Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 2.10.02, inventarisnummer 7, pagina 150

dezelve genomen werd na het bekendworden van het
bestaande voornemen om tot eene gedrongen onteigening
over te gaan. Nogthans houd ik mij verzekerd, dat,
zoo lang het bestaande voornemen, om door middel eener
gedrongen onteigening tot de emancipatie der slaven over
te gaan, onbekend blijft, het niet moeijelijk zal vallen
eenige plantagien en slaven inte koopen tot een prijs, verre
beneden dien, welken men verpligt zoude zijn bij eene
gedrongen onteigening te besteden. Voor zoo ver daartoe
de noodige fondsen beschikbaar mogten zijn, acht ik
het raadyaam, dat het WestIndisch Bestiur al
dadelijk worde gearctoriseerd, om de te koop komende
plantagien of plantage=slaven, ten behoeve van het
Koloniaal Gouvernement in te koopen tegen eenen prijs
niet te bovengaande dien van 6: P: f 400: per slaaf.
Een zoodanige inkoop zoude, bij het bekende voornemen
van het Gouvernement, om de Suikerkelteur, voor
eigen rekening, zoo veel mogelijk uittebreiden, geen opzien
baren en mitsdien tot geene bijgondere concrerrentie aan=
„leiding geven; terwijl die inkoop in allen gevalle van zelve
gestaakt zoude worden, zoodra het opgegeven maxemum
van den koopprijs moest worden overschreden.
De Heer Lans overweegt verder de vraag, of het verkies„
lijk zoude zijn, de onteigening te doen plaats hebben ten
behoeve eener Mlaatschappij, in Stede van ten behoeve der
Regetring, onder de verplijting om zich; ten aanzien van
de behandeling der slaven als anderzens, te onderwerpen
aan een toezigt van de Regering, en om aan de Slaven,
na een zeker tijds verloop, het genot der vrijheid te doen
declachtig worden; komende hij tot de conclusie, dat
het bezet en het beheer der slaven geheel in handen der
Regering moet blijven en gulks voornamelijk uithoofde

van den gunstigen indruk, die daardoor bij de neger bevol„
„king zal ontstaan, die gich bezwaarlijk een denkbeele
zoude keennen vormen in handen van eenen anderen
eigenaar, dan het Gouvernement, te moeten overgaan, om
later vrij te worden. Deze conclusie en de daarvoor
door den Heer Lans aangevoerde gronden allexines
beamende, acht ik mij verpligt, nog, om andere redenen,
voor het gebreccken der tusschen komst eener Maatschappij„
ernstig te waarscheren.
Inde eerste plaats is de ondervinding daar om te
bevestigen, dat geene Maatschappijen van den aard als die,
welke hier zou gevorderd worden, kan bestaan zonder
privilegien of te gemoetkomingen. De vruchten van den
arbeid der aan zoodanige Mlaatschappij, na de onteegenins
afte stane slaven zouden dus moeten dienen, om, behalve
de rente betaling en afloesing van het voor de onteegenins
gevorderde Kapitaal, aan die Mlaatschappij zekere bepaalde
of onbepaalde wvinsten te verzekeren. Gezevegen van de
bestaande moeijelijkheid, zoo niet onmogelijkheid, om
hieromtrent doeltreffende voorwaarden vast te stellen, is
het blijkbaar, dat de emancipatie der slaven zou worden
vertraagd door het belasten van het productie fvermogen der
slaven met eene geheel overbodige eitgaaf. S. hiertegen
kan worden aangevoerd, dat alle partikuliere ondernemingen,
op eenen minder kostbaren voet geschoeed en veel meer
productief zijn dan die van het Gouvernement. Jegen
dit srestenu heb ik niets en te brengen voor zoo veel
sreckelijk geheel partikuliere ondernemingen belieft;
maar die van eene groote Saatschappij moeten in alle
opzigten met Gouvernements ondernemingen op eene lijn
worden gesteld. De reden toch, waarom Gerevernements
ondernemingen geroonlijk falen of niet en alle opzigten