Transcripties » Recent gemaakte samenvattingen van historische documenten

31 mei 1730 kwamen de gezanten uit Ceylon voor de vorst. Ze hadden zich al 10 keer voor hem neergeknield op een mat. De vorst vroeg of de gezanten sinds hun eerste audiëntie gezond waren gebleven en of ze goed behandeld waren in hun onderkomen. De gezanten antwoordden dat ze in goede gezondheid waren en dat ze door de gunsten van de vorst niets tekort waren gekomen. De vorst toonde zich hier zeer verheugd over en gaf de gezanten toestemming om te gaan zitten. Na de vorst nogmaals bedankt te hebben, gingen de gezanten met de schrijver zitten. De vorst vroeg of de gezanten buiten wat al in de eerste audiëntie was aangediend nog iets namens de hoge heren hadden te melden. De gezanten antwoordden met respect dat ze alles al aan de vorst hadden verteld wat hen was opgedragen. Ze vroegen alleen om de voortzetting van de gunstige welwillendheid van de vorst ten aanzien van de Compagnie en de trouwe Hollandse heren. De vorst antwoordde dat hij hen zonder ophouden vele gunsten zou blijven bewijzen.

Vanuit Ceylon onder 31 mei 1730 kwam een brief. De dessave van Saffragam en de 4 Corles, samen met een groep Mohotiaansen en enkele lagere ambtenaren, kwamen de gezanten ontvangen. De tweede rijksadigaar en de dessave van Saffragam lieten weten dat zij de koning over de komst van de gezanten zouden informeren. De gezanten vroegen toen of de schrijver en de appoehamy, die meegekomen was om als tolk te dienen, ook het genoegen mochten hebben om samen met hen voor de koning te verschijnen. Zij gingen dit aan de koning melden, en kwamen na binnen te zijn geweest weer naar buiten met het bericht dat de koning had toegestaan dat de schrijver en de appoehamy ook voor hem mochten verschijnen. Vervolgens gingen de ambassadeurs naar binnen, in gezelschap van de volgende heren:

• de tweede rijksadigaar
• de dessave van Matule
• de dessave van Saffragam
• de 3e en 7e Corles
• de 4e Corles
• de attepattoe nanajakare mnohotiner

Zij gingen naar de audiëntiezaal en stapten onder een afdak. Toen werden de gordijnen opengeschoven. Bij het zien van de koning op zijn troon knielden de gezanten en de schrijver. De verzamelde hofdelen en ikzelf betoonden de gebruikelijke eer volgens de gewoonte op 2 verschillende plaatsen.

Op vrijdag 10 maart, zaterdag 11 maart en zondag 12 maart viel er niets bijzonders voor.

Op maandag 13 maart en dinsdag 14 maart rond 4 uur 's middags kwam het bericht dat vanuit het hof 3 hofedelen naderden. Deze edelen heetten Attepatoe, Nanajakare Mohotiaar Dorenagame en Hoel Angamoewe Mohandirums. De gezanten gingen volgens de gewoonte samen met de aanwezige hoofden de aankomende heren tegemoet. Deze werden vervolgens naar het logement gebracht. Zij vertelden dat hun vorst van plan was om de gezanten een afscheidsaudiëntie te geven. Daarom waren zij namens zijn majesteit gestuurd om de ambassadeurs in het gezelschap van de aanwezige hoofden 's avonds rond 6 uur uit het logement te begeleiden.

Om half 9 waren zij dicht bij het hof gekomen. Daar kwamen hen een stuk verderop vanaf het hof tegemoet: 2 adgiaren en de 3e en 7e corles. Deze begeleidden hen tot aan de poort van het hof. Daar werd onder het geluid van trommels, trompetten, schalmei en tamboerijn door de dessave van Matule de majesteit weer gevraagd om ter verhoor te komen. Dit werd toen aangenomen om bij geschikte gelegenheid aan de majesteit voor te dragen. Ook kregen zij bij het groeten van de hofedelen volgens de gewoonte rozenwater over zich heen gesprenkeld en werden uitgeleide gedaan.

De brief was uit Ceylon en gedateerd 31 mei 1730. Deze werd op diezelfde dag door de ambassadeurs in een brief naar uwel Edele groot achtbaar gestuurd.

