Transcripties » Recent gemaakte samenvattingen van historische documenten

• Cornelis de Neufellen,
• Haar Hoel Roeters,
• J.C. Pyneschus

Op 17 november 1707 verklaarde Francois Montenacq, een koopman en textielfabrikant in Haarlem, voor een notaris dat het volgende waar is:

• Hij had Jeronimus van Casele, ook een koopman in Haarlem, geholpen met het inpakken van 100 gestreepte linnen doeken in verschillende kleuren. Deze doeken zaten in een kist met het merk N=o D W 21.
• Deze doeken waren allemaal door Van Casele aan Montenacq verkocht.
• De doeken waren in Haarlem gemaakt van katoen en garen.

Montenacq bevestigde deze verklaring onder ede. Bij de akte waren Pieter Backer en Jan de Bruin als getuigen aanwezig. De notaris die de akte opstelde was Jan de Bruijn.

• Op onbekende datum, ongeveer 1,5 maand voor dit verhaal, lagen Anthonij Arien, Palveli (beide uit Jaffanapatnam en lid van de politieke raad daar), Belgior de Rosaijro, Christan Parrua (een christen uit Tutucorijn), Barquier Singena (stuurman uit Badagas, geboren in Madraspatnam), en Posenar (ook uit Badagas) met hun schip in de haven van Madraspatnam.
• Ze laadden goederen in voor Lodewijk Christiaensen, een burger uit Jaffanapatnam, en voeren daarna naar Tegenepatnam.
• Vanuit Tegenepatnam wilden ze met het schip van Lodewijk Christiaensen naar Jaffanapatnam varen.
• Bij aankomst in Jaffanapatnam zagen ze dat het schip van Lodewijk Christiaensen verongelukt was bij het uitvaren van de rivier.
• Lodewijk Christiaensen kwam aan boord met James Beth, Fernando Dias Maruwa, Balhasar Anthoniez Parrawa (ook een christen uit Tutucorijn en werknemer van Jaffanapatnam), en zijn schrijver.
• Ze hadden bij zich: een kist, beddengoed, een zeil en de Nederlandse vlag van hun verloren schip.
• De drie eerste getuigen (Anthonij Arien, Palveli, en Belgior de Rosaijro) verklaarden samen dat dit ongeveer een half uur voor 5:46 's nachts gebeurde.

Deze verklaring werd afgelegd voor de gecommitteerden (onderzoekers) op verzoek van François Montanier, de fiscale officier voor de verdedigingsvloot. Omdat Montanier afwezig was, werd Joan de Ridder (fiscaal van het lokale commando) ingeschakeld. Een tolk vertaalde de verklaringen uit het Maleis.

• Een half uur nadat ze aan boord waren, kwam een Frans schip voor anker. Dit schip stuurde een kleine boot met 10 tot 12 gewapende mannen (met vuurwapens en zwaarden) naar hun schip.
• Toen de boot naderde, adviseerden drie getuigen de burger Lodewijk Christiaansen om naar het land te vluchten. Ze waren bang dat zijn aanwezigheid de Franse bemanning nog bozer zou maken en dat hij gedood of meegenomen zou kunnen worden. Lodewijk volgde dit advies op en ging naar het land.
• Kort daarna kwamen de Franse mannen met getrokken degens aan boord en begonnen ze enkele getuigen en andere bemanningsleden te slaan. Hierdoor sprongen er 5 of 6 mensen van boord.
• De kapitein (barquier) verontschuldigde zich en zei dat ze een Engelse en Franse pas hadden. Hij beweerde dat ze dienaren van de Engelsen waren en liet deze passen ook zien.
• Ondertussen zochten enkele Franse mannen op het schip en vonden de Nederlandse vlag. Ze vervingen deze door de Engelse vlag, die ze ondersteboven hesen.
• De bemanning beschuldigde hen ervan te liegen en zei dat ze eigenlijk Nederlandse dienaren waren.
• Vervolgens werd het schip met een wacht bemand en naar Porto Novo gebracht.
• Onderweg haalden ze de kapitein van zijn eigen schip en brachten hem over naar het Franse schip.

Toen een Nederlandse koopman aan boord werd gebracht van een Frans schip bij Porto Novo, hadden de achtergebleven Fransen intussen kisten en koffers opengebroken. Zij hadden alles meegenomen wat zij waardevol vonden, zonder precies te weten wat het was. De Franse kapitein was namelijk 2 dagen op Porto Novo aan land geweest.

De koopman werd daarna weer teruggebracht naar zijn eigen schip, waar hij volgens een briefje dat hij bij zich had alle Nederlandse goederen moest afgeven. Vervolgens vroeg de kapitein naar een slaaf en een slavin die volgens hem nog aan boord moesten zijn. De getuigen (andere Nederlanders) wezen toen een meisje aan, dat zij dachten de zus van de koopman te zijn. De Franse kapitein nam zowel de koopman als het meisje mee, maar liet het meisje later weer achter op Porto Novo. De koopman bleef in gevangenschap bij de Fransen.

