Browse transcripts » National Archives / Archives South Holland
Summary (also from the next page)
On December 5, 1612, Peter Segers wrote from Bantam about various events. A devastating fire had broken out in the marketplace near the trading post, caused by gunpowder. The head official, Mateo Copeels, was badly burned on his face, hands, and feet, and was bedridden for three weeks.
The Governor had orchestrated the fire and had six men from the trading post murdered. This violence stemmed from a lack of customary gift-giving since the Governor's departure to the Moluccas. The local Moors insisted on maintaining the old tradition of receiving gifts.
The writer suggests it is crucial to establish a fortress in the Indies because of Spanish intentions during the truce. He explains that:
- The Castilians are focused on the Moluccas, Ambon, and Banda islands
- The Portuguese could easily attack trading posts in Gresik, Bantam, Johor, and Patani
- Local posts with only 20 men cannot defend themselves
- The Moors might surrender Dutch personnel to the Portuguese out of fear
He recommends establishing a base at either Pulo Condor, Johor, or another suitable location. The letter mentions three ships from Amsterdam and Vlissingen that had a good pepper harvest, though better prices could have been obtained with advance notice. The writer also requests payment of 300 guilders to his mother and 45 rix-dollars to Dirrick Piterse Calff from his wages.
Transcription
ende de Coninck selven sulcken huijs niet en heeft —
nu is dit vant dach aff tot opde solderinge vande caemer, met Riedt
wederom toe gemaeckt, ende door buspoeder, op de cleijne mart bij de
Loghie, In Brandt geraeckt, sijnde den wint Recht op de loghie, mij
voorders aen d'attestatien gedragende —
hebbe noijt soo schrickelijcken brandt gesien, men coste pas dlijft
bergen, sijnde den heere Preses Mateo Copeels, aen aensicht handen
ende voeten verbrandt geweest, daer van ^ drij weken pladt gelegen
heeft. Insomma zijn groote ongelucken, desen brandt Is recht gesticht,
door den Gouverneur, hebbende oock ses man vande loghie doen
vermoorden, die wij met 200 Rb aen Caxies souden naer Jacatra seer
moordaedelijck, wij wet en wiet gedaen hebben, den Coninckheijt daer aff
niet te weten, ende soo wijt eer vnaemen als hij sondent hem te Cennen
geuen, hebbende willen weten wiet ons geseijt heeft, d'welck om
redene niet geraden is. —
allen dit quaet spruyt, wt datter tsedert vtreck van heer Gouuerneur
quael naerde molucos geenen Schenckagien gedaen en zijn. van
alle de de Schepen tot op dato, Sijnde dese mooren van aerdt
oude Schenckagien willen onderhouden hebben, ende niet en consi„
„dereren, ofte de Groote schenckagien, te vooren wt groote voueringen
wel hebben connen geschieden, door de craecken voordesen, t sij dat
se met goedt ofte quaet fondement gedaen sijn ofte niet) willen dat
eens begost is onderhouden hebben, alst haer maer proffijt is
Ten anderen het Bouwer van Jacatza is hem seer Tedieus ende
de meest Cause, Omme de neijringhe die hij Vreest hem ontrocken
te worden, Seggende men hem eerst behoorden te vraeghen, eermen
soo dichte bij een andere Comptoijr plante den
Ick Segge het Is necessarelijcken, dat men met den aldereersten
eenen Rendevoes ofte Casteel In Indien heeft, wandt als wel
te mercken, Soo Is doorden Treues dIntentie vanden Spaenschen
Raedt ons wt Orienten te Crijgen Inder mannieren als volcht
Inden eersten soo sullen de Castilliaenen wetende wijt alle gemunt
hebben, op d'eijlanden molucos: Ambona: ende Banda, d' onse aldaer
soo veel werckx geven, als blijckelijck is, dat wij onse macht
genouchsaem daer vandoen hebben: want het getal der soldaten
die v: E zijt sendende Is te cleijn —
nu de portugies en ziende de Schepen vertrocken te zijn vande
Comptoijren, sullen op alle plaetsen bicken op v: E cargasoenen
ende soo sij met den mousson comen tot Gretsick. Bantam. Johor
en Patani met een Armade, sullense lichtelijck ouerempelen, door
dien geen tegenstandt vande Swartten sullen hebben, ende van donse
20 mannen is op eenen Comptoijr niet te bedieden, Jae de mooren
wt vreese ons souden leueren aende Portugiesen , daerop thoochste
aengelegen Is:) Quia neruus Rerum peccunia, ende sondergelt
ofte goedt sijnde niet oorlogen connen —
Ick segge weerde heeren, laet ordre geuen, omme een Rendevous
te stellen, tsij op Poelo Condor: Johor ofte elders, daer menthier
best sal vinden ende bequaemste —
dese drij Schepen, twaren van Amsterdam: Vlissingh ende
witten leeuw, hebben een goet peper Jaer getroffen, souden anders
Jnnewaerts aenne gemoeten hebben, sonder preadui so can men sulcken
