Geef een samenvatting van deze transcriptie
Gebruik tekstcoördinaten Transcriptie PT / DE GECOMBINEERDE Zweeds vervoerssysteem voorziet in behoefte ouderen ARNHEM — De roep om aan- passingen van openbaar ver- voer houdt aan. In Zweden loopt men een paar jaar voor op Nederland. De Zweden heb- ben inmiddels ruim honderd bussen op zogeheten Service Routes rijden. De bussen zijn zo gemaakt dat haast iedereen er gebruik van kan maken. De routes zijn afgestemd op be- hoeften. Op initiatief van on- der meer de Gelderse Raad voor het Ouderenbeleid was de bus in Arnhem even te zien. De Zweedse vervoersdeskundige prof. A. Stahl zette uiteen hoe het systeerh in Zweden functio- neert. door MIESJEL PLASS „Iedereen in Zweden moet kunnen be- schikken over een acceptabel en bevre- digend vervoersaanbod. Pas dan is men in staat deel te nemen aan het arbeidsproces en het maatschappelijk leven”’, zegt professor Stahl. In de ja- ren zeventig is Zweden begonnen met de ontwikkeling van een systeem van speciaal vervoer, het zogeheten Spe- ciaal Transportation Services (STS). Een wet in 1979 schreef aanpassingen van vervoermiddelen en haltes voor. Het STS-vervoer is gebaseerd op ge- subsidieerde ’van deur tot deur’ ritten met minibussen of taxi’s. Mensen die voor STS-vervoer in aanmerking wil- den komen hadden wel een indicatie nodig. De indicatie kreeg men als ’ie- mand die op grond van lichamelijk of geestelijke functiebeperkingen de be- staande mogelijkheden van het open- baar vervoer niet kan benutten en be- langrijke problemen heeft ten aanzien van mobiliteit en vervoer’. ‚Op basis van deze definitie komt on- geveer 13 procent van de Zweedse be- volking in aanmerking voor STS-ver- voer”’, vertelt de professor. ‚‚„Het grote nadeel van het STS-vervoer, overwegend per taxi, zijn de hoge kos- ten. Veel gemeenten hebben daarom geprobeerd het aantal gesubsidieerde STS-ritten te beperken, maar dat had onmiddellijk een wijziging van de ver- voerskwaliteit tot gevolg”’. Marktgericht ’’In de tachtiger jaren kwam het idee naar voren om een nieuw type open- baar vervoer te ontwikkelen’’, ver- volgt Stahl. Het nieuwe type vervoer werd Service Route genoemd. De Ser- vice Route is een speciaal aangepaste route met een bus die zo geconstrueerd is dat deze ook voor gehandicapten en ouderen geschikt is. Een bus waar de meeste mensen met een STS-indicatie Openbaar vervoer kan …meer marktgericht zijn ook gebruik van kunnen maken. ‚Bij de verantwoordelijke vervoersor- ganisaties ging men uit van de filosofie dat de Service Route, het openbaar vervoer, marktgericht moest zijn’’, legt Stahl uit. ‚‚In de praktijk blijkt dat een busonderneming niet één route-netwerk voor alle-gebruiksgroe- pen kan hebben. De mensen die ge- bruik maken van de Service Route, vooral ouderen en gehandicapten, hebben een ander vervoerspatroon dan bijvoorbeeld scholieren’”’. Flexibel De Service Route is weliswaar een nor- maal openbaar vervoerssysteem met een vaste ritfrequentie, maar het is een flexibel systeem. De dienstregelingen zijn zo opgesteld dat zij de reizigers voldoende tijd ge- ven bij het in- en uitstappen, het be- talen en het vinden van een zitplaats. In Zweden is de gemiddelde snelheid van een bus 15 kilometer per uur. De bus op een Service Route heeft een gemiddelde van 12 kilometer per uur. De goede toegankelijkheid van de bus- haltes is kenmerkend voor Service Route-vervoer. Bussen stoppen bij zie- kenhuizen, gebouwen van de gezond- heidszorg en in woonwijken. Zo moet de bus gebruik maken van straten die niet door ander openbaar vervoer worden bediend. De Service Route wordt verzorgd