De getuigen beëindigden hiermee hun verklaring en beloofden dat dit het eerlijke en waarheidsgetrouwe verhaal was van wat zij zelf hadden gezien en gehoord. Zij waren bereid dit onder ede te bevestigen als dat nodig zou zijn.

Deze verklaring werd opgesteld in Fort Jaffanapatnam op 29 september 1672, in aanwezigheid van:

• Maerten Huijsman, de hoogste koopman en tweede man van het commando,
• Daniel Goes, een koopman die speciaal voor deze zaak was aangesteld.

De verklaring werd ondertekend door de getuigen, een tolk, en J. V. Wouw, de secretaris.

Op een later moment verschenen dezelfde getuigen opnieuw voor Huijsman en Goes om hun eerdere verklaring te bevestigen, met het nummer 547.

Op 30 november 1672 in fort Jaffanapatnam bevestigden een aantal mensen hun eerdere verklaringen zonder enige wijziging. Dit gebeurde in aanwezigheid van:

• Marten Huijsman, de hoogste koopman en tweede man in bevel,
• Daniel Goes, een koopman die speciaal voor deze zaak was aangesteld.

De volgende personen tekenden of bevestigden met hun handtekening of merk:

• Fernando Dias,
• Belgior de Rosaijro,
• Anthonij Arien,
• Lingena,
• Ma Possena,
• Balthasar Anthonissen (als tolk),
• Joan Pereire,
• Philippo N Candan (in Malabaarse tekens).

De verklaring werd ook bevestigd door Marten Huijsman en Daniel Goes, en ondertekend door J. van Wouw, de secretaris.

Op 1 december 1672 verschenen dezelfde getuigen voor de eerder genoemde functionarissen. Zij bevestigden opnieuw hun verklaring van 29 november 1672 en de daaropvolgende bevestiging van 30 november 1672, zonder enige verandering. De vier christenen (Belgior de Rosaijro, Fernando Dias, Anthonij Arien en Balthasar Anthonijsz) bevestigden dit door twee vingers van hun rechterhand op te steken en de woorden "Zo waarlijk, helpt mij God Almachtig" uit te spreken. De twee niet-christenen (Lingena en Possana) deden dit op hun eigen manier, door hun handen en hoofden naar de hemel te heffen.

Dit gebeurde in het fort Jaffanapatnam, in aanwezigheid van:

• Barent Clebout, kapitein,
• Pieter Montenack.

De heer Montenacq Coopman was hiervoor aangesteld. Het document was ondertekend met de merktekens van de Rosasijro-tolk Ferdinando Dias, Anthonij Arien en Balthasar Anth. Als tolk ondertekende ook Joan Pereira met 2 Malabaarse karakters, de naam van Philippo Ca ter Lijden, die aanwezig was.

Onder aan het document stond de handtekening van B. Cleboi en P. Montenack, met de bevestiging van J.B. Swouw, de secretaris. Nog lager op het document stond een collatievermelding (een controle of de kopie klopte met het origineel).

Het document werd goedgekeurd in Colombo op 24 december. Ondertekend door P. D. Ridder, E. Clerck, met het nummer 548.

Op 2 november 1651 verscheen Cornelis de Vhrijp samen met Aertje Freris (de weduwe van Marten Iersijn, woonachtig in Edam) voor notaris Brijp Nots in Amsterdam. Aertje werd geïdentificeerd door Marike de Vroom, een bekende van de notaris. Zij verklaarden uit vrije wil toestemming te geven voor het huwelijk van hun dochter Trijntje Persijns (18 jaar oud) met Nammus Emerha, een jongeman uit Lier in Oost-Friesland. Aertje en Cornelis hadden geen bezwaar tegen dit huwelijk en vroegen juist vriendelijk om de bruiloft door te laten gaan. Dit gebeurde in het huis van Marike de Vroom in Amsterdam, in aanwezigheid van de getuigen Hendrikus Bruijnenburgh en Barent ter Brugghe.

Op 6 november 1651 werd deze verklaring opnieuw bevestigd, nu met de getuigen Hendricus Bruijnenburgh en Barent ter Bruggse, en vastgelegd door notaris Grijp Nots.

Op 5 november 1671 kwamen voor notaris Jacob van Loosdrecht in Amsterdam:

• Abraham, de man en voogd van Margareta Montenacq (weduwe van Jan Boch en moeder van kinderen uit haar huwelijk met Merijntge Montenacq),
• Joris Boch (als vader en voogd van die kinderen),
• Elisabeth Montenacq (ongetrouwde dochter).

Zij waren allemaal kinderen en erfgenamen van Servaes Montenacq (overleden). Ze bevestigden een eerder goedgekeurde rekening (nummer 14), opgemaakt door François Entenach (zwager). Deze rekening dekte de periode vanaf 10 juni 1667 en was vastgelegd op 17 februari 1671.

