Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 34
Transcriptie
Inden joer ons Heren gebuert MCCCC inde XCVJ due waert bestaet die ser edel inde hoeghe geboeren vuerst inde durluchtighe pryns Phylippus, ertzhertoch van Ostenryck, van Borgonië, van Brabant, van Hollant, Zeelandt, van Lymborch, van Luytzenborch, Palatyn van Henegouwen, van Artoys, graff van Vlanderen, van Naemen, van Daelhem inde noch van voele anderen lantschappen, eyn eynich soen des Roemsschen Conincks Maxmilianus. Dyesse jonghe prynsse kreich ten huwelicke off te wyffve eyn edel inde jonge maeget myt naemen geheytten Johanna, eyns Conynxs dochtter van Spanghen; doeraff alle die landen hyr boven bescreyffven ser wael aff te vreden woeren inde Got loeffden.
Van des jonghen prynssen geslechts hertoch Phylips. Inden joer ons Heren gebuert MCCCC inde due waes eyn edel prynsse van Borgonyen inde hertoch van Brabant myt naemen geheytten Hertoch Phylippus, inde diesse regerde die landen myt ser grotten eren, inde sunderlynghe in alten ser grotten paysse inde vreden duer alle syn lant. Mer nochtant dreyff hy grotten orloech in Vranckryck, also men hyr voer in diesse Cronycke van Brabant bescryffven veynden mach. Inde hy en scaette syn land noch syn ondersetten nummer in egheynen tyde syns levens . Hy hadde eyn wyff, geheytten vrouwe Ysebeyl inde waes eyn conyncks dochter van Portegael; inde van hoen beyden en bleyff mer eyn keynt, eyn eynych soen, geheytten Karolus, hertoch van Borgonie, Brabant etc. Inde diesse hertoch Phylippus leyffde synen dach in grotten eren, inde quam tot synre outheyt, inde starff int joer ons Heren als men screyff MCCCC inde LXVIJ, op synte Vytusdach, inde hee waert begraven te Brugghe in Vlanderen, inde men verluytden hoem ser herlicke, dry dagen noe den anderen, inde des dachs dry poessen alle synen landen duer. Mer men en goeff den genen nyet die hoem verluyden. Dat waes schande vuer so grotten Here.
Hertoch Karle van Borgonien van Brabant etc. hertoch Philippus soen vurs. dee noe synen vader regnerde inde sergrotten feytten inde herlicken inde ser swaeren orloch voerde in Vrankryk, vur Luydick inde in den landen van Luydick inde van Loen, van Gelre, vuer Nuyss, vuer Nancy in Loreynen etc die kreych tot syne erster huysfrouwen eyn edel maget off jouffrouwen uyt Vranckryck, eyn dochter van Borboen, des edelen buscops Lodewich suster, dee vuer Luydick herslaeghen waert als vurschreven steyt. Item diesse buscop Loedewicus hadde twe susteren bestaet in diessen Duytschen landen. Die eyne hadde dyessen Hertoch Karle vurs. hertoch van Borgonyen inde Brabant. Inde diesse hertoch Karle hadde als mer eyn eynyghe dochtter van syne ersten vrouwen van Burboen, die geheytten waes vrouwe Maria van Borgonie, van Brabant etc. Die andere dochtter van Burboen, buscops Lodewychs suster, die kreych eyn Hertoch van Gelre tot eynen wyeffve, myt naemen Hertoch Adolff van Gelre, den hertoch Karle in Brabant gevanghen hadde, inde gevanghen hulde, totten tyt tue, dat hee in eynen stryde by die Vlamynghen teghen die Fransoesen doet geslaeghen waert, inde sych selver jemerlicke versuemde, vuer Dornyck.