door kleine, aan het gebruik door gehandi- + GASTHUIS KRIJGT ROLSTOELBUS GORINCHEM — A. Roza, be- stuurslid van de stichting Vrienden Nieuwe Gasthuis, heeft donderdag de sleutel van een speciale rolstoel- bus aan verpleeghuis ’t Nieuwe Gas- thuis in Gorinchem overhandigd. De bus stelt de bewoners van het ver- pleeghuis in de gelegenheid om dag- tochten en uitstapjes te maken. De stichting Vrienden Nieuwe Gasthuis heeft als doel financiële en daadwer- kelijke steun te verlenen aan het werk voor patiënten van de verpleeg- huizen ’t Nieuwe Gasthuis in Gorin- chem en Lingesteyn in Leerdam. Het geld wordt verkregen uit donaties, erfenissen en schenkingen. Vooral op recreatief gebied is de stichting al erg actief geweest; aanschaf van ap- varatuur of bijdragen aan uitstapjes. De stichting is nu in het bezit geko- men van een rolstoelbus. De minibus is uitermate geschikt voor dagtoch- ten. De bus is voorzien van een lift, toilet, keukentje, airconditioning en geluidsinstallatie. De bus wordt gere- den door zeven vrijwilligers met een groot rijbewijs. De bus heeft, voorafgaand aan de officiële overhandiging, al verschei- dene dagtochten gemaakt met bewo- ners van ’t Nieuwe Gasthuis. En zon- der twijfel kan nu al gezegd worden dat de bus zal bijdragen aan een ver- hoging van de levensvreugde van de bewoners. Bij de stichting zijn in- middels ook al aanvragen van nabu- rige verpleeg- en verzorgingshuizen binnengekomen om de bus een dagje te mogen gebruiken. Tot nu is daar niet op gereageerd, maar de stichting sluit niet uit dat in de toekomst de bus voor meer mensen te gebruiken is. De stichting Vrienden Nieuwe Gasthuis hoopt dat de bus gemiddeld drie à vier dagen per week operatio- neel is. (Foto Cor de Kock). GIESSENLANDEN — De gemeente Giessenlanden heeft in september een enquête gehouden onder alle inwoners van 60 jaar en ouder. Tets meer dan de helft van de 60-plussers heeft deelge- €_„À‚"°mell aan de enquête. Meer dan de hy_elft van het aantal respondenten vindt de mogelijkheden tot vervoer in de gemeente onvoldoende. Het bezit van een eigen auto of kinde- ren die de beschikking over een auto Veb5en wordt als onontbeerlijk gezien o0r bezoeken buiten de eigen kern. Amaar kinderen geven in Giessenlanden et alleen vervoersmogelijkheden. In Giessenlanden ondervraagt 60-plussers Enquête wijst uit: vervoer niet best vier van de vijf gevallen geven kinde- ren aan ouderen de zorg die echt nodig is, blijkt uit de enquête. Kinderen geven overigens geen garan- tie tegen gevoelens van eenzaamheid, zeggen de cijfers. De grootste oorzaak hiervan is het gemis van een levens- partner. Deze eenzaamheidsgevoelens komen echter minder voor als men ac- tief betrokken is in de samenleving. Cultuur Mede daarom is het bedenkelijk dat een deel van de ondervraagden cultu- rele evenementen in Giessenlanden mist. Men vindt dat het aanbod groter zou moeten zijn. Hierbij moet gedacht worden aan exposities, theáter- en filmvoorstellingen. Specifieke activi- teiten voor ouderen zouden in de ker- nen van Giessenlanden zeker aftrek vinden. Voorwaarde is natuurlijk wel dat er gelegenheid moet zijn om naar de activiteit toe te gaan. De 60-plussers uit de gemeente willen nagenoeg allemaal in de eigen kern blijven wonen. Slechts vijf procent wil graag verhuizen. De verhuisplannen die 35 procent van de ouderen hadden betroffen allemaal de verhuizing naar een kleinere woning in de eigen kern. De voorkeur gaat hierbij uit naar een bejaardenwoning of een serviceflat. Men ziet drie kamers als ideale grootte. Vijf procent van de onder- vraagden wil uit de kern vertrekken omdat er