De erfgenamen:

• Keerden de rekening goed en zagen deze als juist en eerlijk.
• Bevestigden dat François Montenacq (een andere zwager) alles correct had afgehandeld voor de nalatenschap van Servaes Montenacq.
• Bedankten François Montenacq voor zijn moeite en eerlijke werk.

Daarnaast verklaarden Joris Boch (namens zijn vrouw) en Elisabeth Montenacq dat:

• Zij volledig waren uitbetaald uit de nalatenschap voor hun huwelijksgoed (afspraken uit 16 februari 1662, betaald via Nicolaes in Haarlem).
• Zij geen verdere claims hadden op de erfenis van hun vader/schoonvader.
• Zij François Montenacq (als beheerder) officieel ontsloegen van verdere verplichtingen.

Tot slot bleek uit de rekening dat François Montenacq een bedrag van 29.273 Carolusgulden, 18 stuivers en 4 penningen (exclusief rente) aan de erfgenamen verschuldigd was. Beide partijen bevestigden dit bedrag.

• Pieter Olykan, schepen (een soort rechter/vrederechter) in Kampen,
• Matheus Everswijn, getrouwd met Johanna Olykant,
• Bernard Drieaffact, getrouwd met Nicola van Loo,
• Johannes van Duren, getrouwd met Lucretia Couse.

• De helft ging naar Pieter Olykan.
• De andere helft ging naar Johannes van Duren.

• Er zijn verschillende rekeningen van François Montenac (ook wel Servaes Montenaek genoemd) uit de jaren 1661 en 1662:
  • Rekening nr. 13 (22 juli 1661): gaat over diverse goederen die François Montenac samen met Daniel en Matthijs Lestelenon heeft gekocht en verkocht. De uiteindelijke schuld van François Montenac is 4.391 gulden, 1 stuiver en 12 penningen.
  • Rekening nr. 14 (10 juli 1667): hierin staat dat François Montenac een schuld heeft van 29.273 gulden, 18 stuivers en 4 penningen. De debetzijde (wat hij schuldig is) bedraagt 40.966 gulden en 4 stuivers, de creditzijde (wat hij krijgt) is 11.692 gulden, 5 stuivers en 12 penningen.
  • Rekening met letter S: een kopie van een rekening van Harmens Klevoorn uit Stockholm over de verkoop van 6 vaten Rijnse wijn. Het debit (schuld) is 20.305 dalers in koperen munt en 19 öre. Het credit (tegoed) is 6.019 dalers in koperen munt.
  • Rekening nr. B (1662): een kopie van een lopende rekening van Harmens Klevoorn voor kosten gemaakt op de 6 vaten Rijnse wijn. Zowel debit als credit bedragen 2.305 dalers in koperen munt en 19 öre.
  • Rekening met letter C (1662): gaat over de verkoop van de 6 vaten Rijnse wijn.
  • Rekening met letter D (1662): over dezelfde 6 vaten Rijnse wijn. Het saldo (eindbedrag) is 1.795 gulden en 8 stuivers.
  • Rekening met letter E (1661-1662): gaat over 16 vaten Rijnse wijn die François Montenac samen met Servaes Montenac heeft gekocht van Daniel en Matthijs Lestelenon. Zowel debit als credit bedragen 9.689 gulden en 18 stuivers.
• Deze rekeningen zijn opgemaakt en overhandigd op 30 november 1668 in Haarlem, in aanwezigheid van de getuigen Hendricus Hasewindius en Sijmon van Ede.
• Op dezelfde dag (30 november 1668) int Jan Pietersz Drooghvoet, woonachtig in Haarlem, bij notaris Lourens Baert zijn testament in. Hij trekt hiermee alle eerdere testamenten en andere uiterste wilbeschikkingen in, inclusief het testament dat hij op 27 maart 1667 heeft laten opmaken. Deze eerdere documenten verklaren hij nu voor ongeldig, alsof ze nooit zijn gemaakt.
• Dit gebeurt ook in Haarlem, in aanwezigheid van dezelfde getuigen: Hendricus Hasewindius en Sijmon van Ede.

• Een rekening uit 1653 over een bal Turkse garens, waarbij Servaes Montenacq nog £ 1073 en 18 shilling tegoed had van Daniel Lesterenon de Jonge.
• Een rekening uit 1654 over Rijnse wijn, waarbij Servaes Montenacq £ 174, 5 shilling en 8 pence tegoed had van Daniel Lesterenon.
• Een rekening uit 12 december 1656 over goederen die voor rekening van Servaes Montenacq naar het eiland Christoffel (nu: Sint-Christoffel) waren verzonden. Hierbij was hem 399 pond, 0 shilling en 8 pence verschuldigd.
• Een rekening uit 1656 over goederen die namens Servaes Montenacq aan Cornelis Commer waren geleverd, met een openstaand bedrag van ƒ 2802 en 14 stuivers.
• Een rekening uit 10 oktober 1658 over goederen die voor rekening van Servaes Montenacq naar de West-Indië waren verzonden met Juan Carlos van de Waijer. Hierbij was ƒ 653, 14 stuivers en 12 penningen tegoed.
• Een rekening uit 27 juni 1659 over 15 stukken kamelot (een soort weefsel) die voor rekening van Servaes Montenacq waren verkocht aan Reijnier Beuwman, met een openstaand bedrag van ƒ 578 en 14 stuivers.
• Een rekening uit 1 juli 1660 over goederen die voor rekening van Servaes Montenacq waren verkocht aan Daniel Kelder, met een saldo van ƒ 2811 en 5 stuivers.