Van dyessen hertoch Adolffs inde van synre vrouwen, eyn dochter van Burboen, bleyffven twe kynderen, eyn soen geheytten Hertoch Karle van Gelre, inde syn suster Jouffrouwe Katheryn, die noemoels eyn hertoch van Loreynen tot eyn wyffve naem. Van diessen Karle van Gelre sal noch hyr noe bescreyffven staen, wat lydens dat den gueden lande van Gelre, duer hoem leyt, als van Maxmilianus den Roempsschen Conynck.
Item nu wederoem komende op hertoch Karle van Borgonie inde Brabant; nue syn erste huysfrouwe vurs., doer hy dat edele inde eynyghe dochter aff hadde (Juffr. Maria vurs.) doet waes, doer noe kreych hy te wyffve eyn edel jonghe maget geheytten Margareta van Yorck, des conyncks Edewartz suster van Ingelant. Mer doer en bleyffven egheynkynder aff; inde sy bleyff weduwe noe syn doet langen tyt, inde starff tot Mechelen in Brabant.
Alsus waes diesse Hertoch Karle eyn ser orlogende maen, also men hyr vuer in diessen Chronycken veynden off leyssen mach, ser stout, ser koen, inde toegh uyt synen landen inde steden; doer alle syn landen oem bedroefft woeren inde dyt ser noede hadden inde saeghen, inde besorghden des gheyns dat hoem noemoels doeraff quam. Inde ten leystten alst Got verdroet inde den mynsschen inde landen die hee verderffde, inde (quam) in Loreynen vuer eyn staet Nancy geheytten, inde doer groetten feytten bedreyffven hadde, inde eyns eynen stryt verloeren, inde alle syn guet myt, inde ouch menyghen maen, inde hy wederoem doer quam, so quam hoem der Hertoch van Loereynen tegen myt ser voele Swytseren inde bevyelen vuer syn staet Nancy vurs. in den joer ons Heren MCCCC inde LXXVIJ op eynen heylighen sondach, inde due tertyt derteyn avent; inde sloeghen in syn here inde hertoch Karle gaeff die vlucht inde alle syn volck myt hoem. Inde due wart diesse edel inde ontsyende Karle doet geslaghen, inder vlucht onder den houppe myt mennighen vroemen, stoutten mannen; dat jamer waes inde ser te beclaghen. Got ontfarme honre aller zeelen. Inde men en wyst nye seyckerlicke by rechtter warheyt, so wy hy doet bleyff, off so waer hy doet bleyff. Mer men vant eyne doeden lycham onder die doeden lychamen, jemerlicke vertreden inde vertraet van den voetten der perden, den men vuer hoem ophoeff, inde sacht dat dat hertoch Karles lycham were. Inde due dede die hertoch van Loereynen als eyn edel inde ser erbaer vuerst inde here, inde dede den lycham due myt eren bennen der staet Nancy vueren inde aldoer begraven. Offt syn lycham daen is, Got weytet, mer men machs gelouffven off nyet, want doer en waes nie syecker warheyt off bescheydt aff.