onvoldoende voorzieningen zijn zoals een verzorgingshuis, winkels of openbaar vervoer. De gemeenteraad van Giessenlanden maakt nog dit jaar een nota ouderen- beleid waarin de gegevens van de en- quête verwerkt worden. Aan de hand van die nota worden de beleidslijnen voor het ouderenbeleid in de gemeente Giessenlanden uitgezet. AMEIDE h_lformatiemiddag. In het vereni- Singsgebouw in Ameide wordt op dms<_ìag 20 november een informa- temiddag over geheugentraining ge- houden, De aanvang is 14.00 uur. LEERDAM Kaarten. In het Noorderbergcen- trum wordt donderdag 15 november âe.kaart. De aanvang is 14.00 uur. ingo. De ANBO houdt dinsdag 20 november in Het Dak'een bingo. De î(am'ang is 14.00 uur. 5 aarten. De ANBO houdt op woens- kag 21 november in Het Dak een uîîfïmlddag. De aanvang is 14.00 cCeursusmnddag. In het Noorderberg- entrum kunnen op woensdag 21 no- vember kerstkaarten gemaakt wor- den en kaarsen versierd. De aanvang is 14.00 uur. Ontmoetingsmiddag. De Interkerke- lijke Bejaardenzorg houdt een ont- moetingsmiddag in gebouw Marana- tha. Aanvang: 14.30 uur. Bingo. In het Noorderbergcentrum wordt op donderdag 22 november een bingo gehouden. De aanvang is 14.00 uur. Ontmoetingsmiddag. De SWO-Leer- dam houdt op dinsdag 27 november in Huis Ter Leede een ontmoetings- middag. De aanvang is 14.30 uur. Kaarten.De ANBO houdt een kaart- middag in Het Dak op woensdag 28 november. De aanvang is 14.00 uur. Creatieve middag. In het Noorder- bergcentrum wordt een creatieve _NIEUWLAND middag gehouden op woensdag 28 november. De aanvang is 14.00 uur. Ontmoetingsmiddag. De Interkerke- lijke bejaardenzorg houdt op woens- dag 28 november een ontmoetings- middag in de Pauluskerk. De aan- vang is 14.30 uur. á Informatiemiddag. In dorpshuis Brandpunt wordt op dinsdag 27 no- vember een informatiemiddag ge- houden met als thema ’Ouder wor- den, wat is dat? De aanvang is 15.00 uur. SCHOONREWOERD Oliebollenverkoop. Het Ouderen Contact Schoonrewoerd houdt op vrijdag 23 november en zaterdag 24 november een oliebollenverkoop in het dorpshuis. capten aangepaste voertuigen. In Zwe- den rijden inmiddels 107 Orion II-bus- sen. Een bus van Canadese makelij met ruimte voor drie rolstoelen, een lage instap (20 centimeter) aan de zij- en achterkant van de bus, een hellin- genbaantje, een egaal vloeroppervlak goede armleuningen en naar voren ge- richte en makkelijk toegankelijke zit- plaatsen, „‚De effecten van de ingebruikname van de Service Route zijn groot’’, ver- telt professor Stahl. ‚„Uit onderzoeken is gebleken dat het gebruik van, het openbaar vervoer bij het aantal be- jaarde reizigers steeg met elf procent. Het aantal mensen met een STS-indi- catie wat gebruik ging maken van het openbaar vervoer verdubbelde van 28 naar 53 procent. Het aantal reizigers dat één of meer ritten per week reist steeg met 350 procent’”’. Het bleek dat bijna de helft van de STS-gerechtigden koos voor vervoer met Service Route. De voornaamste reden hiervan is dat de Service Routes minder problemen geven omdat het niet nodig is de vertrektijd van te vo- ren te reserveren. Besparing Voor de gemeenten en het Rijk bete- kende de opzet van de Service Route @ De minibussen van de Service Rou- tes zijn niet alleen een uitkomst voor ouderen en gehandicapten (Foto Mies- Jel Plass). dat het STS-vervoer (met name taxi’s) met 40 tot 50 procent verminderde. Hetgeen een enorme besparing op dit dure vervoer betekende. Daarnaast bleek het gebruikersgemak van.