Transcripties » Recent gemaakte samenvattingen van herkende teksten

Dit is een inventarislijst van de nalatenschap van Grietje Cornelis, weduwe van Frank vander Velde. Ze overleed in het huis van haar zoon Cornelis Franke vander Velde in Schiedam. De inventaris werd opgemaakt door haar kinderen en erfgenamen:

• Cornelis Franke vander Velde
• Dirk Vervloet (getrouwd met Annetje Franke vander Velde)

Ook waren er voogden aangesteld voor de minderjarige kleinkinderen op 21 januari 1721:

• Cornelis Franke vander Velde
• Dirk Vervloet
• Jan Claasse van Schie
• Willem Meijburg

De erfenis bestond uit:

• Een stuk land van 8 hond in de Veertig Mergen, verhuurd aan Sime Janse Bon voor 30 gulden per jaar
• Een stuk land van 5 morgen en 189 roeden in Nieuwland, gebruikt door Cornelis Franke vander Velde voor 23 gulden per morgen
• Een huis in Schiedam

Op een onbekende datum verschenen voor notaris Jan Ceamer in Amsterdam: Dirckge Stoffels van Swoll (weduwe van Jan Jan Hartman) samen met haar broer en voogd Jan Stoffelsz van Swol aan de ene kant en Pieter vande Cruijs aan de andere kant. Zij hadden een conflict over:

• Verschillende handelszendingen naar de Canarische Eilanden waarvan de opbrengsten nog worden verwacht
• Betalingen en verrekeningen
• Verzekeringskwesties
• De betaling van 10 pakken indigo waarvan de weduwe haar helft al had betaald

Pieter vande Cruijs had op 17 februari 1661 een rekening ingediend. Hij claimde ook recht te hebben op een derde deel van 2953 gulden, 13 stuivers en 8 penningen, na aftrek van verzekeringskosten en rente. De weduwe ontkende hem iets verschuldigd te zijn. Om een lang en duur proces te voorkomen, besloten ze hun geschil voor te leggen aan twee Amsterdamse kooplieden als scheidsrechters: Justus Baack en Everart Schat. Als een partij niet komt opdagen bij een oproep, moet deze 3 gulden boete betalen de eerste keer en 26 gulden elke volgende keer. Dit geld gaat naar de armen.

Het gaat om de openbare verkoop van 3 huizen met grond in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude en Haarlemmermeer. Deze eigendommen hoorden bij de gezamenlijke boedel van wijlen Bart Kruikemeier en zijn weduwe Maria Schippers.

Bart Kruikemeier overleed op 8 mei 1896. Hij liet 7 kinderen na uit zijn huwelijk met Maria Schippers:

• Willem Kruikemeier
• Pieter Kruikemeier
• Jan Kruikemeier
• Gerrebrand Kruikemeier
• Hendrik Kruikemeier
• Roelof Kruikemeier
• Magdalena Kruikemeier (getrouwd met Willem Jacob Kruiswijk)

Op 24 april 1897 overleed Cornelia Vorst, de echtgenote van Pieter Kruikemeier. Zij liet twee minderjarige kinderen na:

• Maria Magdalena Kruikemeier
• Nicolaas Cornelis Kruikemeier

De familie gaf Hendrik Kruikemeier uit Haarlemmermeer toestemming om namens hen de verkoop te regelen. Jan Helder uit Ouddorp was aangesteld als toeziend voogd over de minderjarige kinderen.

Op 10 maart 1773 werd er een zaak voorgelegd aan de rechters van het kasteel in Batavia. De zaak ging tussen:

• Claas de Graaff, een burger die gemachtigde was van de overleden kanonnier Fredrik Kruijkemeijer (volgens akte van 20 februari 1770 voor notaris Herman Scheltus)
• Dirk Houttuijn, een boekhouder bij de VOC, die gemachtigde was van koopman Samuel Varcueil uit Amsterdam (volgens akte van 1 september 1766 voor notaris Paulus van Huntum)

De zaak bevestigde dat:

• Kruijkemeijer De Graaff had aangesteld als zijn algemeen gemachtigde
• Dit was vastgelegd in de akte van 20 februari 1770
• Op dezelfde dag verzegelde de notaris een met koper beslagen schrijflade

Op 1795 verschenen Anselmus Fabri en Johanna van Gerven, een getrouwd stel uit Silvarenbeeck, voor notaris Cornelis van Heusden in 's Hage. Anselmus was ziek maar kon nog lopen, Johanna was gezond. Ze wilden hun bezittingen verdelen en alle eerdere testamenten ongeldig verklaren. Ze besloten het volgende:

• Salver Veth zou al het timmer- en raagmakersgereedschap erven, plus de helft van alle kleding (zowel binnen- als buitenkleding) die Anselmus zou nalaten
• Adriaan Heffer zou de andere helft van Anselmus' kleding erven

In dit testament wordt vastgelegd hoe de erfenis verdeeld moet worden na het overlijden van beide echtgenoten. De verdeling is als volgt:

• De gezamenlijk gekochte bezittingen, inclusief huisraad, kleding, linnen, wol, goud, zilver, obligaties en schulden worden in twee delen verdeeld:
• De ene helft gaat naar Adriaan Jan Rijnenborg (getrouwd met Maria Jan Bos) en Maria Jan Rijnenborg (getrouwd met Martinus van de Putten). Als een van hen overlijdt, gaan hun delen naar hun wettige kinderen.
• De andere helft gaat naar:
  • De kinderen van Adriaan Liebregts en Johanna van Gereden
  • De kinderen van Wouter Hendriks en Jenneke Liebregts
  • De kinderen van Jan Liebregts en Johanna Scheepens
  • Johanna Maria, dochter van Adriaan Heestel en Maria Liebregts
• De persoonlijke bezittingen die de echtgenoten al voor hun huwelijk hadden, worden als volgt verdeeld:
• De bezittingen van de man gaan naar Adriaan Jan Rijnenborg en Maria Jan Rijnenborg
• De bezittingen van de vrouw, waaronder landerijen in Haaren, gaan naar de eerder genoemde kinderen en familieleden van de Liebregts-kant

De kinderen van de volgende personen krijgen samen 700 gulden, gelijk te verdelen:

• Adriaan Liebregts en Johanna van Gerven
• Wouter Hendriks en Jenneke Liebregts
• Liebregts en Johanna Scheepens
• Adriaan Heestels en Maria Liebregts

Van deze 700 gulden moet worden betaald:

• 50 gulden aan Anthonij Liebregts (getrouwd met Cornelia Hendrik van de Ven)
• 50 gulden aan Johanna Maria Heestels (dochter van Adriaan Heestels en Maria Liebregts)

Dit bedrag moet na het overlijden van de langstlevende echtgenoot worden betaald uit:

• De huisraad en persoonlijke bezittingen
• Als dat niet genoeg is: uit de tijdens het huwelijk gekochte vaste goederen

De langstlevende echtgenoot krijgt het vruchtgebruik van:

• Alle tijdens het huwelijk gekochte of geërfde vaste goederen
• Alle goederen die ze voor het huwelijk al apart bezaten

Bij het transport werden verschillende artikelen gevonden:

• Knopen (2 gulden)
• Gekleurd garen (1,50 gulden)
• Gekleurde zijde (1 gulden)
• Lessenkoord (0,75 gulden)
• Wit en gekleurd lint (10 gulden)
• Spelden, haken en ogen (1,75 gulden)
• 4 stuks lampkatoen (0,75 gulden)
• 41 paar handschoenen (14 gulden)
• 13 paar gevalde handschoenen (4 gulden)
• 7 el samois (2,50 gulden)

Er werd 4,50 gulden aan contant geld gevonden, ontvangen van Teumero te Middelburg voor geleverd laken door Sieboldt. Josephus Johannes Franciscus Anthonius van de Weghe van het Rooms-Katholiek armbestuur nam 126,46 gulden mee voor latere verantwoording.

Volgens een koopakte, opgesteld door notaris Abraham van den Broecke Adriaans in Middelburg op 21 juli 1848, behoort tot de boedel een huis in de Schuitvlotstraat te Middelburg (wijk O nummer 294, kadastraal sectie B nummer 521). Een bovenkamer was verhuurd aan zijn zuster voor 0,50 gulden per week.

De boedel heeft twee schulden:

• Een lening van 300 gulden bij Hendrik Adriaan Abrahams tegen 4% rente per jaar, met het huis als onderpand
• Een schuld van 274,95½ gulden aan Pieter Dekker te Middelburg voor in commissie gegeven goederen

Op 31 augustus 1798 verscheen voor de notaris in de heerlijkheid Tilburg Cornelis Schuurmans, de vrouw van Adriaan Abrahams. Ze verklaarde 75 gulden te hebben geleend van Peter Adriaan de Cocq, die ook in Tilburg woonde. Ze beloofde deze lening terug te betalen met een jaarlijkse rente van 3 gulden en 10 stuivers per 100 gulden (3,5%). De eerste rentebetaling zou precies een jaar later moeten plaatsvinden. Later werd op het document aangetekend dat Pieter Adriaan de Cocq heeft bevestigd dat de lening inclusief rente is terugbetaald.