De tekst bevestigt dat alles in goede trouw gebeurt en onder een strafbare belofte (een soort officieel contract). Dit is volgens de regels vastgelegd en met kennis van de waarheid. Het document is ondertekend door de notaris Wittens in Toircond.

Op 19 juni 1672 werd in Haarlem een officiële mededeling (insinuatie) gedaan door de notaris in aanwezigheid van getuigen Ludolff van Littensteyn en Dirck Harcken. Deze mededeling was in opdracht van Juffrouw Elisabeth Montenacq, dochter en mede-erfgename van de overleden Servaes Montenacq. De mededeling was gericht aan Abraham Denijse, die getrouwd was met Margareta Montenacq (ook een erfgename van Servaes).

De kern van de zaak was een volmacht (procuratie) die Elisabeth Montenacq en haar zussen op 9 februari 1665 hadden afgegeven aan hun zwager François Montenacq. Deze volmacht gaf hem het recht om zaken te regelen namens hen. Hoewel ze de volmacht oorspronkelijk goedkeurden en François vertrouwden met het beheer van de nalatenschap van Servaes Montenacq, trokken ze deze nu in.

Elisabeth liet via de notaris weten:

• De volmacht aan Abraham Denijse (die kennelijk ook betrokken was bij de afhandeling) werd ingetrokken, ongeldig verklaard en vernietigd.
• Zij wilde niet dat Abraham nog iets zou doen op basis van deze volmacht.
• Als Abraham dat toch zou doen, zou Elisabeth protest aantekenen en hem verantwoordelijk houden voor alle kosten, schade en rente die hieruit voort zouden kunnen komen.
• Zij behield het recht om Abraham (en zijn bezittingen) aan te klagen als dat nodig zou zijn.

Abraham Denijse hoorde de mededeling aan en Elisabeth Montenacq vroeg om een kopie van het document. De handeling werd bevestigd door de notaris L. Rittensteijn en de getuigen.

• Op 15 augustus 1641 kwamen voor een notaris en getuigen:
  • Claes Jansz en Amerentia Jansdr. (kinderen en erfgenamen van Jan Aelbertsz, wiens moeder Jannetie Cornelis was).
  • Gerrit Aelbertsz en Sijmon Dircxsz Robos (neef en voogden van Claes Jansz en Amerentia Jansdr.).
  • Meyntie Gerritsdr. (weduwe van Jan Aelbertsz, met de notaris als haar gekozen voogd).
• Claes Jansz, Amerentia Jansdr., Gerrit Aelbertsz en Sijmon Dircxsz Robos verklaarden dat ze een rekening indienden bij de weesmeesters. Deze ging over meubels, gouden ringen en zilverwerk, met een totale waarde van 634 gulden en 4 stuivers. Meyntie Gerritsdr. liet deze som staan op 44.
• Op 18 augustus 1641 kwamen voor de notaris en getuigen:
  • Cornelis Garbrantsz Borst (brouwer in De Passer).
  • Abraham Lorijn (brouwer in De Drie Sterren).
  • Claes Noppen (brouwer in In ’t Anker).
  Zij waren vinders (controleurs) van het brouwersgilde in Haarlem en legden een eed af op verzoek van Sijmon Heere (waard in Heiloo).
• Zij verklaarden onder ede dat het in Haarlem gebruikelijk was dat brouwers, als ze geen belegen bier (gerijpt bier) op voorraad hadden, vers bier uit het vat tapten en dit in kleinere vaten (zoals halve viertelvaten) overgoten. Dit deden ze om klanten – of die nu van buiten de stad kwamen of niet – te voorzien zonder veel bier te verspillen. Ze benadrukten dat dit een praktische oplossing was om het bier gemakkelijk thuis te krijgen.
• De verklaring werd afgerond in Haarlem, met Jan Cran en Jan Tansz van der Steen als getuigen.