-de Ser- vice Route groter. In Nederland rijdt momenteel naar Zweeds voorbeeld in Haarlem een Orion II-bus. De uitgestippelde route is op een vergelijkbare wijze gekozen als de routes in Zweden. Naar aanlei- ding van de ervaringen in Haarlem be- kijken enkele vervoersmaatschappijen in Nederland of een Service Route haalbaar is. Veelgehoorde klachten - Bussen rijden weg voordat men zit; - gedrang van medepassagiers; - bus stopt te ver van het trottoir; - hoge instap; - lange afstand tot bushalte. woensdag 14 november 1 5 | FAMILIE VAAK TE ZWAAR BELAST De informele thuishulp (partners, dochter of ‘schoondochter) wordt vaak te zwaar belast. Dat is gebleken uit een onderzoek van de medisch socioloog dr. G. Kempen. Twee van de drie informele hulpverleners wor- den te zwaar belast, blijkt uit het proefschrift ’Thuiszorg voor ou- deren’. Het terugdringen van professionele thuiszorg en het beter beheersbaar maken van de kosten hiervan vor- men een belangrijk uitgangspunt in het ouderenbeleid van de overheid. De rek is echter uit de informele hulpverlener. De kans is daardoor groot dat deze de hulpverlening niet behoevende oudere alsnog professio- nele hulp moet. inroepen. De kosten zouden beter beheerst kunnen wor- den als een professionele hulp tijdig de problemen van de informele hulp- verlener signaleert. De professionele hulp moet dan wel over de vloer ko- men bij de ouderen. De onderzoeker heeft ook ontdekt dat hulpbehoevende ouderen lang niet altijd afhankelijk willen zijn van hulp uit de sociale omgeving. Vaak wordt men liever geholpen door een beroepskracht. Dit blijkt zeker het geval als men langdurig hulpbehoe- vend is. ORANJEHOF IN BUREN BESTAAT 30 JAAR Bejaardencentrum Oranjehof in Bu- ren bestaat dertig jaar. Bewoners en personeel vieren van 15 tot en met 22 november een week lang feest. In 1957 klonken de eerste geluiden dat men een bejaardenhuis wilde bou- wen. In het kader van de Woning- wetbouw kon woningbouwvereni- ging Buren Vooruit, die nog nooit woningen had gebouwd, in 1958 be- ginnen met de bouw. -De gebroeders De Jongh uit Ophemert bouwden voor 600.000 gulden het bejaar- denhuis. Een éénpersoonskamer kostte toen 200 gulden per maand. In 1983 was die prijs inmiddels geste- gen tot 2103 gulden. Maar dat was toen wel in het nieuwe gebouw van Oranjehof. De bouwkosten daarvan waren haast vijf miljoen gulden. De feestelijkheden beginnen morgen om tien uur met een gesproken ope- ningswoord door dominee Scheffer. De dominee zit vanaf de oprichting namens de diaconiën in het bestuur van Oranjehof. De opening wordt gevolgd door samenzang en een ge- zamenlijke maaltijd. ’s Middags is er weer samenzang. _het weten waard vol kan houden, waardoor een hulp-7 | Vrijdag is van 16.00 tot 17.30 uur de receptie in Oranjehof en zaterdag be- gint om 16.30 uur in het verzor- gingshuis een kerkdienst. Maandagmorgen is er koffie met ge- bak ter gelegenheid van de verjaar- dag van Mientje van Cuilenburg. Zij wordt dan 101 jaar. ’s Middags vanaf 14.30 uur geven gastvrouwen en medewerkers een live-optreden. Dinsdag is er een modeshow van oude kleding en bruiloftskleding. Tussendoor worden gedichten voor- gelezen. Woensdag is het Bonte Dag. Alle be- woners verkleden zich en er wordt gezongen en gedanst. De afsluiting van de feestweek is op donderdag 22 november. Er is dan een play-backs- how en na afloop een Brabantse kof- fietafel. KACHEL FATAAL Een bejaard echtpaar uit Delfzijl is vorige week om het leven gekomen door koolmonoxide-vergiftiging. De koolmonoxide kwam uit een gaska- chel die het echtpaar nog maar pas had aangeschaft. MEEVALLER 65-PLUSSERS Mensen van 65 jaar en ouder met een klein pensioentje ‘krijgen volgend jaar een extraatje. Het gaat om een compensatie van het dreigende