Blader door transcripties » Regionaal Archief Zuid-Utrecht
Transcriptie
_
LS
€
63
®
,
è
_ DE GECOMBINEERDE
Geheimen Chinese hofhouding ontsluierd in Boymans-van Beuningen
Boeiende blik op Verboden Stad
ROTTERDAM — Achter de
muren van Pekings Verboden
Stad gingen eeuwenlang de
prachtigste schilderijen schuil.
Ook het dagelijks leven van de
keizerlijke familieleden en de
duizenden ambtenaren die in
deze gesloten stad werkten,
moet bijzonder kleurig zijn ge-
weest. Het Rotterdamse Mu-
seum Boymans-van Beuningen
toont het bewijs van deze
pracht en praal in de tentoon-
stelling ’’ De Verboden Stad”’,
bestaande uit schilderskunst en
kostuums, die nog tot 26 no-
vember te bezoeken is.
De Chinese keizers resideerden met
hun uitgebreide familie en hofhouding
in een zeer omvangrijk, van de buiten-
wereld afgesloten complex in het hart
van Peking. Wat er zich precies
afspeelde binnen de muren van dit pa-
leizencomplex, is eeuwenlang in neve-
len gehuld geweest. De tentoonstelling
geeft een uitvoerig en gevarieerd beeld
van de mysterieuze hofcultuur van de
Chinese keizers vanaf het midden van
de zeventiende eeuw tot in het begin
van deze eeuw. Het leven van de kei-
zers wordt belicht aan de hand van een
groot aantal kostbare objecten, die
nog steeds worden bewaard in de Ver-
boden Stad en daar slechts sporadisch
aan het publiek worden getoond.
Het Paleismuseum Peking geeft met
deze tentoonstelling in Nederland een
beeld van de levensstijl in het toenma-
‘ lige paleis, dat gesitueerd was in het
geografisch midden van Peking, exact
“ op de noord-zuid as. Het paleis werd
« tijdens de Ming-dynastie tussen het 4e
9
E3
x
en l8e jaar van de regeringsperiode
Yongle (1406-1420 na Chr.) gebouwd
en heeft dus reeds een historie van
ruim 500 jaar. Vanaf het moment dat
Keizer Chengzu (Zhudi) van de Ming-
dynastie Peking in 1421 officieel tot
hoofdstad maakte, hebben er tot
1911, toen de laatste Qing keizer
aftrad, in totaal 24 keizers gewoond
en geregeerd. De revolutie van 1911
heeft een einde gemaakt aan het feo-
‚ dale keizerrijk. Na zijn aftreden be-
woonde de voormalige keizer Puyi het
achterste gedeelte van het paleis. Het
voorste gedeelte werd in 1914 het Mu-
seum van Oudheden, na het vertrek
van de keizer werd het paleis Pa-
leismuseum. Het huidige museum is
een samenvoegsel van het voorste en
achterste gedeelte van het paleis en is
het grootste en meest complete monu-
ment van China en één van de meest
fascinerende nog overgebleven pa-
leismonumenten ter wereld.
Karakteristieken
De inrichting is voor het overgrote
deel bewaard gebleven, evenals de
kunstvoorwerpen en dagelijkse ge-
bruiksvoorwerpen. Voor de Rotter-
damse tentoonstelling is slechts een
klein deel overgekomen. De expositie
beoogt de karakteristieken van het pa-
leis ten toon te spreiden. De geëxpo-
seerde voorwerpen zijn onder te verde-
len in twee categorieën: kledingstuk-
ken en sieraden van de keizers en de
keizerinnen, daarnaast schilderingen
die verband houden met het paleis. Di-
verse onderwerpen als ceremoniële au-
diënties, keizerlijke huwelijksceremo-
niën, verjaardagsceremoniën, banket-
ten, gewaden, wapens en militaire uit-
rustingen, inspectietochten en jacht-
tochten van de keizer, het dagelijks
leven in het paleis, de cultuur en het
vermaak worden belicht. De voorwer-
pen geven een beeld van het politieke
@ Keizerlijke ceremoniële wapenuitrusting Qing, Xian-
feng (1851-1861).
systeem, van de regels en riten, van de
levenswijze en van de artistieke be-
langstelling, die overigens ook ken-
merkend is voor de verschillende an-
dere Chinese dynastieën. Centraal
staat de hofkledij. Ceremoniële kle-
dingstukken die door de keizers zijn
gedragen bij bepaalde plechtigheden.
Deze kostuums zijn uitgevoerd in hel-
dere kleuren, waarbij het keizerlijk
geel domineert. Voorts is er rijk ge-
borduurde kledij van de keizerin te
zien, van de kinderen, de concubines
en uniformen van de keizerlijke garde.
Om een beeld te geven van de gran-
deur waarmee de keizers zich omring-
den zijn in het museum meubels en
andere objecten uit de keizerlijke
troonzaal opgesteld.
Vanuit zijn keizerlijk paleis in het cen-
trum van de Verboden Stad kon de
keizer -als God zelf- uit de hoogte
neerdalen om de wetten af te kondigen
die hij met zijn stempels had bekrach-
tigd, of om zich bezig te houden met
de ’’gewone sterveling’’, de ambtena-
ren in hoge functies. De vorst was al-
machtig, hij werd bewierookt en ver-
heerlijkt, hij was de bemiddelaar tus-
sen de wereld en de hogere machten.
