Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 2.10.02, inventarisnummer 1553, pagina 14

gewigt van een pehol bast tot 120, a 130 zou
worden gerecluceerd, zoocat het transport alslan
geen dezwaar zou opleveren, die bereiding van
het Quinium zou zonder het minste derwaar
in de kinaplantsoenen zelve kunnen geschieden,
ingeval men namelyk slechts voor betrekkelyk
gerengen prys over den claarvoor benoostegelen
wyngeest kan dlisponeren. Om den benoocligelen
wyngeest in den vorm van abrak derwaarts te
voeren is te kostbaar en moet clus de wyngeert
zoo mogelyk in loco worden bereiel, Dit nu
kan zeer gemakkelyk geschiecten door eenvouclig
het suckerhoudende sap eer Arenboomen
te laten gisten en uitelit gegiste sup cloor
destillatie wyngeest te bereiden, tot dit
einde zouden elus die boomen zoo digt mogelyk
by de hinaplantsoenen moeten worden aangeplant
dlus zoo hoog mogelijk, waarby men natuurl,

de ondervincling moetraactplegen, tot op welke
hoogte de Abrenboom nog eene behoorlyke hoe
veelheid suiker levert. Hoe hooger ech te„
deze boom geplant worel des te langer moet men
vachten voor dat hy suiker procluceert en het
is met het oog op det tydsverloop dad ik de
vrijheid genomen heb myn vroegen voorstel nog
maals te herhalen.
secunde
terwijl myn eerste motief tot
aanplanting van Arenboomen zich steckt be„
perket tot de eventuele exploitatie der kenaplant
soenen, zoo heeft min tweede motief eene veel
uitgebreederestrescking en heeft niets minder
ten coel dan om den grond te leggen tot eene toe
komstige regelmatige suckerinclustrie uit vele
in den indischen archepel daartoe geschikte
palmboomen, Het was in het laatst van 1857,
terwyl ik my eene maand in Ceylon opheeld dat
dit denkbeeld het eerst by my ophwam toen ik alclaar
de groote menigte Salmyrapalmen aanschouwele
Borassus Flabelliformis, in Oost Jeva Lontar
genoemd) Elit die palmsoort wordt door de
Singaleren eene suiker bereid die veel overeen
komst heeft met de suiker die de Sundaneze„
uit den Arenboom bereiden, Deze zeer gebrekkige
suikerbereiding uit een sap dat zoo ryk was aan
suiker gaf my aanleeding om met eenige mijner
engelsche bekenden aldaar te spreken over de mo
gelykheidt om den Salmgrapalm door geregelite
aanplantingen te benustigen tot het daarstellen
eener geregelde duikerinclustrie, de mogelykheit
werdl door hen beaamdt cloch wystuitten op het
bezwaar cloor wie de aanplant zou geschieden
daar het niet te verwachten was dat een particulier
een aanplant zou onernemen waarvan hy eerst
na een tiental jaren de vruchten zougaan
oogsten. Op Java aangekomen bespecrele ik weldra
dlat en de Lunebalandlen even als in leylon eene
inlandtsche suikerindustrie bestons op een zeen
gebrekkigen voet ingerigt waartoe het dap van
den Arenpalm l‛Arenga saccharefera) wordt
gebezigd). Hoe gebrekkig deze suikerbereiding
ook zyn moge zoo zag ik toch dat zy en vele
streken een belangryk middel van bestaan
uitmaakt. Terwyl ik my in het laatst van
1861 te Tyitaon in het district Api clammar
bevond maakte ik van de aldaar bestaande
gelegenheid gebruik om eenige inlichtingen
en te winnen betreffende die industrie. Ik
vernam dat een Arenboom aldaar jaarlyks
30 a 40 bonkoes suiker levert, iedere bonkoes
van 8 kvekjes seicken welke bonkves claan ten
plaatse voor 4 Centen (vroeger voor 4. duiten)
door den inlandschen fabreekant verkoekt
wordt aan de opkoopers ent Banclong enx.
zulk een fabriekant, toekan goela genoemel,
kan 4 bonkoes suicker perclag bereiclen en verclient
alzoo tot den genoemelen prys thans 16 lenten
daags. Volgens deze gegevens zouden elus 4
Arenboomen een pikol suiker s'jaars kunnen
opleveren. Dat de door de inlanders uit den Aren„
boom bereide duiker werkelyk rietsuiker bevat
is reeds door den heer Kraagenbrink in Vrawang
bewezen, eloch hunne zeer gebrekkege bereielings