Als diesse Hertoch Karle nu doet is geweist, doer allesyne vrunden due ser drueffve oem syn geweyst, so is dyt edel keynt inde eynyghe dochter, vrouwe Maria van Brabant ser drueffve geweyst, inde eyn weysse sonder vader off moder te hobben. Inde heet sych erlycke by hoer landen inde heren van den lande gehalden, inde noe honnen raede gedoen inde gelaetten, totter tyt tue, dat men screyff dusent CCCC inde LXXVIJ op synte Dominicus dach off op synte Syxtusdach, in den Austmont, due quam hyr aff van boven uyt Ostenryck, des Roempsschen Keysers Fredericus soen, myt naemen geheytten Maxmilianus, ertzhertoch van Ostenryck, inde toeghe duer Trycht, myt so veule groetten heren inde edelynghen noe Brabant, oem doer te trouwen inde tot synen wyffve te nyemen diese ser edel maget vurs. vrouwe Maria, hertoghinne van Borgonye inde Brabant, doer alle die landen van Brabant ser aff verblyt woeren, inde meynden off hoeptden nue ommer pays inde ser grotten vrede te hoebben onder eynen al sustyghen so grotten inde edelen here als nu in Brabant koemen waes. Alsus so is diesse huwelicke wael geslacht tusschen diesse twe persoenen vurs., inde sy kreghen sych ser lyeff te saemen inde woeren gerne by den anderen. Inde diesse edel vrouwe Maria vurs. kreygh twe kynder van hoeren here vurs. Dat erste waes eyn dochtter, inde hyett Margarietta inde waert jonck bestaet aen den jonghen konynck Lodewyck van Vrankryck, doer die landen ser oem verblyt woeren inde hoepdten ewighen inde gueden vrede te hoebben. Mer due hee tot synen joeren quam, due kreygh hee quaden raet, inde versmaedde diesse edele maget te truwen tot synen wyffve, inde sonde sy erlicke wederoem in Brabant den vruynden te huyss inde ter schanden, inde naem tue te wyffve eyn dochter van Brythanyen, die den rompschen Conynck Maxmilianus vuer ten huwelicke besloppen waes. Item doernoe so waert dat edel keynt, vrouwe Margaretta bestaet in Spanghen, aen den jonghen Conynck van Spanghen, die hoer ouch ser jonck inde balde doer noeaff staerf, dat ser te beclaghen waes.
Inde dat ander keynt van vrou Maria dat sy lyet, dat waes eyn soen dee geheytten waert Phylippus, noe synen over alden vader. Inde dis Hertoch Philippus waes te Brugge geboeren anno LXXVIIJ in junio; inde hee wart erste gedoept op synte Peter en Pauwelsdach Apostelen, inde syn petere waren der here off greve van Sympoel inde der here van Ravesteyn, inde syne paet waes vrouw Margaretta des conyncks dochtter van Ingelant, ons heren off Hertochs Karolus andere huysfrouwe dee vuer Nancy doet bleyff. Inde balde doer noe, oemdat sy lustygh inde vrolicke, van gueden natuyre waes, inde tot eynre tyt spelen reyt, inde dat pert doer sy op saet waert springende, stortde diesse edele Jouffrouw Maria vurs. inde vyele van den perde inde dede sych wee, inde quetsde sych int houft inde ouch van bynnens lyffs, daeraff dat sy, alaesse! starff te Brugge in Vlanderen, int joer ons Heren MCCCC inde LXXXIJ ; doeraff groetten rouwe hadde hoer here Maxmilianus, dee sy ser lieff hadde, inde alle die landen vurs. Inde diesse edel Jouffvrouwe vurs. hadde noch eynen jonghen soen van hoere Here Maxmilianus gehaet, dee Franciscus heet, mer hy starff jonck, inde alsus bleyffven die scoen landen in Maxmilianus handen, tot dat hy Roempsche Conynck geworden waes, so als nu hyr noe volgen sal.
Van Maxmilianus den Rompschen Conynck. Als nu diesse ser edel vrouwe Maria doet waes, so bleyff der Ertzhertoch van Ostenryck inde van Burgonye van Brabant etc. aen die landen van Brabant inde waes syns sons, hertoch Phylippus momber. Inde in diessen tyden inde joeren, so waes groet drucke, lyden, orloeghe in Brabant inde Vlanderen, also men des noch eynsdeyls hyr vuer in diessen Chronycke bescreyffven veynden sal. Inde ser groet jamer waes overal in diessen tyde inde groetten laest van orloeghe, inde ser cleynen vrede. God bettert.
Inden joere ons lyefst Heren gebuert dusent CCCC inde LXXXVJ due waert diesse ertsche hertoch Maxmilianus gekoeren vanden VIJ koervursten des Rycks, tot eynen roempsschen Conynck, by resynnacie inde overgevynche syns vaders Fredericus, roempsschen keysser; inde dee gaeff hoem die Roempssche Croen over, levende syns lyffs, inde hee waes doer selver by inde aen, tot Aken, doen syn soen aldoer conynck gekront waert myt groetter staet, eren inde eyndrechtigheyt. Got hobs loeff.