Maria Cornelisse en Cornelisse zijn naar denhout in de bezemwinkel gegaan waar haar moeder woonde. Ze hebben daar samen gedronken en overnacht. Ze wist dat Maria Cornelis en Adriana Cornelisse, de vrouw van Jan Wiggels van Hessel, zussen waren. Ze herinnert zich ook dat Peter Prins en zijn vrouw Adriana Ooste in denhout hebben gewoond. Ze zijn naar de begrafenis geweest van Jan Jansse van Wessel, wiens vader op Riddershof heeft gewoond en is overleden. Ze weet dit omdat ze zelf op Riddershof is geboren en opgegroeid. Dit document is opgesteld in de parochie van Enschot op 5 mei 1755, in het voorhuis van de overledene, in aanwezigheid van Adriaan Denijs Abrahams en Martinus Mathees. Het document is ondertekend door:

• Pieter Jan Emmer
• Cornelia Denisse
• Jan Robbert de Rooij (die verklaarde niet te kunnen schrijven)
• Adriaen Denis Abraham
• Martinus Mathees
• Notaris Althoff

Op 20 maart 1838 verscheen Cornelis van Manen, een arbeider uit Stichts Veenendaal, bij notaris Cornelis Hok in Stichts Veenendaal om zijn testament op te maken. De notaris werkte in het kanton Rhenen, arrondissement Amersfoort, provincie Utrecht.

Van Manen was gezond van lichaam en geest, en kon helder nadenken en praten. Hij heeft zijn laatste wil gedicteerd aan de notaris in aanwezigheid van getuigen. Hij verklaarde alle eerdere testamenten ongeldig en liet alles waar hij volgens de wet over mocht beschikken na aan zijn vrouw Grietje Versteeg.

Als getuigen waren aanwezig:

• Steven van Schuppen, zandeigenaar
• Pieter Hardeman, zandeigenaar
• Joan Rutger Brandt, schoenmaker
• Pieter de Jong, broodbakker

Na voorlezing verklaarde Van Manen alles goed begrepen te hebben. Omdat hij nooit had leren schrijven, kon hij het document niet ondertekenen. De getuigen en de notaris hebben het document wel ondertekend.

Marie Cornelis Monen heeft een voorafgaande afspraak gemaakt bij de schepenen van burg over zijn eerste vrouw. Zijn voorkinderen kregen een deel van de erfenis ter waarde van 180 gulden. Ze hadden beloofd om tijdens zijn nieuwe huwelijk bepaalde afspraken na te komen, maar dat is niet gebeurd. Omdat hij met zijn voorkinderen opnieuw moest onderhandelen over hun moeders erfenis, heeft hij het volgende bepaald:

• Als hij eerder overlijdt dan zijn huidige vrouw Maria van de Sande, krijgt zij het vruchtgebruik van al zijn erfelijke en roerende goederen
• Zijn kind Peter uit zijn huidige huwelijk (en eventuele toekomstige kinderen) wordt benoemd tot enige erfgenaam
• De voorkinderen krijgen hieruit alleen hun wettelijk verplichte deel

Op 2 mei 1758 zijn er afspraken gemaakt in Oisterwijk over een schuld van 30 guldens. Als het geld terugbetaald wordt, moeten beide partijen dit 3 maanden van tevoren aangeven met twee getuigen erbij. De schuldenaar stemt ermee in dat deze overeenkomst door schepenen (rechters) van Silvarebeek bekrachtigd mag worden. Dit gebeurde in het bijzijn van Jacob Johan Althoffer en een wagenmaker als getuigen. Jan van de Masselaar en Gerrit Wagemakers verklaarden niet te kunnen schrijven.

Op 4 april 1758 verscheen voor notaris Johan Jacob Althoffer in Oisterwijk een persoon genaamd Jan van de Martelaar uit Diessen. Hij verklaarde dat hij 70 gulden schuldig was aan oud-burgemeester Cornelis Monen, die ook in Diessen woonde.

Als rente voor dit geleende geld zou Van de Martelaar een stuk land verhuren aan Monen. Dit land, genaamd 'Beemthorst', lag in Diessen en grensde aan:

• In het oosten: erfgenamen van Willem Jan Willem
• In het zuiden, westen en noorden: land van Cornelis van den Boes

De schuld moest worden terugbetaald op 31 januari 1759.

