Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1797_Alkm_Anon, pagina 24

Den 12 juny gebeurde er weder een geval, 't welk bewees dat men vrij scheen te hebben in op den naam van Orange strafwaardige daaden te doen. Een lid der vroedschap, Velingius, zijn kamer houdende in 't logement Het Paardehoofd, had bij zig genoodigt 2 burgers en een wagtmeester der ruiterij. Reeds wat gedronken hebbende, liet hij ook den castelein in 't gezelschap vragen, die ook verscheen. Men dronk hartig, stellende de heer Velingius de conditieën in, die ten laaste partijdig werden, als het welzijn van Zijn Hoogheid, 't geen allen deeden. Dan dit niet genoeg zijnde, om èn zijn 2 burgers èn de castelein misnoegd te doen worden, zo stelde hij voor de verdoemenis der patriotten, waarop die 2 burgers zig absenteerden en vertrokken. De castelein, een zeer bescheide man, die nimmer aanstoot aan eenig mensch gegeven had, zeide geene verdoemenis van een eenig sterveling te willen drinken, als was dezelve ook voor nog zo slegt bekend.
Dan dit geen voldoening geevende, zo haalde de heer Velingius een sabel voor den dag en haakte ermeede op den castelein zodat dezelve gewond raakte, dog deze daarop in woede koomende, werpt hij zijn heer teegen de grond en zou hem slegt betaald hebben, was het huisvolk niet toegeschooten en hun vaneen scheide. De wagtmeester, reeds gereed Velingius te helpen, werd ook gekeerd en dus 't verder mishandelen voorgekoomen.
Hoe openbaar ook deze handeling van den heer Velingius was, hoe zeer hij ook de huisvrijheid had geschonden, de man geblesseert en mishandeld en zijn glaazen en goed stukgeslaagen, op dit alles volgde nog straf noch iets.
In de maand juny dezes jaars 1789 was de prijs der graanen tot een ongehoorde hoogten gesteegen, wordende voor de zak witte tarw den 15 juny op de beurs te Amsterdam 14 gulden gevraagd en de zak bruine tarw uit een gestrant schip bij Petten verkogt van 12 gulden & 13 stuivers, de kosten van vervoeren nog daarenboven voor de kooper. De steedelijke reegeeringen naar deze graanprijs geene zetting over het brood durvende doen, zo deed dit de bakkers te Amsterdam bijeenkoomen en een commissie aan burgemeesteren maaken, zeggende deze dat zij op de teegenwoordige voet niet konden en hunnen huizen moesten & zouden sluiten. Daar het staatkundig systema in ons land toen was het gemeen te ontzien en voorts den gezeeten burger overal door militaire magt in bedwang te houden, en ook dit vooral in Amsterdam plaatshad, zo stelde burgemeesteren van Amsterdam dat de bakkers die een last tarw hadden, hetzelve tegen 265 goudgulden konde aanmerken en daarna het brood verkoopen, zullende alle de daarboven loopende prijzen kosten uit stadskasse aan hun goed worden gedaan, moogende geen koopman meer van den bakker neemen als 265 goudgulden.
Schoon deze schikking de Amsterdamsche bakkers ten baate was, was dit egter nog niets voor de andere steeden, daar Noordholland van Amsterdam, zoals Zuidholland van Rotterdam, steeds de zetting van 't brood ontving.
In dit najaar van 1789 zag men een nieuw bewijs, hoe partijdig en onkundig het recht alhier gehandhaafd werd en uitgeoeffent. De meermaals gemelde Jacob Armee, een persoon van een los gedrag, die als gerechtsdienaar zijn pligt zeer had betragt en desweegens alle lof had verdient, doch die anders van geen braaf zeedelijk karakter was, was het voorwerp van de voortduurende haat van 't gemeen gebleeven. Deze Armee, die een der kermisnagten zig nog als patriot stout hebbende gedragen, een iemand geslaagen hebbende, moest zig onzigtbaar maaken om de handen van den hoofdofficier te ontgaan.
Na eenige dagen in zijn huis onzigtbaar geweest te hebben, werd hij bemerkt en het gerecht gaf 't magt hem te vatten.
Net als een burger of particulier persoon word deze last tegen hem gegeven, maar even