Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 2.10.02, inventarisnummer 7, pagina 153

goeding, goowel voor de plantagie slaven als voor de partistuliere
slaven toereikende zij, en dat van de Regering, dat dezelve
niet te hoog worde gesteld. Ongeacht de beste voorschriften
zal ten deze alles aankomen opde gemoedelijkheid, eerlijk=
heid en onpartijdigheid van de personen, die met de regeling
der sclade vergoeding zullen worden belast. Zij dienen daarom,
mijns erachtens, te bestaan uit mannen, die in de kolonie
Seeriname geene relatien hoegenaamd bezitten, en die door
hunne vroegere loopbaan de bewijpen hebben geleverd van boven
alle verdenking van krade trouw te zijn verheven.
D.Oetgeen in den 4en. en 5en. d van het ontwerp van den
D'Veer Lans wordt gezegd, ten aanzien van de Repartitie over
de onteigening der plantagien en der partikuliere slavens, staat
met den onmiddelijk voorafgaanden & en een dadelijk verband.
De verschillende daarbij aangegeven wijzen om het bedrag der
schadeloosstelling voor elke bijzondere plantagie te bepalen,
doen gien hoe moeijelijk het is, om ten dezen eenen maatstaf
aantenemen, die op alle voorkomende gevallen toepasselijk is.
Intusschen geloof ik, dat de regeling van het bedrag der schade„
=loosstelling naar de zecivere reveneien, op den hierboven aange=
=wegen of eenigen anderen voet, in de uitvoering het doelmatigst
zal worden bevonden. De d'eer Lans schijnt dit zelve te
gevoelen, want hij stelt dit voor ten aanzien van alle planta=
,gien, waar geen suikerriet wordt geereltiveerd. Waarom
hij ten opzigte der suikerplantagien eene eitzondering van denen„
zegel wil gemaakt hebben, is mij niet duidelijk.
De Heer Lans spreekt in So4 van plantagien, die gederende
de laatste jaren geene zuivere revenien hoegenaamd hebben
opgeleverd. Zoodanige plantagien zouden, volgens den hierbove„
door mij aangegeven maatstaf, zonder eenige schadelooostel=
=ling moeten worden afgestaan. Zelks zoude echter even

e
onbillijk als ongerijmd zijn. Om voor te komen, dat a
door eene toepassing van sub a tot 9 hierboven voorgestelde
bepalingen,) schadeloosstelling te gering worde, zoude daerbij
ook nog deze bepaling gevoegd kunnen worden; dat het mi„
,nimum der schadeloosstelling in allen gevalle f 250: per
Slaaf zal bedragen.
De 6e. S van het ontwerp van den Heer Lans handelt
over het plan van centralisatie der secikerfabickatie.
De Heer Lans wil namelijk de prodecetie der kolonie
Duriname vermeerderen door de algemeene invoering
der seukerkultuur, met geheele afschaffing van de
koffijkultuur, en door de fabricatie van suiker en groote
fabrieken, naar de beste voorschriften ingerigt, dat wril
jeggen, voorzien van die toestellen, door middel van welke
de meeste hoeveelheid suiker van de beste qualiteit
woidt verkregen.
Ik kan mij niet vereenigen met het voorstel om niets
dan suikerriet in de kolonie Seerename te eultivgeren,
en de thans aldaar bestaande koffijkultuur geheel te
verlaten. Met moge waar zijn, dat de Suikerkulteur,
behoudens de invoering van de noodige verbeteringen ende
secikersabricatie, en het algemeen voordeeliger resultaten
zal opleveren dan de koffijkullieur; maar daarom is
het verre van zeker, dat de suikerkultieur steeds de
meest voordeelgevende kulteur zal blijven, welke joude
kunnen worden ondernomen, en er bestaat zelfs een voor„
=beeld in de kolonée Sieriname, dat de koffijkulteur,
ongeacht de buitengewoon lage prijxen van het prodeict,
beter rekening geeft dan de Suikerkultuur. De plantagie
Concordia in beneden Paramacca namelijk, levert met
eene magt van slechts 76 koppen slaven, een jaarlijksch