Van des jonghen prynssen geslechts hertoch Phylips. Inden joer ons Heren gebuert MCCCC inde due waes eyn edel prynsse van Borgonyen inde hertoch van Brabant myt naemen geheytten Hertoch Phylippus, inde diesse regerde die landen myt ser grotten eren, inde sunderlynghe in alten ser grotten paysse inde vreden duer alle syn lant. Mer nochtant dreyff hy grotten orloech in Vranckryck, also men hyr voer in diesse Cronycke van Brabant bescryffven veynden mach. Inde hy en scaette syn land noch syn ondersetten nummer in egheynen tyde syns levens . Hy hadde eyn wyff, geheytten vrouwe Ysebeyl inde waes eyn conyncks dochter van Portegael; inde van hoen beyden en bleyff mer eyn keynt, eyn eynych soen, geheytten Karolus, hertoch van Borgonie, Brabant etc. Inde diesse hertoch Phylippus leyffde synen dach in grotten eren, inde quam tot synre outheyt, inde starff int joer ons Heren als men screyff MCCCC inde LXVIJ, op synte Vytusdach, inde hee waert begraven te Brugghe in Vlanderen, inde men verluytden hoem ser herlicke, dry dagen noe den anderen, inde des dachs dry poessen alle synen landen duer. Mer men en goeff den genen nyet die hoem verluyden. Dat waes schande vuer so grotten Here.
Hertoch Karle van Borgonien van Brabant etc. hertoch Philippus soen vurs. dee noe synen vader regnerde inde sergrotten feytten inde herlicken inde ser swaeren orloch voerde in Vrankryk, vur Luydick inde in den landen van Luydick inde van Loen, van Gelre, vuer Nuyss, vuer Nancy in Loreynen etc die kreych tot syne erster huysfrouwen eyn edel maget off jouffrouwen uyt Vranckryck, eyn dochter van Borboen, des edelen buscops Lodewich suster, dee vuer Luydick herslaeghen waert als vurschreven steyt. Item diesse buscop Loedewicus hadde twe susteren bestaet in diessen Duytschen landen. Die eyne hadde dyessen Hertoch Karle vurs. hertoch van Borgonyen inde Brabant. Inde diesse hertoch Karle hadde als mer eyn eynyghe dochtter van syne ersten vrouwen van Burboen, die geheytten waes vrouwe Maria van Borgonie, van Brabant etc. Die andere dochtter van Burboen, buscops Lodewychs suster, die kreych eyn Hertoch van Gelre tot eynen wyeffve, myt naemen Hertoch Adolff van Gelre, den hertoch Karle in Brabant gevanghen hadde, inde gevanghen hulde, totten tyt tue, dat hee in eynen stryde by die Vlamynghen teghen die Fransoesen doet geslaeghen waert, inde sych selver jemerlicke versuemde, vuer Dornyck.
Van dyessen hertoch Adolffs inde van synre vrouwen, eyn dochter van Burboen, bleyffven twe kynderen, eyn soen geheytten Hertoch Karle van Gelre, inde syn suster Jouffrouwe Katheryn, die noemoels eyn hertoch van Loreynen tot eyn wyffve naem. Van diessen Karle van Gelre sal noch hyr noe bescreyffven staen, wat lydens dat den gueden lande van Gelre, duer hoem leyt, als van Maxmilianus den Roempsschen Conynck.