Op het schip de Jonge Hilligman stonden de volgende bemanningsleden die, bij aankomst in het Vaderland (Nederland), recht hadden op een beloning volgens de regels van 1742:

• Iacob Mangere: 11 (gulden)
• Cornelis Sandberg: 11 (gulden)
• Jan Bruno: 9 (gulden)
• Guillielmus Simons: 9 (gulden)
• Ian Christiaan Los uit Altona: 9 (gulden)
• Cornelis Kuijk: 10 (gulden)
• Eldert Sietjes: 11 (gulden)

Daarnaast was er een weesjongen aan boord, Willem Nicolaas Vrugt (jonger dan 12 jaar), afkomstig van Kaap de Goede Hoop. Hij was de zoon van de overleden kapitein-ter-zee en uitrustingsmeester Willem Vrugt. Voor zijn verzorging en verblijf in de kajuit was het benodigde transportgeld al betaald aan de kassier van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC), Jacobus Johannes Le Sueur, op 6 mei 1714. Ook was er een kist met kleding voor hem meegenomen.

Het document was ondertekend in Kasteel de Goede Hoop op 6 mei 1714 door C: L: Neethling en G: H: Cruijwagen.

Een andere zeeman, Anthonij Helber (oud, uit Hamburg, van beroep kuiper), was eerder actief op het schip de Jonge Lieve. Hij was door ziekte achtergebleven in Duinkerke. Zijn loon werd geregeld via:

• Amsterdam: Boss (of Bossr)
• Vlissingen: Matt (onvolle naam)
• Brussel: langeweer
• J Westernoff (nummer 13)

• Thomas Engels wint een rechtszaak tegen de vrouw van Jacob Abrahams van Loo, een soldaat in dienst van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). De zaak moet opnieuw behandeld worden om een uitvoerbaar vonnis te krijgen. Volgens een eerdere uitspraak van 24 juli 1654 moet de vrouw van Jacob Abrahams van Loo een bedrag van 138 rijksdaalders en 51 stuivers betalen, inclusief rente en proceskosten.
• Jan van Samoa, kapitein van een schip van de VOC, eist 52 rijksdaalders en 15 stuivers van Dirk Schoorl, de opperkoopman en hoofd van het VOC-kasteel. Dit bedrag is voor geleverde kosten, loonkosten en andere uitgaven, volgens een specificatie. De kosten voor de rechtszaak komen daar nog bij.
• Mevrouw L. Defant Paeuw vertegenwoordigt de eiser in een zaak tegen Simon Turver, een schipper in dienst van de VOC. De zaak gaat over een erfeniskwestie van Johannes Nonnemans, waarbij zijn moeder Annette van Maseren Hout en zijn broer Gillis Nonnemans betrokken zijn.
• Herman van Essen, een burger uit de stad, eist een bedrag van 9½ realen (volgens een rekening) en 7½ Spaanse realen van Dirk Schoorl. Dirk Schoorl is hier ook de curator (beheerder) van de nalatenschap van overleden VOC-dienaren. Het geld is geleend en moet worden terugbetaald. De beslissing wordt overgelaten aan de eerbare rechters.

• Op 10 oktober 1653 maakt Aeltgen Michels, weduwe van Cornelis Veer, in Haarlem een testament. Ze is ziek maar helder van geest. Ze int trekt alle eerdere testamenten in.
• Ze verdeelt haar spullen:
  • Weijntie Schaters (haar dochter) krijgt: een bed met 2 kussens, een gouden hoepelring.
  • Meijnsie Schutters (haar dochter) krijgt: het op één na beste bed met 2 kussens, een kleine rozenring, een gladde ring.
  • Gerrit Schutter (haar zoon) krijgt:
    • 2 bedden met kussens (die al bij hem in Amsterdam zijn).
    • een gouden ring (de "Claeu"), een rozenring met hoep.
    • een zilveren beker, 2 zilveren lepels, een grote zilveren bel met ketting.
  • Aeltien Willems (dochter van Meijnsie) krijgt: al het zilver dat Aeltgen draagt + de kleinste rozenring.
• Haar 3 kinderen (Weijntie, Meijnsie, Gerrit) erven de rest gelijk (1/3 elk). Ze moeten wel rekening houden met geld dat ze al kregen:
  • Meijnsie kreeg 1000 gulden (huwelijksgift).
  • Weijntie en Gerrit samen 1400 gulden (op rente).
• Als een kind eerder sterft, erft diens nakomeling zijn/haar deel ("plaatsvervulling").
• Aeltgen houdt het recht om het testament later te veranderen (schriftelijk of mondeling voor 2 getuigen).
• Het testament wordt opgesteld in haar huis aan de Giststraat in Haarlem, met getuigen Harman Barentsz en Johanus Valck. Notaris: Wittensteyn.
• Op 10 oktober 1661 geeft François van de Cappelle (uit Amsterdam) in Haarlem volmacht aan Cornelis Thomas Holthman om namens hem op te treden bij de Commissarissen van de Kleine Zaken in Amsterdam. Het gaat om een zaak tegen Jan van Lier (en anderen). Holthman mag:
  • de zaak verdedigen.
  • in hoger beroep gaan.
  • alles doen wat nodig is, alsof Van de Cappelle zelf aanwezig is.
  Getuigen: Lubbert Commerse en Francois Snellinx. Notaris: Mittensteijn.

