Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 266, pagina 9

f0 $
Haarlemmerpoort gezien vanaf het bolwerk ' Slooterdi/ck '. Anoniem , pen en penseel , ca 1620 .
Foto : Archeologisch ïnsiiliiiil ( ' trecht .
dam ' op aangebracht , maar daarnaast staan een aantal zeventiende eeuwse
opschriften , die thans onze aandacht vragen .
Deze luiden : ' Trompetter van Neptuijn ', ' Karel van Gelder ' en ' Cornelia
van Rijn ', terwijl er bovendien nog gedeeltelijk verbleekt te lezen staat :
' K . terman ' en ' Titus '. U begrijpt het al , de eigenaar van de tekening kwam
op het idee , dat deze mogelijk in het bezit van Rembrandt van Rijn zou
kunnen zijn geweest en dat zijn zoon Titus er enkele schrijfoefeningen op
zou hebben kunnen geschreven . Een suggestieve , maar geen gemakkelijke
vraag om op te lossen . Allereerst , wat kunnen deze opschriften ons als
historische feiten mededelen ?
na
WW '
d &
& ü .
ü S : » ij
Detail achterzijde met de Haarlemmerpoort ges-jen vanaf het Wagenplein .
Detail achterzijde met de zeventiende eeuwse opschriften .
' Karel van Gelder ' kan hier een herinnering zijn aan de beruchte Karel
van Gelre ( Grave 1467 - Arnhem 1538 ), die als een Hannibal ante portas
in het begin der zestiende eeuw herhaaldelijk met zijn troepen Amsterdam
belegerde , maar door de waakzaamheid van de burgerij de stad niet in
handen had gekregen . Echter in de vijftiger jaren van de zeventiende eeuw
is er een varensman Karel Pietersz van Gelder ( Oosterhout ca 1630 -
1658/86 ) in Amsterdam aanwijsbaar , die er op 14 maart 1654 met Rey-
noutje Aris ( 1630 - 1658/86 ) in ondertrouw was gegaan . Mogelijk staat de
' trompetter van Neptuijn ' dan met hem in verband , maar ik geef mijn
uitleg graag voor een betere .
' Cornelia van Rijn ' brengt ons inderdaad in de omgeving van Rem-
brandt , want zij zou wel eens diens dochter Cornelia uit de verhouding
met Hendrickje Stoffels ( Bredevoort ca 1626 - 1663 ) kunnen zijn , die op
30 oktober 1654 in de Westerkerk werd gedoopt . Zij was dus een half-
zuster van Titus .
Voor wie dit niet helemaal bekend is in het kort het volgende . Titus was
de enige overlevende zoon van Rembrandt uit zijn wettig huwelijk met de
vermogende Saskia van Uylenburgh ( Leeuwarden 1612 - 1642 ). Na de
dood van zijn vrouw was de verzorging van de één-jarige Titus toever-
trouwd aan een droge min Geertje Dircx ( Edam 1605/10 - aid . na 1656 )
met wie de schilder spoedig een verhouding kreeg , die ongeveer zes jaar
zou duren . In die tijd vergaf Rembrandt onder andere enkele juwelen van
Saskia aan zijn beminde . Dit laatste was geheel in strijd met de regels van
het testament van zijn vrouw en gaf aanleiding tot moeilijkheden , toen na
verloop van tijd de verhouding tussen Rembrandt en Geertje Dircx be -
5