Item nu wederoem komende op hertoch Karle van Borgonie inde Brabant; nue syn erste huysfrouwe vurs., doer hy dat edele inde eynyghe dochter aff hadde (Juffr. Maria vurs.) doet waes, doer noe kreych hy te wyffve eyn edel jonghe maget geheytten Margareta van Yorck, des conyncks Edewartz suster van Ingelant. Mer doer en bleyffven egheynkynder aff; inde sy bleyff weduwe noe syn doet langen tyt, inde starff tot Mechelen in Brabant.
Alsus waes diesse Hertoch Karle eyn ser orlogende maen, also men hyr vuer in diessen Chronycken veynden off leyssen mach, ser stout, ser koen, inde toegh uyt synen landen inde steden; doer alle syn landen oem bedroefft woeren inde dyt ser noede hadden inde saeghen, inde besorghden des gheyns dat hoem noemoels doeraff quam. Inde ten leystten alst Got verdroet inde den mynsschen inde landen die hee verderffde, inde (quam) in Loreynen vuer eyn staet Nancy geheytten, inde doer groetten feytten bedreyffven hadde, inde eyns eynen stryt verloeren, inde alle syn guet myt, inde ouch menyghen maen, inde hy wederoem doer quam, so quam hoem der Hertoch van Loereynen tegen myt ser voele Swytseren inde bevyelen vuer syn staet Nancy vurs. in den joer ons Heren MCCCC inde LXXVIJ op eynen heylighen sondach, inde due tertyt derteyn avent; inde sloeghen in syn here inde hertoch Karle gaeff die vlucht inde alle syn volck myt hoem. Inde due wart diesse edel inde ontsyende Karle doet geslaghen, inder vlucht onder den houppe myt mennighen vroemen, stoutten mannen; dat jamer waes inde ser te beclaghen. Got ontfarme honre aller zeelen. Inde men en wyst nye seyckerlicke by rechtter warheyt, so wy hy doet bleyff, off so waer hy doet bleyff. Mer men vant eyne doeden lycham onder die doeden lychamen, jemerlicke vertreden inde vertraet van den voetten der perden, den men vuer hoem ophoeff, inde sacht dat dat hertoch Karles lycham were. Inde due dede die hertoch van Loereynen als eyn edel inde ser erbaer vuerst inde here, inde dede den lycham due myt eren bennen der staet Nancy vueren inde aldoer begraven. Offt syn lycham daen is, Got weytet, mer men machs gelouffven off nyet, want doer en waes nie syecker warheyt off bescheydt aff.
Als diesse Hertoch Karle nu doet is geweist, doer allesyne vrunden due ser drueffve oem syn geweyst, so is dyt edel keynt inde eynyghe dochter, vrouwe Maria van Brabant ser drueffve geweyst, inde eyn weysse sonder vader off moder te hobben. Inde heet sych erlycke by hoer landen inde heren van den lande gehalden, inde noe honnen raede gedoen inde gelaetten, totter tyt tue, dat men screyff dusent CCCC inde LXXVIJ op synte Dominicus dach off op synte Syxtusdach, in den Austmont, due quam hyr aff van boven uyt Ostenryck, des Roempsschen Keysers Fredericus soen, myt naemen geheytten Maxmilianus, ertzhertoch van Ostenryck, inde toeghe duer Trycht, myt so veule groetten heren inde edelynghen noe Brabant, oem doer te trouwen inde tot synen wyffve te nyemen diese ser edel maget vurs. vrouwe Maria, hertoghinne van Borgonye inde Brabant, doer alle die landen van Brabant ser aff verblyt woeren, inde meynden off hoeptden nue ommer pays inde ser grotten vrede te hoebben onder eynen al sustyghen so grotten inde edelen here als nu in Brabant koemen waes. Alsus so is diesse huwelicke wael geslacht tusschen diesse twe persoenen vurs., inde sy kreghen sych ser lyeff te saemen inde woeren gerne by den anderen. Inde diesse edel vrouwe Maria vurs. kreygh twe kynder van hoeren here vurs. Dat erste waes eyn dochtter, inde hyett Margarietta inde waert jonck bestaet aen den jonghen konynck Lodewyck van Vrankryck, doer die landen ser oem verblyt woeren inde hoepdten ewighen inde gueden vrede te hoebben. Mer due hee tot synen joeren quam, due kreygh hee quaden raet, inde versmaedde diesse edele maget te truwen tot synen wyffve, inde sonde sy erlicke wederoem in Brabant den vruynden te huyss inde ter schanden, inde naem tue te wyffve eyn dochter van Brythanyen, die den rompschen Conynck Maxmilianus vuer ten huwelicke besloppen waes. Item doernoe so waert dat edel keynt, vrouwe Margaretta bestaet in Spanghen, aen den jonghen Conynck van Spanghen, die hoer ouch ser jonck inde balde doer noeaff staerf, dat ser te beclaghen waes.
