Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1792_Brie_Klui_05, pagina 7

<48> Kort na het overleeveren deezer memorie meende men, dat er een spoedig redres in het werk van de koornmarkt zoude gekoomen zijn, dog die van Swartewaal kreegen er de lugt van en wisten (ik weet niet door wat weg) te bewerken, dat het werk doen weeder is aan de spijker gehangen tot in het begin van het jaar 1768, wanneer er eene nieuwe gerenoveerde ordonnantie op het ter markt brengen, opkoopen en uitvoeren van koorn en graangewasschen in den lande van Voorne door balliuw, burgermr. ende vroedschappen der stad Brielle, mitsgaders leenmannen van den lande van Voorne wierde gearresteert en gepubliceert, zijnde van deeze inhout
Ordonnatie op het ter markt brengen, opkoopen en
uitvoeren van alle koorn en graen, gewasschen
<49> in den lande van Voorne.
Alzoo niet tegenstaandde de loffelijke en ampele privilegien van de stad van den Brielle, verleent bij goede gedachtenisse Vrouwe Maria hertoginne van Bourgondie, Brabant &c. ende bij Maximiliaan Roomsche koning, ende Philippus, aertshertoge van Oostenrijk &. als heeren ende vrouwen van de voorn. stad Brielle en lande van Voorne, van den jare 1477 ende 1494 respective ende diffinitive sententie bij zijn excellentie den prince Willem van Orangie, den Hove van Holland en de andere bijgevoegde rechters, den 18e januarij 1584 tot confirmatie van de voorn. privilegien geepronuncieert, dagelijks bevonden werd, dat de huisluiden woonende in den lande van Voorne tusschen Oostvoorne en Flacquee, haar koorn, graanen <50> ende veldgewasschen voor het meerendeele niet en koomen te venten off ter markt te brengen binnen de voorn. stad, maar 't selve koomen te verkoopen in voorverkoope aan koornkoopers, bakkers ende andere persoonen, waardoor deezer stadtskoornmarkt seer komt te declineeren ende de commertie van dezelve grootelijks word vermind. tot præjuditie ende nadeel van den koopman, burgeren en ingezeetenen deeser stad. Omme waarinne soo veele doenlijk is te voorsien, soo hebben balliuw, burgermeesteren ende vroedschappen der voorn. stad van den Brielle, mitsgaders leenmannen vanden lande van Voorne, agtervolgens voorgaande keuren en ordonnatien, voor deezen daar op gemaakt, ende meenig-<51> maalen gerenoveert, als nog ende wederom op nieuws gekeurt, geordonneert ende gestatueert, zulks dezelve keuren, ordonneeren ende statueeren bij deezen:
Eerstelijk, dat dewijle alle huisluiden en de ingezeetenen, woonachtig zijnde in den lande van Voorne, gehouden zijn alle heurluider koorn ende graan, ront ende plat zaat, van wat soorte ofte qualiteit het zelve zoude mogen weezen, gewasschen zijnde, in den voorn. lande tusschen Oostvoorne ende Flacque, alleenlijk, uitgesondert het tiende ende mulderskoorn, in conformiteit van de voorn. privilegien onverkogt ende onverlooft te brengen op de ordinairis weekelijksche koornmarkt binnen de voorn. stad, dat derhalve dezelve huisluiden, ingevolge voorn. <52> privilegie, haar koorn ter weekmarkt in den Briel brengende, 't zelve bij een monster van een wagevragt aldaar niet alleen venten en ter koop presenteeren zullen, maar ook in een off meer gedeeltens verkoopen, 't selve aldaar moeten laaten staan, tot dat de klokke een uure na de middag sal weezen geslaagen, sonder dat dezelve huisluiden offte ingezetenen van den voorn. lande, directelijke ofte indirectelijk, haare voorn. graanen ende gewasschen aan ijmand ten contrarie in voorkoope zullen vermoogen te verkoppen, verlooven, veel min elder af te scheepen, voor ende aleer 't selve koorn ofte graan ter vente op de weekmarkt geweest ende gestaan heeft. Alles op de verbeurte van het voorn. koorn ofte graan ten behoeve van het Wees- en Gasthuis der voorn. <53> stad ende daar en booven een boete van vijff en twintig caroli guldens, ten laste van den verkoper.
Gelijk meede alle koornkoopers, brouwers, bakkers ende andere, die haar met het inkoopen van graanen zijn geneerende, soo wel van buiten als binnen deeze stad woonagtig zijnde, bij deezen wel scherpelijk worden gein-terdiceert ende verboden geene alzulke graanen, ront ofte plat zaat, van wat zoorte ofte qualiteit het selve zoude moogen weezen, soo wel binnen deeze stad als ten platten lande van Voorne, bij forme van opkoope, voorkoope ofte andersints van de huisluiden te koopen ofte veel min daar over in loff ende bodt te koomen, anders als op de <54> ordinaris weekelijksche koornmarkt ende naar dat zoodanig koorn en graan op deselve koornmarkt ter vente, onverkogt ende onverlooft, den tijd hier vooren verhaalt sal hebben gestaan, op pæne van contrarie bevonden werdende gedaan te hebben daarover verbeuren sal als vooren gelijke boete van vijff en twintig guldens.