De Staten-Generaal behandelden verschillende verzoeken en besluiten:

• Een verzoek van arme buitenlanders die geen borg konden betalen of vinden. Ze werden vrijgelaten en kregen een kleine geldelijke ondersteuning van 2 of 3 Vlaamse ponden. Het verzoek werd doorgestuurd naar de Admiraliteit van Rotterdam voor nader onderzoek.

Bij een verzoek van de burgemeesters en het stadsbestuur van Appingedam werd besloten:

• De stukken werden doorgestuurd naar de stad Groningen voor een reactie binnen 6 weken.
• Tot die tijd moesten beide steden (Groningen en Appingedam) de zaken in de huidige staat houden, tenzij Groningen goede redenen had om dat niet te doen. Dit was gebaseerd op een eerdere beslissing van Maria van Hongarije, landvoogdes van de Nederlanden, op 2 augustus 1541.

Verzoeken om paspoorten werden als volgt behandeld:

• Gijsbert van Versevelt, koopman uit Wesel, kreeg nog geen beslissing voor transport van goederen naar de Frankfurter Messe.
• Roeloff Bytters kreeg toestemming om met wagen, paarden, een knecht en voerman voor 6 maanden tussen vijandelijk gebied, Kleef en Drenthe te reizen.
• Vincent Nonneman uit Hulst (Vlaanderen) mocht met een schip geladen met hout en schors uit Brabant naar de Verenigde Provinciën reizen en terug, ook voor 6 maanden.

Op 15 augustus 1595 werd er niets besloten (nihil actum).

Op 17 augustus 1595 werd beslist:

• Het verzoek van Johan Caulier voor verlaging van de belasting (licent) op koolzaad en raapzaad, zoals in Zeeland werd toegepast, werd doorgestuurd naar de Admiraliteit van Rotterdam. De generaals van de konvooien moesten de Staten-Generaal informeren over eventuele wijzigingen in belastinglijsten. Caulier mocht onder voorwaarde van borgstelling het koolzaad en raapzaad naar de vijand transporteren, volgens de Zeeuwse regels.

Er werd een ontwerpbesluit over de verdeling van serviciegelden (logeergelden) in grenssteden doorgestuurd naar de Raad van State voor advies.

Twee brieven van de Raad van State (gedateerd 11 en 13 augustus 1595) meldden:

• Vragen over de toezegging van graanleveranties aan Wesel, waar mogelijk voedsel naar de vijand werd gebracht.
• Het leger zou verplaatst worden naar Bisselijk (bij de Rijn) om de plannen van de vijand te verkennen.

Brienen, terug uit Gelderland, zou verslag doen aan de Staten-Generaal over zijn bevindingen, ondanks de afwezigheid van de afgevaardigden van Zeeland. Dit verslag zou plaatsvinden tijdens de bijeenkomst met de gezanten in Delft op 16 augustus 1595.

Johanna Catharine Isabelle Wiggers van Kerchem, een vrouw zonder vaste woonplaats (tijdelijk in Brussel), vraagt aan de rechtbank in 's-Gravenhage om toestemming voor de openbare verkoop van een aantal onroerende goederen. Deze goederen maken deel uit van de erfenis van haar overleden moeder, Isabella Petronella Louisa Stelling (weduwe van Carel Frederik Wilhelm Wiggers van Kerchem), die op 31 december 1921 in Leiden overleed.

De erfenis bestaat uit:

• Weilanden in de Grote Polder in Zoeterwoude (kadaster: Sectie B, nummers 634, 636, 637, 638, 1531, 1621 en 1622), in totaal 5 hectare, 73 are en 5 centiare.
• Een huis, schuur, erf en tuin aan de Hooge Morschweg in Leiden (kadaster: Sectie P, nummers 334, 333, 335, 336 en 349), in totaal 3 hectare, 21 are en 11 centiare.
• Weilanden in de Noordeindsche Polder en aan de Rijndijk in Aarlanderveen (kadaster: Sectie C, nummers 658, 661, 663, 1580, 1620 en 1621), in totaal 5 hectare en 72 centiare.
• Weilanden en een schuur in Nieuwer-Amstel (kadaster: Sectie L, nummers 302, 309, 310 en 301), in totaal 5 hectare, 97 are en 60 centiare.

Johanna wil de grond verkopen omdat:

• Haar mede-erfgenaam (de vader van haar overleden zus, Fritz Roeber Sr. uit Duisburg) de grond niet wil, maar haar wel onder druk zet om het land over te nemen.
• Zij zelf woont niet in Nederland en heeft geen belang bij het behouden van de grond.
• Een groot deel van de grond is zeer geschikt voor bouwterreinen en kan dus voor een hoge prijs verkocht worden.