Hij was een superbestuurder, die alle
touwtjes in handen had, maar moest
ook op andere terreinen (wetenschap,
kunst, filosofie) de hoogste in aanzien
zijn. Door deze rollen werd de Chinese
keizer een min of meer compleet
mens, die trachtte uitersten tot een
harmonieus geheel te verenigen. Alle
ceremoniële plichtplegingen hadden
tot doel te komen tot een harmonieuze
levenshouding. De vele symbolen, die
in het keizerrijk gebruikt werden, had-
den speciale betekenissen, evenals de
kleuren van de gewaden, de draagtijd
daarvan, de muziek en de vele hande-
lingen bij plechtigheden. Uiteindelijk
was de macht van de keizer de achter-
liggende gedachte aan symboliek en
handelingen. Iedere stap, iedere noot,
ieder symbool betekende de bestendi-
ging van de eer en glorie van deze al-
machtige heerser.
Goed beeld
Tentoonstelling en bijbehorende uit-
voerige catalogus geven een goed
beeld van het leven in deze ’’ Verboden
Stad’”’. De bovenruimte van het mu-
seum is er compleet voor ingericht en
vormgegeven. Mede ter bescherming
van de kostbare stukken heerst hier
duisternis, waarin licht-eilanden de
verschillende onderwerpen tot leven
laten komen. Juist die dramatische,
gekleurde verlichting geeft aan de ten-
toonstelling een-Speciaal. cachet, en
theatrale ondersteuning, waardoor
een sprookjes‘aChtig effect ontstaat.
Dat maakt de tentoonstelling wel een
stuk aantrekkelijker, want alleen een
parade van kostuums, voorwerpen en
sieraden is ook snel bekekén.
Heel interessant zijn de rolschilderin-
gen. Beeldverhalen van 240 of 280 me-
ter, waarvan slechts een klein deel te
zien is, omdat het overgrote deel opge-
rold blijft. Zo schilderde Wang Hui
(1632-1717) met zijn staf ’’ De intocht
van Keizer Kangxi in Peking”’ op een
horizontale rolschildering van 240 me-
ter. Bijna drie jaar werd aan de vol-
tooiing van dit schilderij (12 rollen van
elk 20 meter) gewerkt, waarschijnliijk
het grootste en meest complexe schil-
derij ter wereld. Levendige -voor-
stellingen, liefde voor het detail,
sprankelende kleurstellingen, expres-
sieve gezichtsuitdrukkingen (loepzui-
ver) en een uiterst geraffineerd stand-
punt staan garant voor minitieus ge-’
schilderde beeldverhalen die in een
@ Rolschildering op zijde ’’Keizer Kangxi in zijn biblio-
theek’!, Oing Kangxi (1662-1722).
soort vogel-vlucht perspectief op de
zijde zijn aangebracht.
De tweede grote rol betreft ’’ De fees-
teljkheden ter gelegenheid van de ver-
jaardag van Keizerin-weduwe Chong-
qing’’, waarbij de voorstelling een tra-
ject bestrijkt van z’n 3 kilometer, een
bochtig traject, dat echter exact klopt:
alle oriëntatiepunten zijn te duiden,
terwijl hoeken in de route zijn aange-
geven met een kleine ’’z’’-bocht. Rot-
slandschappen, lotusvijvers, beelden-
groepen, straten, pleinen, kleurige
bouwwerken, paviljoens, erepoorten
en andere zaken zijn minitieus weerge-
geven. Andere rolschilderingen van
„„Keizer Kangxi in zijn bibliotheek’’,
„„Keizer Kangxi calligraferend’”’,
„‚Keizer Daoguang in familiekring”’,
„„Concubines van Keizer Yongzheng”’
en andere tonen de kleurrijke wereld
van het keizerleven in deze Verboden
Stad. :
Op de benedenverdieping verschaft
een educatieve presentatie met onder
andere en audiovisueel programma in-
zicht in de Verboden Stad met zijn gi-
gantische paleizen en tempels en in het
functioneren van het keizerschap bin-
nen de Chinese cultuur.
De recent in de bioscopen vertoonde
film van Bertolucci over het leven van
de laatste Chinese keizer confron-
teerde voor het eerst een breed publiek
met het leven aan het keizerlijk hof.
De Boymans-tentoonstelling biedt nu
de mogelijkheid om authentieke ob-
jecten uit deze geheimzinnige stad van
dichtbij te bezichtigen. Met nog een
dag of 10 te gaan heeft Boymans de
openingstijden voor ’’ Verboden
Stad’”’ aangepast. De normale ope-
ningstijden zijn van dinsdag tot en met
zaterdag van 10-17 uúür en zondag van
11-17 uur. Momenteel is het museum
ook geopend op maandag van 10-17
uur, bovendien op zondag een uur eer-
‘der, terwijl de sluiting een uur later is
(10-18 uur). Daarnaast is het museum
op donderdagavond open tot 22 uur.
Nog een laatste kans, want de ten-
toonstelling wordt niet verlengd.