• 4 maart, zaterdag: niets gebeurd
• 6 maart, maandag: niets gebeurd
• 7 maart, dinsdag: niets gebeurd
• 8 maart, woensdag: niets gebeurd
• 9 maart, donderdag: 's middags om 4 uur kwamen bij de gezanten uit het hof de heren Hoelangamme en Iriegamme Mohandirums. Zij lieten weten dat ze door zijn keizerlijke majesteit gestuurd waren om te vragen of de gezanten na hun eerste audiëntie nog wel in goede gezondheid verkeerden en of ze goed behandeld werden. De gezanten antwoordden dat ze om zijn keizerlijke majesteit in alle onderdanigheid te dienen nog in goede gezondheid verkeerden. Ze zeiden ook dat door de goede regeling van zijn majesteit niets mankeerde aan de ontvangen behandeling en eer. De gezanten betuigden hiervoor hun zeer onderdanige dankbaarheid aan zijn majesteit met veel nederigheid. De voornoemde heren toonden hun tevredenheid en genegenheid. Na een korte zit en enig gesprek ondernamen ze de terugreis naar het hof. De gezanten verzochten om namens hen zijn keizerlijke majesteit en de voorname heren aan het hof eerbiedig te groeten. Ook vroegen ze om te betuigen dat zij hoopten het geluk te mogen genieten om voor zijn majesteit te komen.
• 5 maart, zondag: niets vermeld

31 mei 1730 kwam men vanuit Ceilon aan bij het logement van Ganoeroewe, waar twee mohandirams (functionarissen) terugkeerden naar het hof. De gezanten begeleidden hen tot aan de oever van de rivier. Toen de ambassadeurs met de overige hoofden bijna terug waren bij het logement, namen de hoofden ook afscheid en gingen naar hun eigen logies.

Vrijdag 3 maart 's ochtends omstreeks 10 uur verschenen vanuit het hof bij de gezanten de heren Attepattoe, Nanajabare Mohotiaar en een mohandiram. Zij kwamen op bevel van zijn koninklijke majesteit om naar de gezondheid van de gezanten te vragen. De gezanten antwoordden daarop volgens de gewoonte beleefd. Vervolgens verzochten de gezanten om aan zijn koninklijke majesteit bij goede gelegenheid uit hun naam in alle bescheidenheid te bevestigen dat zij groot respect en erkentelijke dankbaarheid hadden voor de zeer grote gunsten en eer die zijn majesteit hun tijdens de eerste audiëntie had bewezen. Dit werd door hen met genoegen aanvaard. Daarna wilden zij, terwijl ze zaten en enig gesprek voerden, terugkeren naar het hof. De gezanten besprenkelden hen met rozenwater en begeleidden hen volgens het gebruik tot buiten het logement.

31 mei 1730 werd vanuit Ceylon gemeld dat wat Zijn Majesteit (de koning) toen zeer aangenaam zou zijn. Het geëerde verzoek dat uit naam van Zijn Majesteit gedaan was, namen de gezanten aan om bij hun terugkeer naar Colombo zonder enig gebrek eerbiedig aan uwel edelachtbare voor te dragen. De gezanten werden vervolgens samen met hun gevolg in een mandoe (draagstoel) geleid en daar door de koks van Zijn Majesteit met diverse soorten inlands gebak getrakteerd. Daarna vertrokken de gezanten in gezelschap van de tweede rijksadigaar (hoge ambtenaar), alle dessaves (districtshoofden), mohottiaars (dorpshoofden) en een aantal mindere dienaren. Ze werden door de eerdergenoemde hoofden verder dan de gebruikelijke afscheidsplaats begeleid. Daar zei genoemde rijksadigaar uit naam van de koning dat de 2 mohandirums (ambtsdragers) Dorenagamme en Hoelangamme, samen met de 7 hoofden die bij de gezanten waren gebleven, de gezanten tot aan Ganoeroewe zouden begeleiden. Ook moesten de eerstgenoemde 2 mohandirums daarna meteen naar het hof terugkeren. De gezanten verzochten dat hun zeer grote dankbaarheid bij een gunstige gelegenheid aan Zijn koninklijke majesteit voor alle bewezen gunsten en eer mocht worden overgebracht. Dit werd door de hoofden met veel tevredenheid aangenomen en zij beloofden dit zeker te zullen uitvoeren. De gezanten namen afscheid en nadat ze een kwartier gemarcheerd hadden, zei de dessave van Oedepalate en de verdere hoofden dat omdat de weg te ver en bovendien te laat in de nacht was, het voor de gezanten moeilijk zou zijn om deze te voet af te leggen.

