Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1792_Brie_Klui_05, pagina 15

1. Een ieder die met goede bewijzen kan aantoonen een mensch of kind, 't welke sonder eenige beweeging off <128> teeken van leeven uit het water is gehaald, door eene goede behandeling weder tot sig selven gebragt te hebben, zal eene premie genieten bestaande in ses goude ducaaten (off indien hij zulks liever heeft) een gouden gedenkpenning, op welken de naam des geenen, die door zijne welaangelegde hulp een ongeluckigen gered heeft gesteld sal worden.
2. Maar dewijl het meermaalen gebeuren sal, dat er meer dan een in de behoudenis eens drenkelings hebben medegewerkt, soo sal als dan de gedenkpenning off de ses ducaaten aan hun allen gegeeven worden om daar omtrent een billike schikking onder malkanderen te maken.
3. Om tot het ontfangen deeser premie geregtigt te zijn, word alleenlijk eene schriftelijke verklaaring vereischt <129> van twee braave menschen van onbesprooken naam en faam, die geen belang hebben in het trekken van de premie en als oogetuigen bevestigen, dat dezelve aan zoodanig een persoon off persoonen behoort uitgedeelt te worden.
4. Deeze verklaaring moet gebragt off gesonden worden ten huise van den boekverkooper Pieter Meijer op den Dam te Amsterdam. Dezelve onderzocht en echt bevonden zijnde, zal de uitdeeling der premie een maand na het ontfangen van de verklaaring geschieden.
5. Bij aldien er eenige onkosten in een herberg off ander huis gemaakt hebben moeten worden, zullen dezelve mits niet booven de vier dukaaten beloopende, boven de premie voldaan worden, dat selfs plaats sal hebben 't zij <130> de verdronkene al off niet gered is, indien men slegts behoorlijk kan bewijzen, dat die onkosten wezentlijk alleen ten nutte van den drenkeling gemaakt zijn.
6. Een genees- off heelmeester zijn tijd en sorgen tot het herstellen van een drenkeling aangewend hebbende en daarvoor niet beloond zijnde, kan versekert weezen, dat zulks op eene onbekrompene wijze sal geschieden, 't zij dat de persoon, omtrent welken hij zijne moeite heeft aangewend in 't leeven behouden is of niet, indien zijne reekening met behoorlijke bewijzen voorsien, insgelijks aan de boekverkooper Pieter Meijer, word ter hand gesteld.
Voorts mogen wij een ieder versekeren, dat men hier door geensints teegen de wetten der overigheid sal hande-<131> len, dewijl die wetten, het algemene best ten doelwit hebbende, toelaten niet alleen drenkelingen uit het water te haalen, maar ook aan dezelven, schoon zijn reeds van het leeven beroofd schijnen, alle behoorlijke mid-delen tot herstelling te beproeven, zullende wanneer de aangewende middelen vrugteloos zijn uitgevallen, aan de ordennantien voldaan worden door het voorgevallene den geregte bekend te maaken.
De beste middelen, die men tot het herstellen van een drenkeling kan en behoort in 't werk te stellen, gelijk zulks ons reed sedert de opregting deezer maatschappij door verscheidenen voorbeelden, waarvoor de premie is gegeven, gebleeken is, zijn:
<132> Eerstelijk. Het blaazen in het fondament (den aarsdarm) door middel van een tabaks- off andere pijp, off een scheede van een mes, waarvan de punt is affgesneeden, of van een blaasbalg selve en hoe spoediger, sterker en aanhoudender dit blaazen geschied, hoe beter het ook altoos zijn sal. Indien men een brandende tabakspijp, off een soogenaamde tabaksklisteerpijp (bij Mons. Steitz in de Runstraat te Amsterdam te bekoomen) heeft en dat men dus in plaats van enkele lugt off wind den warmen en prickelenden rook der brandende taback in het lichaam kan blaazen, verdient zulks steeds den voorrang. Dit blaazen echter in 't algemeen, op de eene off andere der gemelde wijzen, behoort steeds het allereerste werk te zijn en kan ook altoos sonder eenig tijdversuim <133> overal verricht worden, 't zij op een schuit, op het land aan de kant van 't water, in de steeden en dorpen, op den steenen wal der straaten, off waar ook elders een drenkeling het eerst word nedergelegd, terwijl men inmiddels in de
Tweede plaats, zoodra mogelijk trachten moet het door en door nat, Ja dikwils reeds ijskoud en verkleumd lichaam voorsichtlijk droog en warm te maaken, ten welken einde wederom verscheidene gemakkelijke middelen meertijds te vinden, off te bekoomen zijn. Zoo als bij voorbeeld het warem hemd en de onderkleederen van een der omstanders, een off meer wolle deekens voor 't vuur gewarmd, warme asch van backers, brouwers, <134> zout- off zeepzieders off van andere fabrieken. Warme beestenvellen, vooral schaapenvellen, Ja eindelijk de warmte van een matig vuur off de koesterende natuurlijke warmte van twee gezonde watme menschen, zig met den drenkeling te bed begevende, terwijl met met het blaazen en verwarmen van den drenkeling onvermoeid en teffens voorsigtig beezig is, kan het ook van zeer veel mut zijn, dat het lichaam overal, maar voornamelijk langs den geheelen ruggegraat van het hooft af tot aan het onderlijff toe sterk gewreeven wordt met warme wolle of andere doeken in brandewijn nag gemaakt off met veel droog zout bestrooid. Men mag ook gerustelijk een <135> doek met brandewijn natgemaakt, off eenig sterk vlug zout, gelijk als de geest van ammoniackzout is, onder de neus houden ende zijden des hoofds daar mede vrijven. Met de veer van een pen in de keel en neus te prikkelen, is insgelijks seer raadsaam. Dog wijn, brandewijn off eenige andere sterken dranken, met wat zout off iets anders, dat prikkelen kan, vermengt, in de keel te gieten behoort nooit eerder te geschieden dan als men eenig teeken van leeven bespeurt heeft. Maar insonderheid kan het ook van seer veel nut zijn, dat een der om-standers zijnen mond tegen dien des ongeluckigen drenkelings settende en met zijn eene hand de neusgaten <136> toehoudende, terwijl hij met de andere hand op de linkerborst des drenkelings steunt, desselfs longen onmiddelijk tracht op te blazen, Ja wij oordeelen zulks van het eerste oogenblik af aan zoo noodig te zijn als het blaazen in den aarsdam selve. Men behoort ook, soo het mogelijk zij, zonder uitstel alle drenkelingen te doen aderlaten en best tapt men als dan het bloed uit een groote ader op den arm, off uit de strotader selve aff.