Op een onvermelde datum verscheen Grietje Jans Wadners, weduwe van Egge Jans Buurma, voor notaris Synio Reynders in Appingedam. Ze verklaarde haar testament als volgt:

• Ze herroept al haar eerdere testamenten
• Haar dochters Diewerke Egger Buurma (getrouwd met Pieter Ian Emmelkamp, schipper in Bierum) en Jantje Egger Buurma (getrouwd met Wigbold Jurriens Bos uit Bierum) moeten hun deel van de schuld die Martje Egger Buurma en haar man Alle Meindert Beukema hebben, 5 jaar lang laten staan tegen 4% rente per jaar
• Als Diewerke of Jantje dit niet doen, verliezen ze hun erfenis die dan naar Martje gaat
• Om een schuld van 30 gulden van Diewerke te compenseren, krijgt Jantje ook 30 gulden en Martje een set beddengoed
• Gerrit Meindert Doornbos, boer uit Holwierde, wordt aangesteld als executeur met volledige bevoegdheid over de nalatenschap

Op 31 december 1745 ging Jan Barels, een notaris uit Amsterdam, naar Jacob en Frans van den Velde om een wissel (een soort betaalopdracht) te innen. De notaris deed dit namens Jacob en Trans van den Velde. Jacob en Frans van den Velde weigerden te betalen omdat ze geen bericht hadden ontvangen van degene die de wissel had uitgeschreven. De notaris heeft toen direct protest aangetekend tegen:

• De weigering tot betaling
• Alle gemaakte kosten
• Alle geleden schade
• Alle nog te maken kosten en schade

Dit document is nagekeken op 5 april 1741 door Pieter Hendort.

Op 24 januari 1824 heeft Cornellis Yzebrands Medendorp, korenschipper wonende te Bierum, zijn testament laten vastleggen. Hij deed dit bij notaris Fokko Sijtres Reiding van Lyphart in Appingedam, hoofdplaats van de provincie Groningen.

Hij liet vastleggen dat zijn vrouw Elizabeth Jans Donenbos het levenslange vruchtgebruik zou krijgen van al zijn bezittingen na zijn dood, zonder uitzonderingen. Ze hoefde geen borgstelling te geven en geen inventaris te maken.

Het testament werd opgemaakt in aanwezigheid van vier getuigen uit Bierum:

• Albert Tjacks van Dyken, korenschipper
• Berend Jacobs van der Steeg, wever
• Cornellis Jans Wadners, zonder beroep
• Okke Tiodes Westing, korenschipper

Cornellis Yzebrands Medendorp is overleden op 14 oktober 1857.

Op 25 juli 1816 werd een veiling gehouden waarbij verschillende huishoudelijke voorwerpen werden verkocht. De opbrengst van de eerder verkochte goederen bedroeg 478 gulden en 6 stuivers. De veiling vond plaats in Godlinze en werd geleid door notaris Elius Dull uit Appingedam.

De volgende personen waren aanwezig als getuigen: Jacob Pieters Kremer, Kost Roelofs de Vries, F.J. Wadners, J.P. Kremero, J.K. Venhuizen, R.R. Dorich en D.E. Bierema.

De volgende items werden verkocht:

• Melktin aan C.W. Smit voor 8 gulden en 2 stuivers
• Een tweede melktin aan Wadners voor 5 gulden en 4 stuivers
• Manden aan Roets Bakker voor 2 gulden en 18 stuivers
• Botermal aan Wadners voor 5 gulden en 8 stuivers
• Tafel aan L. Bierma voor 6 gulden en 9 stuivers
• Groot vat aan Klaas Kornelis voor 9 gulden en 5 stuivers
• Metalen pot aan L. Bierma voor 9 gulden en 12 stuivers
• Ketel aan dezelfde voor 20 gulden
• Koperen emmer aan Bernardus Dijkhuisen voor 31 gulden en 1 stuiver
• Diverse andere ketels, potten en pannen aan verschillende kopers voor verschillende bedragen
• Kaasketel met drievoet aan Van Hark voor 51 gulden en 2 stuivers
• 12 tinnen borden aan Wadners voor 12 gulden
• Servies porselein aan L. Bierma voor 8 gulden
• Porseleinen kommen aan Anje Klaassens

De gezagvoerder van het schip Catharina Louisa kwam op 18 maart 1772 aan en leverde zijn lading uit. De keuken van het grote woonhuis is door ouderdom ingestort. Er wordt toestemming gevraagd voor herstel en voor werklieden met benodigdheden. Het dak van verschillende gebouwen is in slechte staat:

• Het magazijn voor de bemanning
• De Europese wachtpost
• De woningen van de tweede assistent en ondermeester

Het houtwerk is verrot en lek, waardoor het levensgevaarlijk is bij aardbevingen. Op 1 juni 1772 heeft stuurman Fredrik Voegeling met de Catharina Louisa goederen geleverd. Door misoogst van rijst in het district van deze handelspost zijn de prijzen zo gestegen dat men de normale rantsoenen niet meer kan inkopen voor de gebruikelijke prijs. Er wordt verzocht om 3 lasten rijst. Ze vragen ook toestemming om de gevaarlijkste daken tijdelijk met bladeren te dekken. De muren zijn nog in redelijke staat.