Alle welk voorn. koorn en veldgewas alzoo volgens de voorn. privilegie binnen deeze stad ter markt gebragt sal moeten worden des maandags ende vrijdags ende gesteld worden op sodanige hoogte ende breedte als van ouds is gepractiseert voor de huisen staande in de Langestraat beginnende van de huisinge bewesten den Bonten Os, <55> westwaarts tot aan de Lange Poort toe, aan beide zijden van dezelve straat ende zullen de bewoonders van de huizen op de voorn. koornmarkt geen koorn van eenige huisluiden bedektelijk binnen haare huizen moogen houden, maar alle het selve off ten minsten een sak twee a drie daarvan open gedaan zijnde, voor haare deuren moeten stellen, op verbeurte van een boete van tien stuivers op elke zak, gelijk meede dezelve burgers ende inwoonders van de voorn. koornmarkt expresselijk worden gelast ende geordonneert van ijmand des gevraagt ofte versogt wordende rondelijk en opregtelijk te verklaaren, wiens koorn ofte graan het is, daarn gevraegd word <56> en hoeveel quantiteit van 't selve nog in huis zoude mooge weezen ende daar bij zoude kunnen worde gelevert, op pæne van des onwillig ofte daarvan in gebreeke blijvende, daar over te verbeuren telkens een boete van drie caroli guldens.
Ende sal een ieder, wie het ook zoude moogen zijn, alle soorten van koorn ende graenen moogen koope als de klokke tien uuren sal zijn geslaagen, mits dat geen koorn van de markt sal moogen worden gebragt off vervoert, voor dat de klokke een uur geslaagen sal zijn, op een boete van tien ponden Hollands, telken reise te verbeuren bij den geene die contrarie doet.
En ten einde de burgerije deser stad des te beeter zoude moogen worden gerijft, zoo zullen de huisluiden met <57> haar koorn ende graenen ter markt komende gehouden weezen, terstond soo dra eenigsints moogelijk is, haare sakken afte setten en de selve off eenige vandien te openen, omme soodra de klokke half elff uuren geslaagen is ende niet vroeger, aan ider burger, geen koornkooper, brouwer, bakker oft voerkooper weesende, derselver eetkoorn ende provisie te mogen verkoopen, op de verbeurte van een boete van twee caroli guldens, die zijne sakken toegebonden hout staan ofte onwillig is zijnde waaren te verveijlen.
Zullende voorts meede alle burgers en ingezeetenen deezer stad vermoogen ende vrij staan omme van alle koorn, 't geen bij eenige voerkoopers, 't zij binnen deeze stad offte daar buiten woonagtig, sal weeze gekogt, den prijs van de koope ende de quantiteit vande koopmanschappe van de huisluiden ende verkoopers af te vraagen ende <58> van dezelve koopmanschappe, indien 't haar gelieft, voor haar eijgen provisie, ende anders niet, een sak tarw twee a drie, jaa al waare het tot de helft toe, mogen na haar nemen, mits dat het selve terstont sal moeten worden betaalt ende zullen de huisluiden gehouden weezen den prijs van soodanige verkoopinge, des gevraegt wordende, opregtelijk te verklaaren, ten welken einde dezelven zullen gehouden weezen, soo veel mogelijk is, selfs in persoon bij haar koorn te blijven staan omme met den koopman des te beter te kunnen handelen. D(...?) bij noodsaake, dat den selven iemand daar toe sal moeten machtigen ende dat soo lange, tot dat de klokke een uur geslaagen zal weezen, op pæne van te verbeuren een boete van twee caroli guldens ende indien bevonden <59> worde, dat bij de voorn. huisluiden ofte haare gelaste in 't verklaaren van den prijs eenige fraude gepleegt te zijn, 't selve wal weezen op een boete van vijfftien carolij guldens ende arbitraire correctie.
Ende op dat de voorn. markt vrij en onverhindert mag worden gefrequenteert, op en neder gegaan, soo sal een ijder, die met zijn koorn ter markt koomt, off ook anderen, die met haare rijtuigen de markt willen passeeren, gehouden zijn de Langstraat van de Plaatze Welle in te rijden, zonder tot een uur toe de voorn. markt met haare rijtuigen weder te rug te mogen koomen, op de boete van ses stuivers, ten behoeven van 's heeren dienaars van de justitie.
Ende zoo in deeze ordonnantie eennige duisterheeden waaren, 't selve sall staan tot interprætatie ende dicretie van de heer voorn.
<60> Alle welke voorn. pecunien, pænen ende boeten zullen worden gapplic. twee derden voor den heer balliuw en het resterende derde voor den aanbrenger.
Aldus gedaan, gearresteert ende gerenoveert bij balliuw, burgermr. ende vroedschappen der stad Brielle mitsga-ders leenmannen van den lande van Voorn, op het Raadhuis der selver stad, den 13e febr. 1768 en na voorgaande klokken geslag gepubliceert den 22e febr. 1769.
(lager stond)
In kennisse van mij secret.
(was getekent) C.W. Hogerwaard.