208 209 Van Macassar de dato 25=en October A„o 1702. Van Macassar de dato 25=en Octob: 1702. van radja bony haggelyk voorkomt na de dood van radja palacca te deser Cust sedert hunnen vat hun aenlockingen. waer door sy na palaccas dood veel voordeel gedaen mitsgaders hare poginge om de afsetsels van groote stamhuysen by haer tebekomen is het duftig t ondini Conduites van radja bonyj waer by de macassaren soo als dat natuurlyk is, geen kleijntie hun voordeel weten te bejagen, ende de overige bondgenoten die het met bomy houden in wijffeling twelk de bontgenoten brengt, waer het ten laesten nog op zal komen uijt te dragen, gelijk onse soo wel gemene als secrete brieven met de daer nevens overgeschikte bylagen hier vol van zyn, ende wy vE wel Ed=ns naer waerheijd in E„o geschrifte hebben opgegeven, hoe sy hun bedriegen die op de voorwendsels der maccassaren, — t zeyl gaende haer arm en magteloos, ende het hof van bouy in tegendeel Rijk ende van groot vermogen oordelen te zin, ende ons doet verwondere, Ia wy die dit werkje aen sien belijden volmondig verset te staen ende nouwlyx te kunnen begrijpen, hoe het mogelijk is, dat de over den heer van zaken dingen naer de dood vanden ouden Radja Palacca sulx een verwonderens waerdigen keer hebben konnen nemen, ende men sonie er int geheel voor moeten opdragen, in gevalle er den stokregel niet en was, dat de swaerste en grootste zaken schoon mirakuleus in het oog der aenschouwers mackelyk konnen werden uijtgevoerd, wanneer de rijxe aenslagen in gesondene harsenen gesmeet door den tijd ende het geluk gesecundeert werden. Op wat voor een wijse het goase hof sedert den Considerabelen het bedryff der macasars vall sig hier van heeft weten te bedienen, en aen welke kant de fortuijn dese (even als ofse voornemens was de maccassaren, tot voortsetting der eens geledene smerte obstinatelyk te troctelen) is in de boeg gelopen kan ten korste gesegd werden wanneer men maer ondersteld: Eerstelyk dat den hooghartigen maccassaren wat aengeborens schynt te hebben, waermede hy de overige selebische ingesetenen tot sig weet te locken, en in syn sentimenten over te brengen— ten tweeden dat zy maccassaren hare dessynen door een gerafineerden haspel van Politie voor de boegise bottericken dat wse aldus doopper soo aerdig door Elkanderen weten te drayen en vordre polticque dran dat de zulke (die met het uijtterlyke ligt te verleyden ende die subtiliteyten niet gewend zyn, nog ook bevatten, water agter de hinder= en schetlagen verborgen Legd) het Eynde van den draed des voornemens flix uijt de vingeren slipt) al of sy schoon hoewel verre daer van daen,) waren met een nauwluysterend onderscheijd dese hun finesses te konnen naergaen daer het niet dan opgeraepte kruymelen syn gemengd met den suur dessen hares onverstands ('t welk hun het gekene en gehoorde gebreckelijk heeft doen onthouden) daer sy haren deeg mede kneden: Ia wy derven wel zeggen dat'er geen graentje koorn onder het bougste kaf sal gevonden werden, dat niet geleten is uijt de stoppels van de maccassaerse industrie— Ten derden, dat de Principale poginge der maccassaren ende daer„ sy sagjes haer oog wit in bereykt hebben vanden beginne af aen dese geweest syn om der afsetsels der groote stamhuijsen en vorsten langsamer hand wederom by den anderen te versamelen, sonder hun quanhuijs aenden toevloen vande gemene man veel gelegen telaten leggen, als genoegsaem versekerd Zynde dat dese haer uijt een naem sigt en tievde tot het oude maccassaerse adelyke bloed naderhand van zelfs wel souden bykomen, gelyk men daer netjes de Effecten al van gesien, ende in den beginne (wanneer haer op de moedige supplicatien geaccordeert wiert hunne vrienden en magen van hier en Elders te mogen vergaderen, om soo te zamen als in een lighaem met meer vergenoeging het sobere kosje te winnen) ligtelyk dewijle het 'er doenmaels nog te verre van daen was; ende de wijgering onchristelyk soude geschenen hebben, er niet om gedagt heeft, dat desen toeleg haer maccassaren gerafineerd naer pen hebben.
Quelle Zitat
National Archives / Archiv South Holland, Archivnummer 1.04.02, Inventaris van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), Inventar nummer 1663, Heren Zeventien en kamer Amsterdam, INGEKOMEN STUKKEN UIT INDIË, Overgekomen brieven en papieren, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, 1703. RRRRR. Dertiende boek: Batavia's ingekomen brievenboek, deel II: Makassar, Timor, Palembang, Japan, Malakka
Klicken Sie auf das Bild, um es zu vergrößern und die Transkription daneben anzuzeigen
Künstliche Intelligenz (KI)
Die Transkription erfolgte computergestützt mittels automatischer Handschrifterkennung.
Die Zusammenfassung wird vom Computer auf Basis eines Sprachmodells erstellt.
Beide Aufgaben der künstlichen Intelligenz sind nicht perfekt, aber oft mehr als ausreichend, damit das historische Dokument verständlich wird.
Finden Sie Ihre Vorfahren und veröffentlichen Sie Ihren Stammbaum auf Genealogie Online über https://www.genealogieonline.nl/de/
Die Transkription des historischen Dokuments erfolgte mittels automatisierter Handschrifterkennung. Auch eine Zusammenfassung in zeitgenössischem Deutsch kann hier automatisch erstellt werden.
Zur Nutzung dieser Funktionen zu machen, müssen Sie ein Abonnement haben.