De rechtbank in 's-Gravenhage roept Fritz Roeber Sr. op om op 26 mei 1922 te verschijnen. Tijdens deze zitting geeft zijn advocaat aan dat Fritz Roeber Sr. geen bezwaar heeft tegen de verkoop. Daarna besluit de rechtbank op 5 mei 1922 dat de openbare verkoop van de grond mag doorgaan, volgens de geldende regels.

De notaris Alvalui J. den Blanken heeft wijzigingen aangebracht in een eerder document. Deze veranderingen gaan over:

• Het toevoegen van informatie over nakomelingen van Carel Frederik Wilhelm Wiggers van Kerchem (getrouwd met Margaretha Elisabeth Dischuit) en hun kleinkinderen (Fust, Isabella en Han Roeber, kinderen van Isabella Francisca Elisabeth Wiggers van Kerchem en Trotz Roeber senior).
• Het aanpassen van termen zoals "verkoopster" en "verkoopater" (verkoper/verkoopster).
• Kleine tekstuele correcties, zoals het vervangen of verwijderen van woorden en cijfers (bijvoorbeeld het vervangen van een tekst door het woord "zeven").
• Het toevoegen van een zin over een schuld die betaald moet worden.

Het document is opgemaakt en ondertekend in Uithoorn door de betrokkenen, getuigen en de notaris. Twee heren, Wesseling en van den Ancker, hebben het document niet ondertekend omdat zij vertrokken voor de afronding.

Het proces-verbaal is geregistreerd in Amsterdam op 12 juni (jaar niet vermeld) onder nummer 1210. Er is 351 gulden betaald voor rechten en registratie. Op 21 juli 1922 is een uittreksel hiervan overgeschreven in deel 2408, nummer 23.

• Op 30 november 1628 kwamen in Haarlem voor notaris Jacob Schoudt de volgende personen samen:
  • Otto Fransz van Flodrop en Augustijn Coloribus (beide kooplieden en inwoners van Haarlem) als getuigen.
  • Zij waren benoemd door de gemeenschappelijke schuldeisers, Adriaen Henricxsz Lelij en de schepenen van Haarlem.
  • Zij gaven Warnaer Aelbertsz en Pieter de Bitter (kooplieden uit Amsterdam) de opdracht om namens hen een schuld van 800 karolusgulden op te eisen.
  • Deze schuld moest worden geïnd bij Davidt Bollaert (koopman uit Enkhuizen) en Henrick Willemsz Cop, volgens een schuldbekentenis uit 4 december 1567 (1567 is een fout; het moet 1627 zijn, gezien de context).
  • Warnaer Aelbertsz en Pieter de Bitter mochten:
    • Rechtelijke stappen ondernemen, inclusief dagvaardingen en vonnissen uitvoeren.
    • Beslag leggen op goederen en persoon van Davidt Bollaert.
    • Een schikking treffen of de zaak voor de rechter brengen.
    • Geld ontvangen en kwijting verlenen.
    • Een vervanger aanwijzen met dezelfde bevoegdheden.
  • De opdrachtgevers beloofden alles wat hun vertegenwoordigers deden te accepteren en niet tegen te werken.

• Op dezelfde dag (30 november 1628) kwamen ook:
  • Willem Boeckenooge (weduwnaar van Adriaentgen de Haerte, met dochter Janneken, 7 jaar).
  • Jan de Haere en Olivier Abels (als voogden van Anneken de Haene, zus van Adriaentgen).
  • Zij maakten afspraken over de erfenis van Adriaentgen de Haerte:
    • Willem Boeckenooge zou 2400 karolusgulden (2400 florijnen) houden als volledige afkoop voor de erfenis van zijn dochter.
    • Hij moest dit geld veilig beleggen of investeren voor het onderhoud van Janneken (kleding, eten, huisvesting) tot haar meerderjarigheid of huwelijk.
    • Als Willem zou overlijden, moest het geld op een veilige manier belegd blijven.

• Op dezelfde dag (30 november 1628) verklaarde Abraham Ampe (koopman in Haarlem) onder ede:
  • Rond september 1628 kwam Maijcken Plouiers (lijwaardenverkoopster) bij hem thuis.
  • Zij zocht een bon voor een stuk linnen van 28 stuivers, verkocht door Jan Willemsz ongeveer 8-10 dagen voor 11 september 1628.
  • Abraham Ampe kon de bon niet vinden, maar Jan Willemsz bevestigde later dat Maijcken Plouiers het linnen had gekocht.
  • Er was verwarring over een andere bon van 32 stuivers, maar Jan Willemsz zei uiteindelijk dat hij zich vergist had.
  • Abraham Ampe vond wel een bon van 29 juli 1628 voor 51 ellen linnen voor 28 stuivers, maar mogelijk stond er per ongeluk Gillis Willemsz in plaats van Jan Willemsz (door haast).
  • Dit soort fouten kwamen vaker voor bij uitdraagsters (zoals Maijcken Plouiers).