koopkrachtverlies voor deze groep ouderen. Het extraatje wordt moge- lijk verrekend met een tijdelijke ver- laging van de ziekenfondspremie, SPORT 55 PLUS Voor veel mensen van 55 jaar en ou- der is Meer Bewegen voor Ouderen niet de activiteit die ze zoeken. Daarom wordt op verschillende plaatsen in de regio de sportactiviteit ’Sport rondom 55’ gehouden. Men- sen die graag nog willen sporten, maar zich niet willen beperken tot één sport. In Zaltbommel wordt on- der andere wekelijks aan ’sport rondom 55’ gedaan. Voor informa- tie: 04180-12980. Telefoon voor ouderen Stichting Welzijn Ouderen: - Geldermalsen: 03455-73688 - Leerdam: 03451-10122 - Lingewaal: 03451-16610 - Neerijnen: 04181-2371 - Tiel: 03440-18303 - Vianen: 03473-74079 - Zaltbommel: 04180-12980 LEERDAM — Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) heeft dit jaar cij- fers gepubliceerd over de lichamelijke beperkingen bij de Nederlandse bevol- king. Ruim 34 procent van de bevol- king heeft een lichamelijke beperking die van invloed is op de wijze van ver- voeren. Bij ouderen is dat percentage 51 procent. Om een juist vervoersbeleid te kunnen voeren is het noodzakelijk om te we- ten wat de situatie van de mensen is die gebruik kunnen maken van ver- voer. In de periode 1986-1988 is een enquête gehouden onder de bevolking. Daarbij bedroeg de doelpopulatie 13,4 miljoen mensen. De circa 0,29 miljoen bewoners van inrichtingen en tehuizen zijn niet inbegrepen in de enquete, evenmin als de kinderen onder de vijf jaar. In het onderzoek worden vier niveaus van lichamelijke beperkingen onder- scheiden. Haast vijf miljoen mensen (34,9 procent) blijken beperkingen te hebben die gevolgen hebben voor ver- voersgedrag. Daarvan heeft 4,1 pro- Veel ouderen hebben vervoersbeperkingen cent (0,55 miljoen mensen) een zeer ernstige beperking. De stoornissen lei- den het meest tot beperkingen bij het lopen (365.000 personen). Slecht func- tionerende benen, voeten, heupen of rug zijn hier meestal de oorzaak van. Een grote groep mensen heeft moei- lijkheden bij het gaan zitten of weer opstaan of heeft te kampen met een verminderd gezichtsvermogen. Bij mensen met lichamelijke gebreken blijkt dat combinaties van beperkin- gen veelvuldig voorkomen. De licha- melijke beperkingen komen vaker voor met het klimmen der jaren. Bene- den de 35 jaar heeft drie tot vijf pro- cent van de bevolking ernstige licha- melijke beperkingen. Bij thuiswo- nende bejaarden van 75 tot 84 jaar is het percentage inmiddels 51 procent. Het CBS heeft ook onderzocht welke mensen allemaal in het bezit van gen rijbewijs zijn, wie daadwerkelijk een auto hebben en hoeveel verplaatsingen de mensen en met welk vervoersmid- del maken per dag. Het blijkt dat 77 procent van de men- sen van 50 tot en met 59 jaar een rijbe- wijs heeft. In de leeftijdscategorie van 60 tot 65 jaar is dat percentage 65 pro- cent en van de mensen van 65 jaar en ouder heeft 35 procent een rijbewijs. Weinig ouderen bezitten een auto. In de groep mensen van 50 tot 60 jaar heeft 22,3 procent een auto. Van 60 tot 65 jaar 18,6 procent en van de mensen van 65 jaar en ouder heeft 15,- 1 procent een auto. Uit de cijfers blijkt dat mannen veel vaker een auto heb- ben dan vrouwen. De verhouding is ongeveer één op vier. De meeste ou- deren hebben overigens wel een fiets (gemiddeld ongeveer 60 procent). Verplaatsing Het aantal verplaatsingen per persoon per dag van ouderen is ondanks de vaak aanwezige lichamelijke beperkin- gen aanzienlijk. Hierbij moet gedacht worden aan winkelen, naar de dokter of op bezoek gaan bij mensen. De ver- plaatsingen zijn onder te verdelen in een