Museum Boymans-van Beuningen, De Verboden Stad,
hofcultuur van de Chinese Keizers (1644-1911), tot en met
25 november. Entree f 10,- (jongeren t/m 15 jr. f 6,50;
CJP en 65+ {f8,25). Groepen reserveren: tel. 010-
4419471. Catalogus f 35,-.
THE GOOD. THE BAD AND THE FAT
CULEMBORG Theater
De Fransche School in Cu-
lemborg wacht zaterdag 24
november een ongebruikelijke
mengeling van muziek en
îh_eater. Verantwoordelijk
hiervoor zijn Astrid Seriese,
Floor van Zutphen en Mar-
Srith Vrenegoor (op de foto
van links naar rechts). Het
drietal brengt het muziekthea-
lerspel ‚The good, the bad
(!zi‚;Zz the fat’ voor het voet-
‚The good, the bad and the
fat’ handelt over drie zusters
die een oud, vervallen hotel
beheren. Het hotel ligt aan de
rand van een oprukkend moe-
ras. De nieuwe eigenares en
haar twee parasiterende zus-
ters, de een ziek en de ander
mislukt als actrice, binden de
strijd aan met elkaar en met
het moeras. Humor, venijn,
spel en zang zijn ingrediënten.
De voorstelling begint om
20.30 uur.
Morgen (donderdag 15 no-
vember) treedt danseres Bep-
pie Blankert solo op in het
theater in Culemborg. De
voorstelling, getiteld ‚April’,
vormt een terugblik op de
twintigjarige danscarrière van
Blankert. Ook ‚April’ begint
om 20.30 uur.
Zaterdag (17 november) is
Eva Bal’s Speeltheater in De
Fransche School te zien met
hun eerste produktie voor vol-
wassenen ‚De Bergamot’, een
geïmproviseerd theaterstuk.
De aanvang is eveneens 20.30
uur (foto Thijs Koobs).
@ Rolschildering op zijde ’’De intocht van Keizer Kangxi in Peking”’, rol no. 12
van ’’Beelden van de Zuidreis’’. Qing Kangxi (1662-1722).
woensdag
14 november 1 7 %
GORINCHEM — Museum ‚Dit is in
Bethlehem’ in Gorinchem houdt tot 6
januari 1991 een expositie over de vrij-
metselarij. De tentoonstelling, die za-
terdag is geopend, kreeg de titel ‚Van
de Hoed en de Rand’.
De tentoonstelling is tot stand geko-
men met medewerking van de vrijmet-
selaarsloge ‚Orde en Vlijt’ te Gorin-
chem naar aanleiding van het 175-ja-
rig bestaan van deze loge, behorende
tot het Grootoosten der Nederlanden.
Aan de hand van schootsvellen, on-
derscheidingstekens en andere ‚ma-
connieke’ voorwerpen, wordt een
beeld gegeven van de vrijmetselaars-
symboliek. Deze komt voort uit de
historische bouwcorporaties vanwaar
de vrijmetselarij is ontstaan. Gereed-
schappen als, beitel, hamer, passer en
winkelhaak werden door de eeuwen
| heen om hun symbolische betekenis
afgebeeld op verschillende sier- en ge-
bruiksvoorwerpen, zoals op boeken,
glazen, horloges en chinees porselein.
De expositie toont fraaie exemplaren
beschikbaar gesteld door verschillende
musea en het Orde Archief in Den
Haag.
Multatuli
In het bijzonder wordt ingegaan op de
historische ontwikkeling van de Loge
‚Orde en Vlijt’, als een van de oudste
verenigingen van Gorinchem. Ver-
schillende vàn de leden verwierven
landelijke of regionale bekendheid;
@ Het symbool van de vrijmetselarij is een bijbel met passer en winkelhaak.
Expositie in museum Gorinchem
Vrijmetselaars
onder aandacht
een enkeling werd wereldberoemd, zo-
als Multatuli.
Tijdens de Duitse bezetting ging veel
archiefmateriaal over de Loge verlo-
ren. Door naspeuringen in archieven
zijn echter veel gegevens teruggevon-
den: zij zijn verwerkt in een gedenk-
boek, dat tijdens de expositie te koop
is.
Grafiekmap 1990
ziet levenslicht
ARNHEM — De Gelderse Grafiek-
map 1990 wordt vrijdagmiddag gepre-
senteerd in het Arnhemse Gemeente-
museum. Het is de veertiende keer dat
een dergelijke prentenmap wordt uit-
gebracht.
De Gelderse Grafiekmap 1990 bevat
acht bladen grafiek, uitgevoerd in di-
verse technieken. De prenten zijn van
de hand van acht verschillende kunste-
naars, waarvan er drie uit Gelderland
afkomstig zijn. De map wordt uitgege-
ven in een beperkte oplage van 100
exemplaren. De prenten hebben een
afmeting van 50 bij 65 centimeter. De
prijs bedraagt 490 gulden. De kunste-
naars van wie de prent is terug te vin-
den in de Grafiekmap 1990 zijn Rie-
neke Bonman, Hans Ebeling Koning,
Tim Hinterding, Jon Marten, Corne-
lius Rogge, Aldrik Salverda, Janeke
Wienk en Bouke Ylstra.
Estafette ontbeert Nederlandse act
Blues-van-ver in Vreden
UTRECHT — Het is al veel geschre-
ven; de blues is weer helemaal terug.
Na een generatie blueszangers en gita-
risten die hun carrière opbouwden in
de zeventiger jaren, zoals Eric Clap-
ton, staat er een aantal jonge talenten
te trappelen om de fakkel voor de ne-
gentiger jaren over te nemen. Voorlo-
pig echter wordt de blues nog gedomi-
neerd door de gevestigde orde. Ook op
de elfde Blues Estafette in Muziekcen-
trum Vredenburg in Utrecht, zaterdag
17 november, wordt het programma
grotendeels gevuld door oude rotten.
Groot gemis in het programma is een
Nederlandse band. Topper is de here-
nigde band The Meters.
