Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1855_Popp_Jong, pagina 708

Met Aprilbegin terstond eijeren, en die zijn duur. Eeendeijeren het snees - 20 stuks - 50 à 45 cents, kievitseijeren het stuk nog 3 à 2½ cents.
1 Mei is alle eijerzoeken verboden. De nieuwe Jagtwet enz.enz ontneemt ieder de vrijheid zonder consent te jagen, visschen, eijerzoeken op eens anders eigendom zonder schriftelijk bewijs. Ja, alle vrijheden om iets te zoeken, rapen, of te nemen van eens anders eigendom. 't Is waar, 't was vroeger ook onbelangrijk, doch gewoonten waren vaak vrijstellingen, en het werd geduld, oogluikend toegelaten, of de armen en behoeftigen werden niet of vaak niet gemolesteerd. Maar nu passen de veldwagters overal op, en bij attrapeeren beboeten zij. Zoo zijn hier in ons Dorp al eenigen genomen door de nieuwe veldwagter Jelle Herres van Veen, die met 1 Mei naauwkeurig zal oppassen gelijk zijn ambtgenoot Roelof Roker ook. En te handelen zonder aanziens des persoons, vooral het eijerzoeken naar de wet, ook de visschers, de vogelvlappers enz.enz. Ieder is en wordt gewaarschuwd, ouders voor hun kinderen.
Veel spreeuwen zijn er - veel watervogels -, doch niet zeer veel strandlopers. Nu zullen meer bonte eijeren worden uitgebroed, nuttig voor worm, rups en hare maskers in de landen. Heerlijk zangkoor in het voorjaar. - Nog niet veel zwaluwen. - De koekoek roept. - De vorsch kwaakt.
Groen zijn de landen, gezond haar overzien namelijk de winterpolders. Bloemen ontluiken, doch de boom is nog als in den winter, doodstil en kaal, effen bottend, geen blad, slechts enkelde knoppen. - Enkeld jongvee in het land, gering.
Hoop, zoort en deugd van het hooi valt meer tegen dan nog verwagt, geen zwaar melk en boter en daardoor ook iets duurder? Maar zeer veel boter komt op de Londensche markten, van Holstein, Breemen enz., die thans in prijs en deugd met onze Friesche wedijvert. Het welk voor jaren niet was. Zouden er geen mede oorzaken zijn? De volksmassa's in Californië, Australië, gouddelvers en goudzoekers, geen landbouwers, wel goud, geen eten, te veel goud, te weinig eten, opeengepakt, wellustig. Daar is alles zeer duur, de stoomboten vlug over, welingepakt, vragen die ook spek, vleesch, boter, kaas enz. enz.? Voor ons goed, doch in het vervolg voor de grondeigenaars.
Alles is in goede prijs, brood, meel, gort, erwten, boonen, niet extra duur, maar goed prijs. En vooral de zeer vele slechte aardappelen van A 2,50 tot 3.- tot 3,50 en nog hoger de mudde. Besten? Ja! de meesten in naam, zeer weinigen die de proef van goed doorstaan.
Den 30sten boelgoed geweest te Oosterwieren, de erven K.H. Hemminga en overleden weduw, zijn tweede vrouw A.H. Waringa. Zijn eerste vrouw was W.Y. Engelsma, overleden in 1826, dat zoo droevig ziekte- en doodjaar.
Tot lezing het beroemde werk van de Amerikaanscha schrijfster Harriët Beecher Stowe, "De Negerhut", vertaald in het Nederlandsch naar de 20ste uitgave in N.Amerika. Is thans in vele zoo niet alle levende talen van Europa gedrukt en vertaald. Een werk dat zeer veel invloed heeft op het afschuwelijke slavenbestaan. Vrouwen kunnen soms de pen meesterlijk voeren. Ook het werkje "De Hermina" door Elisa Schiotling van Breda tegen dweepzucht en separatisme, boeijend.
Een zeer moeijelijk vraagstuk. De invoering der nieuwe Grondwet 1848 gaf aan alle gezindheden van ons Vaderland vrije uitoefening van Godsdienst. Van deze vrijheid maakt Papa van Rome gebruik, voert hier een aartsbisdom van Utrecht en 4 bisschoppelijke zetels in ons land op. Dit maakt zeer veel protestanten gaande, met de geschiedenis der 16e eeuw bekend, hoe de hervorming hier door bloed en bezittingen bevestigd, tot heden de heerschende kerk zijnde, nu bevreesd voor de pauselijke hiërarchie, het hoofd opsteekt, en zeer vele adressen door duizenden ondertekend, de Koning smeken, dat het zelve niet gebeure. Het Ministerie Thorbecke valt, als de Grondwet willende handhaven. Een nieuw Ministerie treedt op, dat door nood de Koning beweegt de Kamer der Staten-Generaal te ontbinden, als eenstemmig met de Ministers. Nu moet de geest der natie bekend worden in de nieuwe verkiezingen, tusschen Liberaal en Aristocraat. Er schuilt een slang in het riet.
Protestanten waakt. - Kiezers waakt. - Vooruit of terug, stilstand sterft. Eendragt maakt magt. - Ik ben niets dan een denkend toeschouwer, leg de vinger op de mond en zwijg. - Veel geschreeuw en weinig wol. En veel geestelijken hebben het vaak nog het ergst. Vooroordeel, onkunde en dweepzucht loeren als op buit. O Vaderland, wat zij Gij vaak gevoelig gewond. Waar de Godsdienst zwijgen moest, riep zij in stede de keel schor en heesch. Niet de Godsdienst, maar haar dienaars, leeraars en de domme leken. Niet de Roomsch Katolyk alleen, neen! de Protestant is weinig beter, soms erger vaak. Al wat Gij wilt dat een ander U doe, doe hem desgelijks...en dan is elk te huis. - De tijd zal het leeren.
Mei
1. Zondag, begin van Dag, Week en Maand.
Noorden windje, donker den gehelen dag. 's Avonds mist.
Anske en Jeltje heden naar hun grootvader, den heden 90-jarigen Durk Oenes Hooghiemster, om hem daarmede geluk te wenschen. Doch daar was hij ongeschikt toe, doch zwak, pijnlijk en oud. Altoos op bed, dagen, weken, maanden komt hij niet van het koebalkensbed. Daar ligt hij, daar klaagt hij, daar wordt hij bediend, en niet weg te praten. Daar zal hij sterven, daar wil hij sterven. Zedert jaar en dag geen warme spijzen, witte- en roggebrood en tweebakken, koffij en een kelkje voedende wijn. Nu houdt het eten als geheel op, een enkelde beschuit, en dit maakt hem nog misselijk, zegt hij. Oud kinderlijk soms, krank naar ligchaam en geest, gaat de slooping tegen. Nog enkelde tijd en hij is geweest en het leven zat zegt hij. Amen!
2. Donkere dikke mist, Oost, Zuid en wederom Oostelijk. Mist en lucht verdund. 's Avonds verhelderd, wind.
3. Oosten windje, heldere hemel. Mistdampen onder de zon, de lucht betrokken. 's Namiddags verhelderd. Hoe later avond hoe betrokkener.