Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 1.04.02, inventarisnummer 1663, pagina 241

2
25
Van Timor onder dato 8„en Meij A„o 1702
Maij A„o 1702
Van Timor onder dato 8 p=
tot beterschap en aenprijsinge der vreede, en Eendragt te haren beste
strekt door welk middel wij die waelgeesten, die nog al vrij
geseglijk zijn, met den anderen in balans soo alsse nog zijn,
gehouden hebben.
De Sounebayers die hier wel de sterkste van al huijshouden, erkennen
haer vorstin die by ons ordinarij de keijserin ook wel nonje sonneban
genaemt wert, voor hun opperhooft, evenwel komt ons selden te
voorn, dat sij eenig bewint over die natie administreert maer
zulx wert door drie harer voornaemste tommagons uijt het
stamhuijs onmatte gen:t ambackje apoo, en savotte verrigt welke
twee laets te sij in plaetse vanden overledenen Regent ambabo
in meij 1700 totter tijd, en wijle dat de zoon van den overledene
velt overste ammetomenana, die de Regering eijgentlijk toe„
„komt meerder Iarig zal sijn, hebben aengesteld, 'tgeene a„o 1700 bij
de hoge Regering is geapprobeert, die ook alle 't geene van Comp„s
wegen omtrent de Sonnebaijers te doen is aen bevolen wert, en gelijk
die bontgenoten, hun altoos seer genegen omtrent d' Comp: hebben
getoont, soo laten sij sig bij voorval van eenige questien die tusschen
haer of niet anderen komen te ontstaen, ook vrij wel geseggen,
gelyk VE. sulx genoegsaem gedurende syn aenwesen gebleken is.
De ammabiers onder dit distrikt geseten, en de gene die er a„o 1701.
van amabij overgekomen zijn, er kennen alle ammakiefje
voor haer hooft en Coning, en wert tgeene van Comp:s, wegen
met haer te verrigten is, door gem: ammakiefje gedaen, hoewel
voor desen den tommagon Passi na sijn voorouders ammata„
„rang genaemt sulx aenbevolen wiert komende ons zelden te voren,
datter eenige merkelyke twisten onder haer rijsen, die zij niet
selfs weten bij te leggen, dan alsoo gem: ammakiefje wat nauwe
Correspondentie met den hier voor gen: Paulus van Coupang, en
eenige voorname taijbeners hout, soo dient vE vooral op
sijn en haer gedoente 't geen ons als nog onbewust is namo regard.
de twisten welke voorgenoemde hier aen 't Cas vel wonende
natie in't gemeen raken, ontstaen uijt veele oorsaeken waervan wel
dese naervolgende de principaels te zijn, als
Dat den eenen Tommagon syn volk by een ander tommagon over„
loopt niet weder wil restitueren.
dat 't volk van d' eene uijt het gebiet der portugisen herwaerts comende
't volk van een ander natie in de weg ontmoeten somwijlen van
haer berooft of gedoot werden.
dat 't volk van den eenen op moescoppen uijtgaet volk van den
anderen t' dien eijnde uijtgetrocken ontmoet en malkander abusivelijk
voor vyanden aensien, hand gemeen raken
dat des eens vee des anderens gewasch op 't velt beschadigt
,dat des eens negorije of huijs in brand raekt des anderens negorye
huijs of ijets dat hem toekomt, daer door beschadigt wert
dat een minder tommagon op sijn eygen magt of de hulp van een
ander steunende sijn wettig opperhoof niet wil gehoorsamen
Dat den eenen des anderens vee steels wijse opvangt niet wil restitueren
te nemen, om het quaet in tijts te kunnen stutten
De Saijbeners die a„o 1700 in plaetse van den overledene monboir
taijnoff den Iongen Coning gen„t amateybeno die nu ongevaer 26.
â 27. jaer out is hebben aengesteld t geen de hoge Regering a„o 1701.
approberen, schijnen met malkanderen hier ook sonder twee spalt te leven,
dog is tusschen haer, en de Zonnebayers een bitteren haet, om dat
aen de keijserin van sonnebaij geen onderdanigheijt willen bewijsen
nog levens middelen Contribueren, dog soo lange gem: Sonnebaijers
die ongemeen sterker van volk, dan de taijbeners zijn, bij haer oude
gesegsaemheijt blijven is daer geen perykel van te verwagten, te meer
dewijle sedert mijn drie Iarig aenwesen van die twisten niets
hebbe vernomen, die ook voor de gemene rust best dient gesmoort
te blijven.—
te
dat