Van drie tot drie is in Muziekcentrum
Vredenburg van elf buitenlandse acts
te genieten. Blijkbaar is het peil in Ne-
derland zo laag dat een vaderlandse
bluesact op de meeste bluesfestivals
ontbreekt. Het zal eerder getuigen van
het geloof in het gezegde ’Wat van ver
komt is lekker’. Een bekrompen idee.
Er zijn genoeg Nederlandse bands die
niet zouden misstaan. Nu mag alleen
Harry Muskee het podium betreden
met een Nederlands paspoort. De zan-
ger van onder meer Cuby & The Bliz-
zards is al jarenlang Master of Cere-
monies.
Een van de hoofdacts tijdens de blue-
sestafette is de The Meters. Deze band
vindt zijn oorsprong in New Orleans.
Begonnen als zevenmansformatie,
waar drie van de vier Neville Brothers
in speelden. In 1968 heette de band
dan ook The Neville Sound. Al snei
slonk het aantal leden naar vier en ver-
anderde de naam in The Meters, waar-
van alleen nog Art Neville deel uit-
maakte. De muziek van de Meters is
moeilijk te omschrijven. De zoge-
naamde New Orleans-sound is ont-
staan uit een zoektocht naar nieuwe
stijlen die konden concurreren met de
blanke rock ’n roll. In New Orleans
werd de aanwezige blues vermengd
met een funkritmesectie. Funk bete-
kent letterlijk ’kwalijk riekend’. In
muziektermen staat het voor een rit-
meconcept, dat onweerstaanbaar uit-
nodigt tot loslijvig dansen. Successen
in de zeventiger jaren als voorpro-
gramma van de Stones, konden niet
verhelpen dat The Meters nooit een
commerciëel succes zijn geworden. In
1980 werd de band ontbonden. Toch
komt de band nog regelmatig bij el-
kaar voor korte tournees, waarbij dit
jaar ook Nederland aangedaan wordt.
Texas-blues
Een groot deel van het programma
van de bluesestafette bestaat uit Te-
wCHRYSLER
JEEP DODGE
Mildijk 143, Vuren
Tel.: 01830-30222
Automobielbedrijf
Brinkman B.V.
xas-blues. The Rays is sinds 1960 een
hechte formatie die een combinatie
hebben gevonden van traditionele ge-
kruide Texaanse blues, met elementen
een van de weinigen van zijn generatie
die het nog na kan vertellen. Thomas
komt uit een muzikale familie en ont-
wikkelde een gestroomlijnder stijl,
dan zijn voorouders speelden. In de
jaren 20 en 30 wist hij zich in leven te
houden als part-time muzikant voor
de avonduren. Overdag stond Thomas
op de katoenvelden. Voor de oorlog is
er maar één opnamesessie gemaakt.
Iemand dus die de ’romantische’ loop-
baan kende die velen bij elke bluesmu-
zikant verwachten. Naast de Texas-
blues is er ook tijd ingeruimd voor de
bluesharp, oftewel de mondharmo-
nica. Al 38 jaar houdt bluesharpist
Jerry McCain tegen de verdrukking in
stand. Na een periode allerlei instru-
menten te proberen onder de knie te
krijgen, concentreerde hij zich op het
instrument dat hij al vanaf zijn vroege
jeugd bespeelde. Rijk is hij er niet van
geworden. De royalties verdwenen
meestal in de zak van een of andere
manager. Sinds enkele jaren is daar
ook verandering ingekomen. De Fa-
bolous Thunderbirds namen een num-
mer van McCain op en zorgden voor
een nette afdracht van de royalties.
Sinds die tijd heeft hij ook een te ver-
trouwen platenmaatschappij. De blues
blijft even hartverscheurend. IJzing-
wekkende echo’s van de vroege How-
lin’ Wolf-band, de hoogtijdagen van
T-Bone Walker en ga zo maar door:
een kleine opsomming van de superla-
Jeroen Danz
tieven die de ronde doen over James
Harman. Het succes van zijn band
laat zich volgens Harman simpel ver-
klaren: ‚‚Met is hetzelfde als met een
Chevy uit 1955. Die worden ook
steeds weer opgeknapt, omdat ze klas-
burg
@ Harry Muskee,
traditiegetrouw
Master of Cere-
monies, is de enige
vaderlandse muzi-
kant die tijdens de
bluesestafette _ in
Muziekcentrum
Vredenburg het
podium zal bestij-
gen. (Foto Geert
van Kesteren).
siek zijn, goed zijn. Er is geen enkele
reden om ze weg te gooien’’. Naast
deze namen spelen nog anderen een
rol van betekenis tijdens de bluesesta-
fette: Artie Blues Boy White & Band,
George Porter & Running Partners,
Philip Walker Band, Clarence Green
& The Rhythmaires, James Carr & His
Memphis Soul Band, Carl Campbell,
Reddy Reynolds en Earl Gilliam. De
kaartjes kosten zevenenvijftig gulden
vijftig. De aanvang is 15.00 uur en het
einde wordt pas een kleine twaalf uur
later verwacht.
ETUDEREN
aan de HOGESCHOOL
»
OPEN
s-Hertogenbosch
DAG
Zaterdag 24 november 1990
van 10.00 - 14.00 uur !
Bel voor informatie: Informatiecentrum Hogeschool
's-Hertogenbosch, telefoon: 073-145577.