• Een kwart voor Sophia Anthonia Tiedeman (zuster van de overledene).
• Een kwart voor Anna Hendriena Tiedeman (ook een zuster, weduwe van Tentem).
• Een kwart voor de drie dochters van de overleden broer Johannes Tiedeman:
  • Maria Elisabeth Tiedeman (getrouwd met Wiggers van Kerchem).
  • Johanna Fedeman.
  • Maria Jeannette Tiedeman.
• Een kwart voor de vier kinderen van een andere overleden broer, Paulus Tiedeman:
  • Johannes Marinus Tiedeman.
  • Margaretha Jacoba Tiedeman (getrouwd met Paulus Tiedeman).
  • Freule van den Heer van Bevekel (via vertegenwoordiging).
  • Dirk Hendrik Tiedeman en Paulus Tiedeman (beide wonend in Nederlands-Indië).

• Een derde voor Sophia Anthonia Tiedeman.
• Een derde voor Anna Hendriena Tiedeman (weduwe van Tentem).
• Een derde voor de drie dochters van Johannes Tiedeman (hierboven genoemd).

• Meubels: een kabinet (45 gulden), paviljoen (12,25 gulden), boekenkast (11 gulden), tafel (14,57 gulden), 12 stoelen (52 gulden), leunstoel (5 gulden), 4 kachels (0,60 gulden), spiegels (4 en 10 gulden), albasten voorwerpen (20 en 5 gulden), theeservies (0,60 gulden), tabakskist (1,80 gulden), koffertje (10 gulden), theeblad met accessoires (9,25 gulden), wit theekistje (1,50 gulden).
• Glaswerk: 12 wijnglazen (1,70 gulden), zuurbakjes en zoutvaatje (2,25 gulden), compote (1,50 gulden), karaffen (0,70 gulden), liqueurglaasjes (0,50 en 1 gulden), suikerglas (0,50 gulden).
• Aardewerk en porselein: 12 borden (1 gulden), blauwporseleinen kopjes (2 gulden), geel en zwart servies (2 en 1,25 gulden), potjes (0,40 gulden), 6 koppen (4 gulden), flacon (0,80 gulden), kwispedoorn (0,60 gulden), inktkokertje (0,50 gulden).
• Koper en blik: puddingvorm (0,30 gulden), komfoortjes (1,50 gulden), kolenbak (2,50 gulden), bloemenmandjes (1,60 gulden), tinnen pot (1 gulden), doofpot (4 gulden), pannen (2,25 gulden).
• Overige huishoudelijke spullen: wateremmer (0,80 gulden), snijmes en vork (1,50 gulden), spaarlamp (3,50 gulden), doosjes (3 gulden), schilderijtjes (7 gulden), boeken (0,80 gulden), wasmand (1,25 gulden), tabakskist (2 gulden), koffers (3 en 1,50 gulden), kleed (5 gulden), vuurmand (0,70 gulden).
• Bedden en beddengoed: bed (25 gulden), matras en peluw (10 gulden), kussen (7 gulden), dekens (12,50 gulden), onderkleed (2 gulden), tweede bed met accessoires (37 gulden), gordijnen (11 gulden), 16 lakens (23,50 gulden), 21 sloopen (10,50 gulden), kleine sloopen (1,20 gulden), tafellakens (40,70 gulden), handdoeken (3,40 gulden), theedoeken (2,20 gulden).
• Zilver en goud: zilveren vork (3,50 gulden), soeplepel (20 gulden), punschlepel (1,40 gulden), suikerstrooier (2,80 gulden), napje (2,80 gulden), suikertang en lepeltjes (3,50 gulden), theelepeltjes (7,35 gulden), potloodje (0,60 gulden), Oost-Indisch biljettenhuisje (3 gulden), gouden horloge (30 gulden), 11 zilveren lepels (46,60 gulden), 12 zilveren vorken (48,75 gulden).
• Kleding: 27 hemden (16 gulden), 22 borstrokken (8,25 gulden), 18 broeken (9,40 gulden), 11 rokken (24 gulden), 18 jakken (14 gulden), 12 mutsen (2 gulden), 71 paar kousen (10 gulden), 51 halsdoeken (8,25 gulden), 55 zakdoeken (8 gulden), boezelaars (1,80 gulden), 16 zakken (1,50 gulden), metzen (2,50 gulden), 3 hoeden (5 gulden), 6 japonnen (32 gulden), 2 mantels (13 gulden), 4 doeken (12 gulden), 2 zijden boezelaars (2 gulden), bontboa (20 gulden), doek (10 gulden), paraplu en parasol (4,50 gulden).

• Een inschrijving in de Nationale Schuld van 20.000 gulden (2,5% rente per jaar) op naam van "weduwe van Kristiaan Joun, geboren Alieda Tiedeman".
• Vijf certificaten van Nationale Schuld:
  • 1 certificaat van 1.000 gulden (beheerd door het kantoor van Brondgeest en Zoon).
  • 4 certificaten (bedragen niet gespecificeerd).