verplaatsing per auto, openbaar vervoer, fiets, lopend of brommer. Gemiddeld maakt een man (60-65 jaar) 3,45 verplaatsingen per dag. Een vrouw van die leeftijd maakt 2,67 ver- plaatsingen per dag. In de leeftijd van 65 jaar en ouder maakt een man 2,61 verplaatsingen en een vrouw 2,16. De man van die leeftijd gaat acht van de tien keer met de auto en één van de zeven met het openbaar vervoer. De vrouw verplaatst zich slechts één van de zes keer zelf met de auto maar maakt meer gebruik van het openbaar vervoer, één op de vier keer. Handtekeningen voor beter leefklimaat in bejaardenhuis UTRECHT — De Landelijke Organi- satie Bewonerscommissies Bejaar- denhuizen (LOBB) houdt landelijk een handtekeningenactie. De actie is bedoeld als pleidooi voor een goed leefklimaat in verzorgingshuizen. In- middels heeft de LOBB al 30.000 handtekeningen binnen. Verwacht wordt dat het aantal stijgt naar - 50.000. In Nederland zijn er ongeveér 1500 verzorgingshuizen. Bijna 900 verzor- gingshuizen hebben een bewoners-: commissie die aangesloten is bij de: LOBB. De LOBB maakt zich hard voor een goed leefklimaat in verzor- ginghuizen, nu en in de toekomst. Compensatie Door het overheidsbeleid verdwijnen er steeds meer plaatsen in verzor- gingshuizen. Tussen 1986 en 1993 ver- dwijnen er 7000 plaatsen, terwijl de behoefte aan plaatsen alleen maar toe- neemt. Daarnaast moeten verzor- gingshuizen steeds meer taken voor oud_eren in de wijk of het dorp gaan verrichten. Op zich een goede ontwik- keling, maar dit wordt niet gecompen- seerd door meer personeel. De LOBB meent dat het budget van een verzor- gingshuis niet voldoende meegroeit met de ontwikkelingen. Tevens moe- ten verzorgingshuizen zwaarder hulp- behoevenden opnemen. Mensen die meer zorg vragen waar ook geen fi- nanciële of personele compensatie te- genover staat. Leefmilieu _De gevolgen van deze ontwikkelingen is dat het leefmilieu in verzorgingshui- zen achteruit gaat. Tijd voor per- soonlijke aandacht is er niet en bewo- - “ ners kunnen elkaar onderling ook wei- nig van dienst zijn. De LOBB vindt de verschuiving van een verzorgingshuis naar een verpleeghuis ongewenst. De organisatie pleit daarom voor een woon/zorgcentrum waar ouderen met verschillende mate van zorg naast elaar kunnen wonen. De visie van de LOBB wordt in een nota uitgewerkt en in januari aan mi- nister d’Ancona aangeboden. De handtekeningenlijst met naar schat- ting 50.000 handtekeningen van ou- deren in verzorgingshuizen moet de nota kracht bijzetten. Ouderen die de lijst ondertekenen on- dersteunen volgens de LOBB het vol- gende: - meer garantie voor een goed woon- en leefklimaat in verzorgingshuizen; - een soepeler toelatingsbeleid; - recht op huursubsidie voor het wo- nen in een verzorgingshuis; - meer geld voor nieuwbouw en reno- vatie; - extra geld om sluitingen van verzor- gingshuizen te voorkomen; © Ouderen in het bejaardenhuis in Rossum zetten een handtekening. (Foto Cor de Kock) - meer personeel in verzorgingshui- zen; - dementerende ouderen niet bij voor- keur door schuiven naar traditionele verpleeghuizen, maar opvangen in kleine wooncentra, onder andere bij verzorgingshuizen; - de kosten van verzorging en verple- ging in verzorgingshuizen opnemen in een brede zorgverzekering. oo
Bronvermelding Regionaal Archief Zuid-Utrecht, De Gecombineerde Vijfheerenlanden (PPN 689-5), woensdag 14 november 1990 , pagina 15
Voeg commentaar toe
Deel deze pagina
Bent u de eerste persoon die aanvullende informatie levert?
De transcriptie is automatisch door de computer gemaakt met tekstherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.