LS
€
63
®
,
è
_ DE GECOMBINEERDE
Geheimen Chinese hofhouding ontsluierd in Boymans-van Beuningen
Boeiende blik op Verboden Stad
ROTTERDAM — Achter de
muren van Pekings Verboden
Stad gingen eeuwenlang de
prachtigste schilderijen schuil.
Ook het dagelijks leven van de
keizerlijke familieleden en de
duizenden ambtenaren die in
deze gesloten stad werkten,
moet bijzonder kleurig zijn ge-
weest. Het Rotterdamse Mu-
seum Boymans-van Beuningen
toont het bewijs van deze
pracht en praal in de tentoon-
stelling ’’ De Verboden Stad”’,
bestaande uit schilderskunst en
kostuums, die nog tot 26 no-
vember te bezoeken is.
De Chinese keizers resideerden met
hun uitgebreide familie en hofhouding
in een zeer omvangrijk, van de buiten-
wereld afgesloten complex in het hart
van Peking. Wat er zich precies
afspeelde binnen de muren van dit pa-
leizencomplex, is eeuwenlang in neve-
len gehuld geweest. De tentoonstelling
geeft een uitvoerig en gevarieerd beeld
van de mysterieuze hofcultuur van de
Chinese keizers vanaf het midden van
de zeventiende eeuw tot in het begin
van deze eeuw. Het leven van de kei-
zers wordt belicht aan de hand van een
groot aantal kostbare objecten, die
nog steeds worden bewaard in de Ver-
boden Stad en daar slechts sporadisch
aan het publiek worden getoond.
Het Paleismuseum Peking geeft met
deze tentoonstelling in Nederland een
beeld van de levensstijl in het toenma-
‘ lige paleis, dat gesitueerd was in het
geografisch midden van Peking, exact
“ op de noord-zuid as. Het paleis werd
« tijdens de Ming-dynastie tussen het 4e
9
E3
x
en l8e jaar van de regeringsperiode
Yongle (1406-1420 na Chr.) gebouwd
en heeft dus reeds een historie van
ruim 500 jaar. Vanaf het moment dat
Keizer Chengzu (Zhudi) van de Ming-
dynastie Peking in 1421 officieel tot
hoofdstad maakte, hebben er tot
1911, toen de laatste Qing keizer
aftrad, in totaal 24 keizers gewoond
en geregeerd. De revolutie van 1911
heeft een einde gemaakt aan het feo-
‚ dale keizerrijk. Na zijn aftreden be-
woonde de voormalige keizer Puyi het
achterste gedeelte van het paleis. Het
voorste gedeelte werd in 1914 het Mu-
seum van Oudheden, na het vertrek
van de keizer werd het paleis Pa-
leismuseum. Het huidige museum is
een samenvoegsel van het voorste en
achterste gedeelte van het paleis en is
het grootste en meest complete monu-
ment van China en één van de meest
fascinerende nog overgebleven pa-
leismonumenten ter wereld.
Karakteristieken
De inrichting is voor het overgrote
deel bewaard gebleven, evenals de
kunstvoorwerpen en dagelijkse ge-
bruiksvoorwerpen. Voor de Rotter-
damse tentoonstelling is slechts een
klein deel overgekomen. De expositie
beoogt de karakteristieken van het pa-
leis ten toon te spreiden. De geëxpo-
seerde voorwerpen zijn onder te verde-
len in twee categorieën: kledingstuk-
ken en sieraden van de keizers en de
keizerinnen, daarnaast schilderingen
die verband houden met het paleis. Di-
verse onderwerpen als ceremoniële au-
diënties, keizerlijke huwelijksceremo-
niën, verjaardagsceremoniën, banket-
ten, gewaden, wapens en militaire uit-
rustingen, inspectietochten en jacht-
tochten van de keizer, het dagelijks
leven in het paleis, de cultuur en het
vermaak worden belicht. De voorwer-
pen geven een beeld van het politieke
@ Keizerlijke ceremoniële wapenuitrusting Qing, Xian-
feng (1851-1861).
systeem, van de regels en riten, van de
levenswijze en van de artistieke be-
langstelling, die overigens ook ken-
merkend is voor de verschillende an-
dere Chinese dynastieën. Centraal
staat de hofkledij. Ceremoniële kle-
dingstukken die door de keizers zijn
gedragen bij bepaalde plechtigheden.
Deze kostuums zijn uitgevoerd in hel-
dere kleuren, waarbij het keizerlijk
geel domineert. Voorts is er rijk ge-
borduurde kledij van de keizerin te
zien, van de kinderen, de concubines
en uniformen van de keizerlijke garde.
Om een beeld te geven van de gran-
deur waarmee de keizers zich omring-
den zijn in het museum meubels en
andere objecten uit de keizerlijke
troonzaal opgesteld.
Vanuit zijn keizerlijk paleis in het cen-
trum van de Verboden Stad kon de
keizer -als God zelf- uit de hoogte
neerdalen om de wetten af te kondigen
die hij met zijn stempels had bekrach-
tigd, of om zich bezig te houden met
de ’’gewone sterveling’’, de ambtena-
ren in hoge functies. De vorst was al-
machtig, hij werd bewierookt en ver-
heerlijkt, hij was de bemiddelaar tus-
sen de wereld en de hogere machten.