Op 31 mei 1730 op Ceylon bedankte de koning met veel eerbied de Koning voor de eer die hij hem wilde bewijzen vanwege deze verneming. De vorst zei dat hij daarover zeer verblijd was. Hij zei ook dat hij zodra hij de koninklijke brief had gelezen de gezanten zou ontbieden voor een afscheidsaudiëntie en dan enkele zaken zou opdragen om aan de Edele Groot Achtbare te rapporteren. Verder zou hij toestemming verlenen om naar Colombo te mogen vertrekken, met enkele voorname geschenken erbij. Zijn majesteit zei dat de ambassadeurs tot Ganaroewe konden gaan wachten. De gezanten bedankten zijn majesteit op de nederigste manier en traden vervolgens samen met de genoemde hofgrootten achterwaarts de audiëntiezaal uit, onder de eerbewijzingen. Daar maakten de tweede rijksadigaar en de dessave van Saffragam namens zijn majesteit aan de gezanten bekend dat hun monarch graag door de Edele Groot Achtbare gediend wilde worden met enkele valken die bij hen weseremoen genoemd werden en ook met een soort vogels genaamd Daas. Deze waren vroeger ten tijde van de oude koningen door de vorige edele heren gouverneurs naar de havens van Sangoerangkette en Singodde e gale noewere gezonden. Daarom verzochten zij vriendelijk of deze vogels, als de Edele Groot Achtbare ze kon verkrijgen, bezorgd en met de aanstaande ambassade opgestuurd mochten worden.

Vanuit Ceylon werd 31 mei 1730 een brief gestuurd met veel kracht. Er werd gehoopt dat zijn koninklijke majesteit tevreden zou zijn met een geschenk, namelijk een ambon (een soort hoge stoel of preekstoel) van een bepaalde soort genaamd Philander. Ook werden er 2 gestippelde vogels gegeven die op een bepaald eiland waren gevangen, samen met 2 mooie paarden. Deze paarden waren met veel moeite speciaal gestuurd voor het vermaak van zijn koninklijke majesteit en waren bij de geschenken gevoegd. De monarch toonde hierop zijn blijdschap en zei dat het heel goed was. De gezanten mochten daarom naar buiten gaan om de geschenken binnen te laten brengen. Nadat ze daar toestemming voor hadden gevraagd en gekregen, gingen de gezanten samen met alle hoofden achterwaarts de audiëntiezaal uit. Dit gebeurde met dezelfde eerbewijzen als bij de eerste binnenkomst. Vervolgens lieten ze alle geschenken voor zich naar binnen het paleis dragen en gaven de sleutels van de kelders en vaatjes in aanwezigheid van alle hoofdedelen over aan de dessave (bestuurder) van Saffragam. Daarna begaven de ambassadeurs zich samen met de hoofden en ikzelf voor de audiëntiezaal. Toen werden de 6 gordijnen geopend. Daar werden opnieuw de eerder genoemde complimenten uitgesproken en er werd een bewijzing gedaan tot op het altaar of dichtbij. Toen zijn majesteit daar gekomen was, gaf hij de gezanten toestemming om te gaan zitten. Vervolgens vroeg hij naar de geboorteplaats, leeftijd en hoedanigheid van de gezanten. Zij beantwoordden dit met groot respect zoals het hoorde.