Inde dat ander keynt van vrou Maria dat sy lyet, dat waes eyn soen dee geheytten waert Phylippus, noe synen over alden vader. Inde dis Hertoch Philippus waes te Brugge geboeren anno LXXVIIJ in junio; inde hee wart erste gedoept op synte Peter en Pauwelsdach Apostelen, inde syn petere waren der here off greve van Sympoel inde der here van Ravesteyn, inde syne paet waes vrouw Margaretta des conyncks dochtter van Ingelant, ons heren off Hertochs Karolus andere huysfrouwe dee vuer Nancy doet bleyff. Inde balde doer noe, oemdat sy lustygh inde vrolicke, van gueden natuyre waes, inde tot eynre tyt spelen reyt, inde dat pert doer sy op saet waert springende, stortde diesse edele Jouffrouw Maria vurs. inde vyele van den perde inde dede sych wee, inde quetsde sych int houft inde ouch van bynnens lyffs, daeraff dat sy, alaesse! starff te Brugge in Vlanderen, int joer ons Heren MCCCC inde LXXXIJ ; doeraff groetten rouwe hadde hoer here Maxmilianus, dee sy ser lieff hadde, inde alle die landen vurs. Inde diesse edel Jouffvrouwe vurs. hadde noch eynen jonghen soen van hoere Here Maxmilianus gehaet, dee Franciscus heet, mer hy starff jonck, inde alsus bleyffven die scoen landen in Maxmilianus handen, tot dat hy Roempsche Conynck geworden waes, so als nu hyr noe volgen sal.
Van Maxmilianus den Rompschen Conynck. Als nu diesse ser edel vrouwe Maria doet waes, so bleyff der Ertzhertoch van Ostenryck inde van Burgonye van Brabant etc. aen die landen van Brabant inde waes syns sons, hertoch Phylippus momber. Inde in diessen tyden inde joeren, so waes groet drucke, lyden, orloeghe in Brabant inde Vlanderen, also men des noch eynsdeyls hyr vuer in diessen Chronycke bescreyffven veynden sal. Inde ser groet jamer waes overal in diessen tyde inde groetten laest van orloeghe, inde ser cleynen vrede. God bettert.
Inden joere ons lyefst Heren gebuert dusent CCCC inde LXXXVJ due waert diesse ertsche hertoch Maxmilianus gekoeren vanden VIJ koervursten des Rycks, tot eynen roempsschen Conynck, by resynnacie inde overgevynche syns vaders Fredericus, roempsschen keysser; inde dee gaeff hoem die Roempssche Croen over, levende syns lyffs, inde hee waes doer selver by inde aen, tot Aken, doen syn soen aldoer conynck gekront waert myt groetter staet, eren inde eyndrechtigheyt. Got hobs loeff.
Bronvermelding
Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850, archieftoegang 1507_Beek_Trec, Anoniem. “Chronijk Der Landen van Overmaas En Aangrenzende Gewesten Door Eenen Inwoner van Beek.” Edited by Jos Habets. Publications de La Société Historique et Archéologique Dans Le Limbourg, 1870, 5–197.,
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.