Hij was een superbestuurder, die alle
touwtjes in handen had, maar moest
ook op andere terreinen (wetenschap,
kunst, filosofie) de hoogste in aanzien
zijn. Door deze rollen werd de Chinese
keizer een min of meer compleet
mens, die trachtte uitersten tot een
harmonieus geheel te verenigen. Alle
ceremoniële plichtplegingen hadden
tot doel te komen tot een harmonieuze
levenshouding. De vele symbolen, die
in het keizerrijk gebruikt werden, had-
den speciale betekenissen, evenals de
kleuren van de gewaden, de draagtijd
daarvan, de muziek en de vele hande-
lingen bij plechtigheden. Uiteindelijk
was de macht van de keizer de achter-
liggende gedachte aan symboliek en
handelingen. Iedere stap, iedere noot,
ieder symbool betekende de bestendi-
ging van de eer en glorie van deze al-
machtige heerser.
Goed beeld
Tentoonstelling en bijbehorende uit-
voerige catalogus geven een goed
beeld van het leven in deze ’’ Verboden
Stad’”’. De bovenruimte van het mu-
seum is er compleet voor ingericht en
vormgegeven. Mede ter bescherming
van de kostbare stukken heerst hier
duisternis, waarin licht-eilanden de
verschillende onderwerpen tot leven
laten komen. Juist die dramatische,
gekleurde verlichting geeft aan de ten-
toonstelling een-Speciaal. cachet, en
theatrale ondersteuning, waardoor
een sprookjes‘aChtig effect ontstaat.
Dat maakt de tentoonstelling wel een
stuk aantrekkelijker, want alleen een
parade van kostuums, voorwerpen en
sieraden is ook snel bekekén.
Heel interessant zijn de rolschilderin-
gen. Beeldverhalen van 240 of 280 me-
ter, waarvan slechts een klein deel te
zien is, omdat het overgrote deel opge-
rold blijft. Zo schilderde Wang Hui
(1632-1717) met zijn staf ’’ De intocht
van Keizer Kangxi in Peking”’ op een
horizontale rolschildering van 240 me-
ter. Bijna drie jaar werd aan de vol-
tooiing van dit schilderij (12 rollen van
elk 20 meter) gewerkt, waarschijnliijk
het grootste en meest complexe schil-
derij ter wereld. Levendige -voor-
stellingen, liefde voor het detail,
sprankelende kleurstellingen, expres-
sieve gezichtsuitdrukkingen (loepzui-
ver) en een uiterst geraffineerd stand-
punt staan garant voor minitieus ge-’
schilderde beeldverhalen die in een
@ Rolschildering op zijde ’’Keizer Kangxi in zijn biblio-
theek’!, Oing Kangxi (1662-1722).
soort vogel-vlucht perspectief op de
zijde zijn aangebracht.
De tweede grote rol betreft ’’ De fees-
teljkheden ter gelegenheid van de ver-
jaardag van Keizerin-weduwe Chong-
qing’’, waarbij de voorstelling een tra-
ject bestrijkt van z’n 3 kilometer, een
bochtig traject, dat echter exact klopt:
alle oriëntatiepunten zijn te duiden,
terwijl hoeken in de route zijn aange-
geven met een kleine ’’z’’-bocht. Rot-
slandschappen, lotusvijvers, beelden-
groepen, straten, pleinen, kleurige
bouwwerken, paviljoens, erepoorten
en andere zaken zijn minitieus weerge-
geven. Andere rolschilderingen van
„„Keizer Kangxi in zijn bibliotheek’’,
„„Keizer Kangxi calligraferend’”’,
„‚Keizer Daoguang in familiekring”’,
„„Concubines van Keizer Yongzheng”’
en andere tonen de kleurrijke wereld
van het keizerleven in deze Verboden
Stad. :
Op de benedenverdieping verschaft
een educatieve presentatie met onder
andere en audiovisueel programma in-
zicht in de Verboden Stad met zijn gi-
gantische paleizen en tempels en in het
functioneren van het keizerschap bin-
nen de Chinese cultuur.
De recent in de bioscopen vertoonde
film van Bertolucci over het leven van
de laatste Chinese keizer confron-
teerde voor het eerst een breed publiek
met het leven aan het keizerlijk hof.
De Boymans-tentoonstelling biedt nu
de mogelijkheid om authentieke ob-
jecten uit deze geheimzinnige stad van
dichtbij te bezichtigen. Met nog een
dag of 10 te gaan heeft Boymans de
openingstijden voor ’’ Verboden
Stad’”’ aangepast. De normale ope-
ningstijden zijn van dinsdag tot en met
zaterdag van 10-17 uúür en zondag van
11-17 uur. Momenteel is het museum
ook geopend op maandag van 10-17
uur, bovendien op zondag een uur eer-
‘der, terwijl de sluiting een uur later is
(10-18 uur). Daarnaast is het museum
op donderdagavond open tot 22 uur.
Nog een laatste kans, want de ten-
toonstelling wordt niet verlengd.
Museum Boymans-van Beuningen, De Verboden Stad,
hofcultuur van de Chinese Keizers (1644-1911), tot en met
25 november. Entree f 10,- (jongeren t/m 15 jr. f 6,50;
CJP en 65+ {f8,25). Groepen reserveren: tel. 010-
4419471. Catalogus f 35,-.
THE GOOD. THE BAD AND THE FAT
CULEMBORG Theater
De Fransche School in Cu-
lemborg wacht zaterdag 24
november een ongebruikelijke
mengeling van muziek en
îh_eater. Verantwoordelijk
hiervoor zijn Astrid Seriese,
Floor van Zutphen en Mar-
Srith Vrenegoor (op de foto
van links naar rechts). Het
drietal brengt het muziekthea-
lerspel ‚The good, the bad
(!zi‚;Zz the fat’ voor het voet-
‚The good, the bad and the
fat’ handelt over drie zusters
die een oud, vervallen hotel
beheren. Het hotel ligt aan de
rand van een oprukkend moe-
ras. De nieuwe eigenares en
haar twee parasiterende zus-
ters, de een ziek en de ander
mislukt als actrice, binden de
strijd aan met elkaar en met
het moeras. Humor, venijn,
spel en zang zijn ingrediënten.