Schepen soo niet besorgen, hadder aduis dene peper soude ongelijck—
betercoop In tijts gekocht geweest zijn, t is te beclaghen de Compie
P faute van aduiso, sulcken merckelijcken schade, hier inne moet
lijven, behoort door v: E strickte ordre daer Inne gestelt te worden
nu is dit vant dach aff tot opde solderinge vande caemer, met Riedt
wederom toe gemaeckt, ende door buspoeder, op de cleijne mart bij de
Loghie, In Brandt geraeckt, sijnde den wint Recht op de loghie, mij
voorders aen d'attestatien gedragende —
hebbe noijt soo schrickelijcken brandt gesien, men coste pas dlijft
bergen, sijnde den heere Preses Mateo Copeels, aen aensicht handen
ende voeten verbrandt geweest, daer van ^ drij weken pladt gelegen
heeft. Insomma zijn groote ongelucken, desen brandt Is recht gesticht,
door den Gouverneur, hebbende oock ses man vande loghie doen
vermoorden, die wij met 200 Rb aen Caxies souden naer Jacatra seer
moordaedelijck, wij wet en wiet gedaen hebben, den Coninckheijt daer aff
niet te weten, ende soo wijt eer vnaemen als hij sondent hem te Cennen
geuen, hebbende willen weten wiet ons geseijt heeft, d'welck om
redene niet geraden is. —
allen dit quaet spruyt, wt datter tsedert vtreck van heer Gouuerneur
quael naerde molucos geenen Schenckagien gedaen en zijn. van
alle de de Schepen tot op dato, Sijnde dese mooren van aerdt
oude Schenckagien willen onderhouden hebben, ende niet en consi„
„dereren, ofte de Groote schenckagien, te vooren wt groote voueringen
wel hebben connen geschieden, door de craecken voordesen, t sij dat
se met goedt ofte quaet fondement gedaen sijn ofte niet) willen dat
eens begost is onderhouden hebben, alst haer maer proffijt is
Ten anderen het Bouwer van Jacatza is hem seer Tedieus ende
de meest Cause, Omme de neijringhe die hij Vreest hem ontrocken
te worden, Seggende men hem eerst behoorden te vraeghen, eermen
soo dichte bij een andere Comptoijr plante den
Ick Segge het Is necessarelijcken, dat men met den aldereersten
eenen Rendevoes ofte Casteel In Indien heeft, wandt als wel
te mercken, Soo Is doorden Treues dIntentie vanden Spaenschen
Raedt ons wt Orienten te Crijgen Inder mannieren als volcht
Inden eersten soo sullen de Castilliaenen wetende wijt alle gemunt
hebben, op d'eijlanden molucos: Ambona: ende Banda, d' onse aldaer
soo veel werckx geven, als blijckelijck is, dat wij onse macht
genouchsaem daer vandoen hebben: want het getal der soldaten
die v: E zijt sendende Is te cleijn —
nu de portugies en ziende de Schepen vertrocken te zijn vande
Comptoijren, sullen op alle plaetsen bicken op v: E cargasoenen
ende soo sij met den mousson comen tot Gretsick. Bantam. Johor
en Patani met een Armade, sullense lichtelijck ouerempelen, door
dien geen tegenstandt vande Swartten sullen hebben, ende van donse
20 mannen is op eenen Comptoijr niet te bedieden, Jae de mooren
wt vreese ons souden leueren aende Portugiesen , daerop thoochste
aengelegen Is:) Quia neruus Rerum peccunia, ende sondergelt
ofte goedt sijnde niet oorlogen connen —
Ick segge weerde heeren, laet ordre geuen, omme een Rendevous
te stellen, tsij op Poelo Condor: Johor ofte elders, daer menthier
best sal vinden ende bequaemste —
dese drij Schepen, twaren van Amsterdam: Vlissingh ende
witten leeuw, hebben een goet peper Jaer getroffen, souden anders
Jnnewaerts aenne gemoeten hebben, sonder preadui so can men sulcken
Schepen soo niet besorgen, hadder aduis dene peper soude ongelijck—
betercoop In tijts gekocht geweest zijn, t is te beclaghen de Compie
P faute van aduiso, sulcken merckelijcken schade, hier inne moet
lijven, behoort door v: E strickte ordre daer Inne gestelt te worden
Source citation
National Archives / Archives South Holland, archive number 1.04.02, Inventaris van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), inventory number 1053, Heren Zeventien en kamer Amsterdam, INGEKOMEN STUKKEN UIT INDIË, Kopie-resoluties van gouverneur-generaal en raden, Kopie-resoluties van gouverneur-generaal en raden in de serie overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, 1610-1637, 1610 dec. 20 - 1611 juli 13
Scan + Transcription
Click on the image to enlarge it and see the transcription next to it
Artificial Intelligence 
The transcription was made by computer via automatic handwriting recognition. The summary is created by the computer based on a language model. Neither of these methods is perfect, but they are often more than sufficient to make the historical document understandable. The results of the application of (European) artificial intelligence have not been verified by a human.