30 mei 1730. Vanuit Ceylon werd vreugde getoond omdat de autoriteiten echte ambassadeurs hadden opgestuurd die ook werkelijk ambassadeurs genoemd mochten worden. Hierdoor verklaarde zijn majesteit dat hij nog beter begreep welke hoge achting de autoriteiten hadden voor zijn majesteit en ook voor het hof van Candy. De gezanten bedankten zijn majesteit namens de Compagnie zeer onderdanig voor de gunsten die zijn majesteit in het vorige jaar had verleend aan de kaneelschillers van de Compagnie, zodat deze in zijn landen en bossen zonder enige belemmering de schors hadden mogen oogsten en vervoeren. Ook bedankten ze voor de grote gunst die de bedienden hadden gekregen die de olifanten van de Compagnie het vorige jaar via Putulang naar Jaffnapatnam hadden vervoerd. De gezanten vroegen nederig of dit dit jaar weer zo zou kunnen verlopen. Zijn majesteit stemde met beide verzoeken in. De gezanten bedankten zijn majesteit eerbiedig en vroegen toestemming om de geschenken binnen te mogen laten brengen die zij namens de Compagnie onder hun toezicht hadden meegebracht om aan zijn majesteit aan te bieden.

Op 31 mei 1730 werd vanuit Ceylon bericht dat wanneer men dit heugelijke nieuws zou horen, men zich daar zeer over zou verblijden. Er werd gewenst dat Zijne Koninklijke Majesteit nog een lange reeks van jaren in volmaakte gezondheid mocht volharden. De vorst werd op krachtige wijze verzekerd van de welgemeendheid, zowel namens de heren meesters als namens de geadresseerden. De vorst zei daarover ten hoogste verheugd te zijn. De gezanten bedankten Zijne Koninklijke Majesteit met veel aandrang en zeiden dat men zeer gehecht was aan het dienen van Zijne Keizerlijke Majesteit. Dit omdat Zijne Koninklijke Majesteit de grote goedheid had gehad om onlangs 4 voorname hofedelen als ambassadeurs met een brief af te zenden. Het doel was om de behouden aankomst als gouverneur in Colombo te verwelkomen en te informeren naar de gezondheid. De gezanten verklaarden verder dat men, na te weten te zijn gekomen van Zijne Majesteits goede gunst, zich daarover ten zeerste had verheugd. Daarop betuigde de vorst zijn onuitsprekelijke blijdschap en tevredenheid. Ook toonde hij zijn waardering voor de grote beleefdheid en eer die aan de genoemde afgezanten was bewezen, zoals Zijne Majesteit bij hun terugkeer had vernomen. Zijne Majesteit betuigde eveneens zijn zeer grote vreugde.

31 mei 1730. De gezanten kregen toestemming van Zijne Keizerlijke Majesteit om te mogen gaan zitten. Nadat zij hun nederige dankbaarheid hadden betuigd voor deze gunst, gingen zij zitten. Vervolgens vroeg Zijne Majesteit of de gezanten namens de gouverneur ook nog iets mondeling wilden mededelen. Dit werd bevestigd, en nadat toestemming was verkregen, zeiden de gezanten dat zij opdracht hadden om Zijne Majesteit met alle respect te groeten. Ook verzekerden zij de bereidheid van de Compagnie om de vriendschap met Zijne Majesteit te onderhouden. Tevens vroegen zij naar de gezondheid van Zijne Majesteit. Hierop antwoordde Zijne Keizerlijke Majesteit dat hij in goede gezondheid verkeerde om zowel de getrouwe Hollanders als zijn eigen onderdanen zonder onderscheid veel gunsten te bewijzen. De gezanten toonden hierover grote blijdschap en bedankten Zijne Majesteit met veel eerbied.

31 mei 1730 werd er vanuit Ceylon opnieuw geantwoord. Zijn majesteit Edo zei dat hij daar zeer verheugd over was. Vervolgens vroeg hij of de gezanten nog welvarend waren en of zij sinds hun verschijning in het gebied van de koning tot op die dag naar behoren behandeld en behoorlijk gerespecteerd waren.

De gezanten antwoordden dat zij zich nog welvarend bevonden om zijn koninklijke majesteit te dienen. Ook zeiden ze dat door de heilzame vastgestelde bevelen van zijn majesteit aangaande de aan hen bewezen eer en ontvangst niets ontbroken had. De gezanten hebben zijn koninklijke majesteit op een zeer nederige wijze met veel genegenheid ten zeerste bedankt.