De voorstelling begint om
20.30 uur.
Morgen (donderdag 15 no-
vember) treedt danseres Bep-
pie Blankert solo op in het
theater in Culemborg. De
voorstelling, getiteld ‚April’,
vormt een terugblik op de
twintigjarige danscarrière van
Blankert. Ook ‚April’ begint
om 20.30 uur.
Zaterdag (17 november) is
Eva Bal’s Speeltheater in De
Fransche School te zien met
hun eerste produktie voor vol-
wassenen ‚De Bergamot’, een
geïmproviseerd theaterstuk.
De aanvang is eveneens 20.30
uur (foto Thijs Koobs).
@ Rolschildering op zijde ’’De intocht van Keizer Kangxi in Peking”’, rol no. 12
van ’’Beelden van de Zuidreis’’. Qing Kangxi (1662-1722).
woensdag
14 november 1 7 %
GORINCHEM — Museum ‚Dit is in
Bethlehem’ in Gorinchem houdt tot 6
januari 1991 een expositie over de vrij-
metselarij. De tentoonstelling, die za-
terdag is geopend, kreeg de titel ‚Van
de Hoed en de Rand’.
De tentoonstelling is tot stand geko-
men met medewerking van de vrijmet-
selaarsloge ‚Orde en Vlijt’ te Gorin-
chem naar aanleiding van het 175-ja-
rig bestaan van deze loge, behorende
tot het Grootoosten der Nederlanden.
Aan de hand van schootsvellen, on-
derscheidingstekens en andere ‚ma-
connieke’ voorwerpen, wordt een
beeld gegeven van de vrijmetselaars-
symboliek. Deze komt voort uit de
historische bouwcorporaties vanwaar
de vrijmetselarij is ontstaan. Gereed-
schappen als, beitel, hamer, passer en
winkelhaak werden door de eeuwen
| heen om hun symbolische betekenis
afgebeeld op verschillende sier- en ge-
bruiksvoorwerpen, zoals op boeken,
glazen, horloges en chinees porselein.
De expositie toont fraaie exemplaren
beschikbaar gesteld door verschillende
musea en het Orde Archief in Den
Haag.
Multatuli
In het bijzonder wordt ingegaan op de
historische ontwikkeling van de Loge
‚Orde en Vlijt’, als een van de oudste
verenigingen van Gorinchem. Ver-
schillende vàn de leden verwierven
landelijke of regionale bekendheid;
@ Het symbool van de vrijmetselarij is een bijbel met passer en winkelhaak.
Expositie in museum Gorinchem
Vrijmetselaars
onder aandacht
een enkeling werd wereldberoemd, zo-
als Multatuli.
Tijdens de Duitse bezetting ging veel
archiefmateriaal over de Loge verlo-
ren. Door naspeuringen in archieven
zijn echter veel gegevens teruggevon-
den: zij zijn verwerkt in een gedenk-
boek, dat tijdens de expositie te koop
is.
Grafiekmap 1990
ziet levenslicht
ARNHEM — De Gelderse Grafiek-
map 1990 wordt vrijdagmiddag gepre-
senteerd in het Arnhemse Gemeente-
museum. Het is de veertiende keer dat
een dergelijke prentenmap wordt uit-
gebracht.
De Gelderse Grafiekmap 1990 bevat
acht bladen grafiek, uitgevoerd in di-
verse technieken. De prenten zijn van
de hand van acht verschillende kunste-
naars, waarvan er drie uit Gelderland
afkomstig zijn. De map wordt uitgege-
ven in een beperkte oplage van 100
exemplaren. De prenten hebben een
afmeting van 50 bij 65 centimeter. De
prijs bedraagt 490 gulden. De kunste-
naars van wie de prent is terug te vin-
den in de Grafiekmap 1990 zijn Rie-
neke Bonman, Hans Ebeling Koning,
Tim Hinterding, Jon Marten, Corne-
lius Rogge, Aldrik Salverda, Janeke
Wienk en Bouke Ylstra.
Estafette ontbeert Nederlandse act
Blues-van-ver in Vreden
UTRECHT — Het is al veel geschre-
ven; de blues is weer helemaal terug.
Na een generatie blueszangers en gita-
risten die hun carrière opbouwden in
de zeventiger jaren, zoals Eric Clap-
ton, staat er een aantal jonge talenten
te trappelen om de fakkel voor de ne-
gentiger jaren over te nemen. Voorlo-
pig echter wordt de blues nog gedomi-
neerd door de gevestigde orde. Ook op
de elfde Blues Estafette in Muziekcen-
trum Vredenburg in Utrecht, zaterdag
17 november, wordt het programma
grotendeels gevuld door oude rotten.
Groot gemis in het programma is een
Nederlandse band. Topper is de here-
nigde band The Meters.
