelijke speurwerk en de daarmee samen-
hangende werkzaamheden;
de invloed van de ver doorgevoerde specialisatie in onderzoek en behan-
deling.
Ad a. — Het onderwijs aan studenten, met name de opleiding van de co-
assistenten, heeft een zekere verdringing van de verpleegster tengevolge. Kan
bij opneming in een particulier ziekenhuis de verpleegster, aan wie de zorg voor
deze opneming is toevertrouwd, de patiënt vanaf de eerste kennismaking tot
aan het ogenblik, dat deze in het bed is aangeland, gewoonlijk ongestoord
helpen bij het uitkleden, wassen of baden en klaarmaken voor de zaal, in het
academisch ziekenhuis moet de badzuster als regel al spoedig haar werk
onderbreken voor de co-assistenten, die de hun opgedragen routine-onder-
zoekingen uitvoeren en zo spoedig mogelijk de patiënt willen onderzoeken.
Soms kan de patiënt daarna naar bed, soms vindt ook het onderzoek door de
19
zaalarts in de badkamer plaats. Dit heeft tengevolge, dat van het eerste ogenblik
van de opneming af minder binding tussen de patiënt en de verpleegster tot
stand kan komen, dan in een niet-universitair ziekenhuis het geval zou zijn.
Ad 6. — Ten behoeve van het onderwijs aan studenten en van de opleiding
van specialisten vertonen de geneeskundige staven der klinieken een hiërar-
chische opbouw. Onder het geneeskundig hoofd der afdeling is een staf van
vast aangestelde wetenschappelijke ambtenaren werkzaam, van wie er een als
waarnemend hoofd is aangewezen en deze stafleden verder elk voor een bepaald
sub-specialisme of voor de dagelijkse gang van zaken in een deel der afdeling
verantwoordelijk zijn.
De commissie is van mening, dat het aanbeveling zou verdienen om zoveel
mogelijk de verplegenden inzicht te geven in de gedachtengang van de arts bij
het stellen van de diagnose, zodat zij de gang van het onderzoek en de zin van
de verschillende onderzoekingen kunnen volgen. Door de verpleegster van het
begin van het onderzoek af hierbij te betrekken, zou haar interesse in dit werk
kunnen worden gestimuleerd.
Een mogelijke invloed van het academische karakter van het ziekenhuis
kan worden onderscheiden in:
Waar het overgrote deel der meisjes, die het beroep van verpleegster kiezen,
deze keuze maakt op grond van het, aan haar vrouwelijk wezen sterk appel-
lerende, element van verzorging, betekent dit, dat de bevrediging, die de
verpleegster in haar werk kan vinden, in het academisch ziekenhuis minder
groot zal zijn dan op vele plaatsen daarbuiten.
Tussen deze vaste staf en de in opleiding tot specialist zijnde assistenten
zijn veelal nog de hoofdassistenten ingeschakeld, artsen, die hun opleiding
hebben beëindigd, maar nog gedurende één of enkele jaren in het universitaire
milieu werkzaam willen blijven. Tussen de assistenten onderling bestaat
uiteraard nog differentiatie naarmate zij meer of minder ver in hun opleiding
zijn gevorderd.
De communicatielijnen tussen leiding en personeel zouden veel verbeterd
kunnen worden. Een belangrijke verbetering ware te bereiken, wanneer de
verplegenden meer algemeen dan tot nu toe het geval is, toetreden tot de
organisaties, die voor het overleg tussen werkgever en werknemer in de over-
heidssector zijn aangewezen. Belangrijker echter dan de vorm, waarin de
versteviging van het contact wordt nagestreefd, is, dat de geest op de afdelingen
er één wordt van samenwerking en van begrip voor elkaars waarde en voor
elkaars moeilijkheden. Enerzijds is het de taak van de hoofdverpleegster en de
oudere stafleden, anderzijds van het geneeskundig hoofd der afdeling en van de
geneeskundige staf, de instelling van degenen, die onder hen werken, in deze
richting te beïnvloeden.
Ook in het verdere verblijf van de patiënt in het ziekenhuis werkt het
verschil door: tal van waarnemingen en verrichtingen, die in het normale
ziekenhuis aan de verpleegster zijn opgedragen, moeten in het academisch
ziekenhuis uit didactische overwegingen door de studenten worden uitgevoerd.
Deze organisatie brengt met zich mee, dat de patiënt herhaaldelijk moet
worden onderzocht, zowel bij de opneming als ook tijdens diens verblijf in het
ziekenhuis, waarbij gewoonlijk assistentie moet worden verleend door een der
op dat ogenblik dienstdoende verpleegsters.
Als voorbeelden mogen worden genoemd: het meten van de bloeddruk, de
duodenaalsondage en vele andere. De taakverdeling in het academisch
ziekenhuis wekt gemakkelijk — vooral bij de elders opgeleide verpleegsters —
de indruk, dat de meer verantwoordelijke werkzaamheden niet aan haar worden
toevertrouwd.
Anders dan in het gewone particuliere ziekenhuis, waar — met uitzondering
van de doktersvisites — de verpleegster de verantwoordelijke persoon is
gedurende veruit het grootste deel van het etmaal, staat in de academische
ziekenhuizen de geneeskundige staf tussen haar en de patiënt.
Herhaaldelijk zal verder de verpleegster in haar werk en in haar contact
met de patiënt worden gestoord, doordat, terwille van de opleiding, studenten
de patiënt moeten onderzoeken.
Vanzelfsprekend kan dit voor de verpleegster ook betekenen een nauwer
contact met de geneeskundigen en een verruiming van de gelegenheid om haar
kennis en begrip te vergroten. De commissie heeft de indruk, dat deze gelegen-
heid niet voldoende wordt benut. Te weinig nog is de geneeskundige staf in
het algemeen geneigd om de verpleegster te zien als een gelijkwaardig deel van
Het onderwijs aan de studenten brengt dus met zich mede, dat tot op zekere
hoogte een derde — de co-assistent — is ingeschakeld tussen de verpleegster
en de patiënt, waardoor het totstandkomen van een persoonlijke binding tussen
deze twee wordt bemoeilijkt.