Zijn keizerlijke majesteit betuigde hierop zijn grote blijdschap en zei verder het volgende:

• Omdat enkele grote feesten aan het hof niet goed ongevierd konden worden gelaten, hadden de gezanten tot Artapittij moeten wachten
• Vanwege enkele zware en belemmerende zaken die voortdurend aan het hof waren voorgevallen, hadden de gezanten eveneens tot Ganoeroewe moeten wachten

Zijn majesteit was zo gunstig geweest om de voorgevallen verhinderingen in zijn rijk en de oorzaak van deze vertraging uit te leggen. De ambassadeurs hebben zijn koninklijke majesteit hiervoor met diep respect en onderdanigheid bedankt. Zijn majesteit toonde zich hierover ten zeerste verheugd tegenover de gezanten. Hij zei dat zij nu een tijdje geknield hadden gezeten en dat dit hun zeer bezwaarlijk zou vallen om zo te blijven zitten.

31 mei 1730 werd op Ceylon geobserveerd dat de eerste gezant door de genoemde heren dichtbij de troon van zijn majesteit werd geleid. Daar moest hij knielen zodat zijn koninklijke majesteit de koninklijke brief eigenhandig uit de schotel kon ontvangen. Zijn majesteit ontving de brief eigenhandig, waarna de schotel boven het hoofd van de gezant door de dessave van Saffragam werd weggenomen, naar buiten gebracht en aan een van hun appoehamijs werd overhandigd. De gezant nam vervolgens zijn hoed af en groette zijn majesteit met veel eerbied. Samen met de andere hoofden stapte hij achterwaarts terug tot het midden van de zaal, waar hij met 1 knie geknield bleef zitten. De tweede gezant werd door de hoofden naar de linkerkant van de eerste gezant geleid en moest daar ook met 1 knie knielen. Zijn koninklijke majesteit vroeg naar de gezondheid van uw edelgrootachtbare, en zei: rechte en getrouwe edele heer gouverneur. Daarop antwoordde de eerste gezant met alle eerbied dat uw edelgrootachtbare bij het vertrek van de gezanten uit Colombo om zijn koninklijke majesteid allerlei soorten getrouwe en aangename diensten te verlenen, in zeer volmaakte staat van gezondheid verkeerde. Daarna informeerde zijn majesteit naar de gezondheid van de heren politieke leden, waarop de gezanten antwoordden.

• 1 juni: Iersen, weduwe van Jan Mathys uit Voerendaal, deed een inschrijving tegen Cornelis Jooph Stevens uit Limbeek en Hubert Josph Secelen uit Merkelbeek.
• 2 juni: Hagen Jan Pieter uit Sittard verkocht aan Jan Henrik Suesschen uit Brunssum goederen onder Brunssum voor 450 gulden.
• 3 juni: Geelheus Jan Henderle uit Houthem verkocht aan Willem Kuols uit Heerlen voor 100 gulden.
• 3 juni: Rerten Chrestioen uit Sittard deed een inschrijving tegen Cornelis Joopts Stevens uit Limbeek.
• 6 juni: Deumeus Gulloum uit Venlo en anderen erkenden vastgoederen onder Oirsbeek voor 5.698 gulden.
• 9 juni: Van Nuys Jan Adam uit Schinveld deed een inschrijving tegen de weduwe Cornelis Joupt Stevens uit Limbeek.
• 11 juni: Accompa Catharina, weduwe van Leonar Houber uit Merkelbeek, erkende aan Jan Adam Van Hoep uit Schinveld voor 320 gulden.
• 15 juni: van Es Frans uit Brunssum en Doelmans Maria Catharina, echtgenote van van Es uit Brunssum.
• 23 juni: Het burgelijk bestuur en de gemeente van Bingelrade verkochten vastgoederen onder Bingelrade, Amstenrade, Jabeek en Schutwijk aan Greset Hennen uit Merkelbeek als gemachtigde van Jan Hubert Kissels uit Wintersoven. Er was een inschrijving tegen Jan Rewen Houver uit Merkelbeek.
• 24 juni: Rewelmaar Frans Jorph uit Keulen deed een inschrijving tegen Jan Adon Tuylen uit Houthem.
• 30 juni: Hubert Willems uit Schimmert, Groven Hene d'Amemboirg uit Stein, Jan Leopold Zolmen uit Valkenburg en Zaneeber Jongen uit Mheer hadden opstaande granen onder