Van drie tot drie is in Muziekcentrum
Vredenburg van elf buitenlandse acts
te genieten. Blijkbaar is het peil in Ne-
derland zo laag dat een vaderlandse
bluesact op de meeste bluesfestivals
ontbreekt. Het zal eerder getuigen van
het geloof in het gezegde ’Wat van ver
komt is lekker’. Een bekrompen idee.
Er zijn genoeg Nederlandse bands die
niet zouden misstaan. Nu mag alleen
Harry Muskee het podium betreden
met een Nederlands paspoort. De zan-
ger van onder meer Cuby & The Bliz-
zards is al jarenlang Master of Cere-
monies.
Een van de hoofdacts tijdens de blue-
sestafette is de The Meters. Deze band
vindt zijn oorsprong in New Orleans.
Begonnen als zevenmansformatie,
waar drie van de vier Neville Brothers
in speelden. In 1968 heette de band
dan ook The Neville Sound. Al snei
slonk het aantal leden naar vier en ver-
anderde de naam in The Meters, waar-
van alleen nog Art Neville deel uit-
maakte. De muziek van de Meters is
moeilijk te omschrijven. De zoge-
naamde New Orleans-sound is ont-
staan uit een zoektocht naar nieuwe
stijlen die konden concurreren met de
blanke rock ’n roll. In New Orleans
werd de aanwezige blues vermengd
met een funkritmesectie. Funk bete-
kent letterlijk ’kwalijk riekend’. In
muziektermen staat het voor een rit-
meconcept, dat onweerstaanbaar uit-
nodigt tot loslijvig dansen. Successen
in de zeventiger jaren als voorpro-
gramma van de Stones, konden niet
verhelpen dat The Meters nooit een
commerciëel succes zijn geworden. In
1980 werd de band ontbonden. Toch
komt de band nog regelmatig bij el-
kaar voor korte tournees, waarbij dit
jaar ook Nederland aangedaan wordt.
Texas-blues
Een groot deel van het programma
van de bluesestafette bestaat uit Te-
wCHRYSLER
JEEP DODGE
Mildijk 143, Vuren
Tel.: 01830-30222
Automobielbedrijf
Brinkman B.V.
xas-blues. The Rays is sinds 1960 een
hechte formatie die een combinatie
hebben gevonden van traditionele ge-
kruide Texaanse blues, met elementen
een van de weinigen van zijn generatie
die het nog na kan vertellen. Thomas
komt uit een muzikale familie en ont-
wikkelde een gestroomlijnder stijl,
dan zijn voorouders speelden. In de
jaren 20 en 30 wist hij zich in leven te
houden als part-time muzikant voor
de avonduren. Overdag stond Thomas
op de katoenvelden. Voor de oorlog is
er maar één opnamesessie gemaakt.
Iemand dus die de ’romantische’ loop-
baan kende die velen bij elke bluesmu-
zikant verwachten. Naast de Texas-
blues is er ook tijd ingeruimd voor de
bluesharp, oftewel de mondharmo-
nica. Al 38 jaar houdt bluesharpist
Jerry McCain tegen de verdrukking in
stand. Na een periode allerlei instru-
menten te proberen onder de knie te
krijgen, concentreerde hij zich op het
instrument dat hij al vanaf zijn vroege
jeugd bespeelde. Rijk is hij er niet van
geworden. De royalties verdwenen
meestal in de zak van een of andere
manager. Sinds enkele jaren is daar
ook verandering ingekomen. De Fa-
bolous Thunderbirds namen een num-
mer van McCain op en zorgden voor
een nette afdracht van de royalties.
Sinds die tijd heeft hij ook een te ver-
trouwen platenmaatschappij. De blues
blijft even hartverscheurend. IJzing-
wekkende echo’s van de vroege How-
lin’ Wolf-band, de hoogtijdagen van
T-Bone Walker en ga zo maar door:
een kleine opsomming van de superla-
Jeroen Danz
tieven die de ronde doen over James
Harman. Het succes van zijn band
laat zich volgens Harman simpel ver-
klaren: ‚‚Met is hetzelfde als met een
Chevy uit 1955. Die worden ook
steeds weer opgeknapt, omdat ze klas-
burg
@ Harry Muskee,
traditiegetrouw
Master of Cere-
monies, is de enige
vaderlandse muzi-
kant die tijdens de
bluesestafette _ in
Muziekcentrum
Vredenburg het
podium zal bestij-
gen. (Foto Geert
van Kesteren).
siek zijn, goed zijn. Er is geen enkele
reden om ze weg te gooien’’. Naast
deze namen spelen nog anderen een
rol van betekenis tijdens de bluesesta-
fette: Artie Blues Boy White & Band,
George Porter & Running Partners,
Philip Walker Band, Clarence Green
& The Rhythmaires, James Carr & His
Memphis Soul Band, Carl Campbell,
Reddy Reynolds en Earl Gilliam. De
kaartjes kosten zevenenvijftig gulden
vijftig. De aanvang is 15.00 uur en het
einde wordt pas een kleine twaalf uur
later verwacht.
ETUDEREN
aan de HOGESCHOOL
»
OPEN
s-Hertogenbosch
DAG
Zaterdag 24 november 1990
van 10.00 - 14.00 uur !
Bel voor informatie: Informatiecentrum Hogeschool
's-Hertogenbosch, telefoon: 073-145577.
Bronvermelding
Regionaal Archief Zuid-Utrecht, De Gecombineerde Vijfheerenlanden (PPN 689-5), woensdag 14 november 1990, pagina 17
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is automatisch door de computer gemaakt met tekstherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.