In de periode van 30 juli 1773 tot 1 september 1773 vonden er verschillende gebeurtenissen plaats in Padang op Sumatra's Westkust. De vergadering werd bijgewoond door Roeland Palm, A.F. Adami, I. Chrentrout, F. van Kerikem en J. van Kempen.

Het schip Catharina Louisa keerde terug van Poulo Chinio. De soldaat Arnoldus Tim kreeg op zijn verzoek een loonsverhoging. Op 24 augustus werd de verjaardag van Prins Willem Frederik feestelijk gevierd door zowel de dienaren van de VOC als de inwoners van de plaats.

J.P. Jouffroix werd bevorderd tot sergeant met een salaris van 20 gulden per maand, met een nieuw contract van 5 jaar. Daarna werden vier verzoekschriften ingediend door:

• Onderstuurman Fredrik Voegeling
• Kwartiermeester Godlieb Ruske
• Boeginese korporaal Sarong uit Batavia
• Boeginese soldaat Talie Ankee

De tekst is te zeer verminkt en bevat te veel spelfouten om tot een zinvolle samenvatting te komen. Er lijken fragmenten van een koloniaal bestuursdocument zichtbaar, met verwijzingen naar betalingen, plantages, weglopers en Indiaanse bevolking, maar de tekst is te onsamenhangend om de precieze inhoud en context te kunnen bepalen.

Van een aantal schepen met hun kapiteins en enkele cijfers zijn de volgende gegevens bekend:

• De Binnewijsent: Willem van der Zijd
• De Nieuwland: Samuel Hoppesteijn van Leuwen
• De Gaasperdam: Herke Seeres
• De Watervliet: Pieter Corver
• De Diemermeer: Ian Colom
• De Clarabeek: Ian Bielaad
• De Zorgwijk: Cornelis van der Maarl
• De Deenenburg: Ian Tobias Toon
• De Westerbeek: Pieter van der Sprenkel
• De Arnesteijn: Willem Hendriksz
• De Soetelingskerken: Huijbert op den Dijk
• Het Huijs te Rensburg: Ian de Bruijn

Godfried Jorstrouw uit Pruisen, die bosschieter was, kreeg promotie tot konstabelsmaat. Hij kreeg een half salaris van 13 gulden per maand. Hij verving de overleden Anthonij Walkers. Simon de Brabander uit Breda (bosschieter) en Willem Romboud uit Haarlem (jongmatroos) werden beiden kwartiermeester. Ze kregen ook een half salaris:

• Simon de Brabander: 13 gulden per maand
• Willem Romboud: 11 gulden per maand

Deze onderofficieren waren nodig op dit schip.

Op 29 november 1734 deed Jan van den Burg een officiële verklaring. Als schildwacht had hij gezien dat een bepaalde juffrouw de kwartiermeester omhelsde. Hij zag dat zij samen intiem werden op een houten kist onder hun slaapplek. Hij verklaarde dat hij dit daarna nog verschillende keren had gezien - dat zij de kwartiermeester omhelsde en zoende, en dat zij 's nachts wijn met hem dronk. De verklaring werd afgelegd in aanwezigheid van getuigen Adriaan Bart en Gijsbert Radder. De notaris P. Dobbelaer heeft dit vastgelegd.

Op 26 augustus 1734 verschenen voor notaris Petrus Dobbelaar in Batavia twee matrozen van het schip Gaesperdam:

• Jan van den Burg uit 's-Gravenhage
• Adam Iansz uit Beverwijk

Ze werden bijgestaan door twee andere matrozen:

• Jochem van Steeneveld
• Cornelis van de Greeff

Ze legden een verklaring af voor Cornelis van der Marel, de opperstuurman. Ze vertelden dat een paar dagen voor ze bij de Kaap aankwamen, ze 's nachts tussen 2 en 3 uur hebben gezien dat Juffrouw Weijdemans, een passagier, uit de kajuit kwam in alleen haar onderrok. Ze gaf twee flessen rode wijn aan de schildwacht om een kwartiermeester genaamd Willem te roepen.