Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 342, pagina 17

RENEE KISTEMAKER
Liefdevol verzameld
4T ""\ ecollectievan het Amsterdams Historisch Museum is te vergelijken met
l—J een patroon van schelpen , dat door de grillen van de zee op het strand is uitge-
legd '. Zo omschreef Marijke Carasso-Kok , voormalig conservator van het museum , de
herkomst van de verzamelingen . Zij wilde hiermee aangeven dat een groot deel van het
historische bezit van de gemeente op vrij willekeurige wijze bijeen is gebracht : een gericht
verwervingsbeleid was van recente datum .
In 1975 , toen het museum zijn poorten in het Burgerweeshuis officieel opende , was er
nog maar betrekkelijk weinig onderzoek naar de collecties gedaan . In zijn voorwoord voor
de schilderijencatalogus memoreerde de toenmalige directeur Bob Haak in 1979 dat deze
publicatie van groot belang was omdat de verzameling van het Amsterdams Historisch
Museum als geheel nog weinig bekend was en dat deze tal van onverwachte stukken be-
vatte . Nu , vijfentwintig jaar later , is dit bijna niet meer voor te stellen . De collecties van
het museum zijn nationaal en internationaal bekend , al geldt dit voor sommige delen meer
dan voor andere . Daar hebben zeker de vele spraakmakende tentoonstellingen toe bijge-
dragen , maar ook de verschillende deelpublicaties over de verzameling , die sindsdien zijn
verschenen . Er is inmiddels , door nieuw onderzoek , ook veel meer bekend over de collec-
tiegeschiedenis . Hiermee sluit het Amsterdams Historisch Museum aan bij een belang-
rijk internationaal en nationaal wetenschappelijk aandachtsgebied , de verzamelgeschie-
denis . Zo wordt bij het samenstellen van de verschillende bestandscatalogi nadrukkelijk
aandacht besteed aan de geschiedenis van de herkomst van dat deel van de verzameling .
Maar een echte , allesomvattende geschiedenis ontbreekt .
Het is bekend dat Amsterdam in de zeventiende en achttiende eeuw veel bijzondere en
rijke verzamelingen van particuliere burgers heeft gekend . Deze soms bijna encyclope-
disch samengestelde collecties bleven na de dood van de eigenaar niet bijeen . Ze werden
geveild of raakten op een andere wijze verspreid . Dit veranderde in de loop van de negen-
tiende eeuw . Mogelijk onder invloed van de geringe aandacht van de overheid voor kunst
en cultuur waren er particuliere verzamelaars die hun bezit als legaat of schenking aan de
stad nalieten , soms met de uitdrukkelijke bepaling dat de collectie bijeen moest blijven in
een museum . De voorbeelden zijn bekend : in 1855 opende het Museum Van der Hoop ,
waarin de schitterende collectie oude schilderijen van de het jaar ervoor overleden Adri-
aan van der Hoop was ondergebracht . Acht jaar later volgde het Museum Fodor , de huis -
Jan Willem Pieneman ( 1779-1853 ), Carel Joseph Fo-
dor , 1848 . Doek , 101,3 ^ 75,3 cm , inv.nr.SA 2065 .
Jaarboek g3,Amstelodamum [ 2001 ]
29