Deeze de beste en beproefde middelen tot herstelling des leevens van den drenkeling zijnde, hoopen en wen-schen wij, dat voortaan geene deeser ongeluckigen, gelijk voorheen, door hen op een ten te rollen off door hen met een touw onder de armen door, off bij de beenen op te hangen &. mishandelt zullen worden en dewijl door onervaarnen geen andere drenkelingen dan alleen die, welker lichaamen reeds duidelijke teekenen van bederf <137> geeven, met seeckerheid gezegd kunnen worden inderdaad gestorven te zijn. Vleijen wij ons insgelijks, dat men aan alle anderen voortaan geene der gemelde middelen onbeproeft sal laaten. Maar ook dat een ieder aan wien eenig ander beproeft middel tot redding der verdronkenen mogt bekend zijn, zulks edelmoedig aan ons sal opgeeven, Ja soo iemand, die het geluk gehad heeft, van een drenkeling te redden, goed mogt vinden ons de premie niet te willen afeischen, versoeken wij echter van alle het voorgevallene tot de redding betrekkelijk onderrigt te worden om daar van een goed gebruik te konnen maken. Wanneer wij zullen goedvinden een verhaal van de door ons beloonde reddingen off andere verrichtingen der maatschappij in 't ligt te geeven.
<138> Eindelijk wenschen wij, dat het Godt zal behaagen door deese onze pogingen en de medewerking van anderen, niet alleen het tijdelijk maar ook het eeuwig welzijn van veelen onzer landgenooten en medemenschen te bevorderen!
De kerkelijke weduwensocieteit van de Classis van Voorne en Putten van tijd tot tijd al mede den kreeftengang gaande, deed de vier bestuurders op den 4. april, zijnde dingsdag na Belooke Paasschen, volgens het 18. en 21. artikel des reglements resolveeren en bij voorraad besluiten, het capitaal stil en ongeroerd latende, alle de ingekoomen gelden naukeurig onder alle de weduwen te verdeelen en dus (de differente classen der weduwen in agt nemende) de somma van seven gulden op de tractementen der weduwen van de eerste Classis, van negen <139> gulden op die der weduwen van de tweede Classis en van elff gulden op die der weduwen van de derde Classis af te korten.
De groote mildadigheid en liefde voor de armen der Hollanderen is de kurk daar 't Neerlands gemenebest op drijft, segt Fredrik den Grooten, thans regeerend koning van Pruisschen. En dit is waarachtig soo, de mildadig-heid der armen strekt sig in Holland niet alleen uit over derselver ingezetenen, nemaar ze gaat selfs over den bekenden aardbodem en breid sig uit over al, waar gereformeerde kerken gevonden worden, waardoor het seggen van deeze grooten vorst bevestigt word. En wij hebben er in deese dagen een bewijs van in onse stad <140> gesien door 't permitteeren van eene collecte voor den opbouw van de lang verwoest geleegen hebbende kerk ten Butrow , Welk versoek aan de regeering deeser stad door de predikant van gemelde plaatze wierde gedaan en zulks aan hem gunstig geaccordeert zijnde, is er op sondag den 16. april deses jaars des namiddags onder den godsdienst in de Groote Kerk een collecte gedaan en ten behoeve van den opbouw van gem. kerk gecollecteert een somma van ƒ 338-8-0 en te Rotterdam was er voor dezelve eenige daagen te vooren omtrent 700 gl. ingesamelt geworden, dus blijkt, dat den Briell niet van de minstgevenste steeden van Holland in 't geeven van liefdegiften is. En dat consteert nader uit de Generaale collecte, dier er in den jaare 1731 voor de <141> verdreevene Piemonteesche dallieden in Holland is gedaan als wanneer er in
Dordrecht is gecollecteert ƒ 8215 10 .
Haarlem ƒ 12915 13 .