Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 1.04.02, inventarisnummer 1053, pagina 962

en voor sichtich
cours in quaet dordeel
van eenige uijten onsen
L'is beter selffs mr
te wesen, als onder een
anderte staen en
hn geleth damen de
Rydoresen vlyfe
yle geen sints mitte
Tornataeen gelyck
temasen breege
gevanckenisse vanden H. r Amirael van Caerden, (die U. E.
hier in sulcx seer wel soude gedient hebben, ouermits syn
goede ervarentheyt in regieringe, ende authoriteyt die wel
wist te maintineren) sulck voornemen geen effect en heeft
gehadt
Tot noch toe hebbe alle die hier in authoriteyt zyn geweest
/3
in gevoelen contrarierende bevonden, alsoo eenighe begeert
hebben dat de Souveraine regieringe gantsch aenden Ternatane,
soude blyven (die de selue goetwillichlicken in onse handen
gestelt hadden, hun eygen ervarentheyt de selve niet toe
vertrouwende) en dat by naest in sulcken forme als tot
Bantam ende op andere plaetsen, t'welck dese inwoonderen nu
mede soucken in train te brengen, doch noch soo niet ofte en
werden vande selue beter geholpen als op eenighe andre plaetsen
tselve was onnoodich dese luyden in den mondt te geven, alsoo
van hun selven cloeck genouch sijn, ende niet soo eenvoudich alsmen
wel soude meijnen, mede oock wel weten waer om ons secours
hier geroupen hebben, namelicken om den oorloch die sy tegen den
Spaengjaerts ende Portugeien hadden, die zy vreesden dat den
Tijdoresen welcke den spaengjarden ende Portuguesen altijts—
getrou geweest waren, souden boven den Terruatanen verheffen
van gelyck gevoelen syn de Tydoresen jegens ons en den Ternatanen
oversulcx onder het vrede versouck van dese twee natien, niet
als bedroch en schuylt
Mede soo werden dese Jnwoondren van malayen ende Javanen
genouch onderrecht, soo dat de onse in sulcx daer by te vougen
onnoodich was.
maehi maer Mor Ende alsoo de ervarentheden van alle plaetsen niet over al
ist doenlyck geheel overwel en can te pas gebracht werden, alsoo de landen van verscheyden
eijgentschappen, ende de Inwoondren van diversche hunnuren ende
conditien syn, naer de welcke sich soo veel te vougen in de
Regieringhe als mogelyck is, den besten voet sal wesen.
tPrincipale is datmen dit volck geen onrecht en doe ofte toe
geschieden, mits onredelick vande zelue te
en late
versoucken, soo veel hun religie aen gaet, mach in't minste
niet geroert werden, dit syn de voorneemste oorsaken geweest
van het verderff der Portuguesen in dese quartieren.
Door oorsake van eenighe boven verhaelde redenen, soude men
wel soo veel en verscheyden accoorden met dit volck maken,
alsmen soude mogen voorhouden, maer hebben niet veel verstants
inwaers ene begerent niet te hebben van alle t gunt beloven
naer te comen, ten sy met beleeffde authoriteyt daer toe
gebracht werden, hoe schadelick flatterende regieringhen
hier syn geweest connen wy dagelicx genouch bevinden.
Alsoo de Ternatanen ende die hier ontrent syn onder de¬
Chrijgh-lier hebbenste natien vander werelt met reden
connen gerekent werden, mengen behoorlijcke authoriteyt