Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1558_Bosc_Cupe, pagina 17

Die vrome prinche Henricus, die eerste van dien naem, hartoghe van Brabant, alsoo hy die stat vanden Bosch seer lieff en. begracyt hadde, want die stat door zyntoedoen en. neersticheyt synen oorspronc genomen hadde, soo stichtede hy in die stadt twee vroome husen, te weten een palleys voor zyn wooninge en. optreck int selve huys dat nu inde Swaen is, tegen dat vleeshuys over. Item een hoff, om daer in te tracteren saken aengaende zynder domeynen, welck huys noch staet inde Gasthuys straete buyten die gevangen poort en. is genaemt thoff van Brabant. Item opten costen vander stat wert getimmert een raethuys, dat welck noch genuemt is dat oude raethuys.
In dese tyden werden van die borgers vanden Bosch die straten rondsom properlyck geordineert en. die pondyen ofte bruggen vander stat seer wyselyck over die Diese gemaect en. geleet, waerom die vrome prinche hertoch Henrick van Brabant overleggende by hem selven, ende aenmerckende die groote neersticheyt der ingesetenen en. borgers vanden Bosch, heeft die stat versien en. begaeft mit schoone previlegien, waer van die stat seer allenxkens verbetert wert in menichte van volcke, die ten Bosch quamen woonen en. oock in groote ryckdomme.
Op die selve tyde quamen wt verscheiden landen, als vuyt Gelderlant, wtten lande van Cleve, van Gulick en. wtten lande van Luyck, veel cloecke vrouwen woonen ten Bosch mit haren huysgesinne, die welcke in corten tyden creghen dat geheel regiment niet alleen over haer huysgesin als over haer mans en. kinderen, mer oock over die stat in coopen en. vercoopen, alsoo dat die mans swigen moesten en. lieten die vrouwen bewerden .Dit wert den prinche hartoch Henrick geclaecht, die welcke een scerpe gebot dede gaen, dat gheen vrouwen meer soude regiment hebben in die stat, mer alle saken van den huysgesinne of vanden gemeynte gehandelt sullen werden van die mannen.
In dese tyden quamen oock ten Bosch wonen een menichte van Iodenen, die welcke haer woonstat namen op die plaetse, dat nu genuemt is after dat wilt vercken, welcke plaetse doen noch buyten die stat was, want die stat muere mit een stat poorte doen stont niet verre van die groote waghe. Dese Iodenen als sy daer een wyl tyts gewoont hadden, doende haer nering en. hanteringe, soo ist gebuert, dat sy gelyck al gevangen syn geweest om haer lelike feiten en. misdaden, daer sy in bevonden werden, ende daer nae syn sy te Vucht gebrocht en. aldaer verbrant, ter plaetse datmen noch der Ioden kerckhoff nuemt, niet verre van die galge.
Op dese tyden hadden die borgers en. ingeseten vanden Bosch noch geen kerke in die stat, mer sy haelden haer sacramenten en. kerken regten tot Orten in dat cleyn cappelleken datter noch staet, dat welcke zy hielden voor haer prochie kerck.