Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 266, pagina 10

koelde ; vooral , omdat deze juwelen aan zijn zoon Titus toekwamen . Na
1649 nam de jongere Hendrickje Stoffels de plaats van de gewezen min in
de huishouding van de schilder aan de Jodenbreestraat in . Uit deze ver-
houding werd dan in 1654 het dochtertje Cornelia geboren , van wie mo-
gelijk sprake is in het opschrift van de tekening .
Het jaar dat op de geboorte van Cornelia volgde ging vooraf aan het
financiële debacle van Rembrandt en het is te begrijpen dat de schilder nog
heeft geprobeerd om zijn zaken zo goed en veilig mogelijk te regelen vóór
het dreigende faillissement . Had hij zich nog enkele jaren tevoren in alle
bochten gewrongen om de juwelen van Saskia uit de handen van Geertje
Dircx terug te krijgen voor zijn zoon , zo moest hij er ook op bedacht zijn
dat , indien Titus iets mocht overkomen , zijn gewezen schoonfamilie hem
met een paar flinke aanspraken kon lastig vallen . Daarom is het niet on-
denkbaar dat Rembrandt in 1655 het initiatief heeft genomen - zoals hij
dat ook had gedaan bij zijn vrouwen - om Titus een testament te laten op-
maken te zijnen gunste , waaruit ik de volgende passage overneem :
Detail testament van Titus van Rj/n dd 24 november 1655 . Foto : Gemeentearchief
' heeft ( hij : Titus ) voorts uijt vrijen ende onbedwongen wille , van sich
selffs ende sonder persuatie van ijemant in alle sijne naer te laten goe-
deren , soo die hij van sijn moeder sa : als andere soude mogen geerft heb-
ben off noch soude comen erven , als mede die hij in tijden ende wijlen soude
mogen comen te conquesteren , ende generalijck alle de gene die hij te
eniger tijden metter doot soude mogen comen te ontruijmen ende naer te
laten ende gene uytgesondert , tot sijne enige ende universele erffgenaem
genomineert , gelijck hij nomineert ende institueert mits dezen , sijn vader
Rembrant van Rhijn , niet willende hij testateur dat enige van sijne naer te
laten goederen sullen comen off succederen op ijemandt van sijne vrunden
van ' s moeders sijde buijten willen van sijn voorn , vader '.
Dit testament werd door notaris Jan Molengraeff opgemaakt op 24
november 1655 , twee maanden na de veertiende verjaardag van Titus ,
die daarmee de minimum leeftij d had bereikt om te mogen testeren . In dit
stuk zijn enkele doorhalingen en toevoegingen gemaakt , zoals de volgende
marginale aantekening : ' Ende ( indien ) deselve sijne testateurs kinderen
mede sonder wettige nasaeten comen te overlijden , heeft hij testateur de
voorn , sijnen vader Rembrant van Rijn tot sijne erffgenaem gesubstitu-
eert .' Het initiatief van vader Rembrandt ligt er toch wel duimendik boven
op !
Door deze marginale aantekening hebben wij onder dit testament twee
handtekeningen van de jonge Titus . Deze twee signaturen komen duidelijk
overeen met het schrift op de door ons bestudeerde tekening . Vooral de
schrijfwijze van ' Titus ' valt daarbij in het oog , maar ook bij ' van Rijn ' in
de naam van Cornelia is geen twijfel vanwege de lange uithaal aan de ij en
het slot van de n .
Aangezien het geëvolueerde schrift van de volwassen Titus van Rijn
geheel afwijkt van het stijve kinderlijke handschrift op de tekening , zou ik
deze opschriften in of rond 1655 willen dateren . Er is een tweede aanwijzing
om deze in 1655 te plaatsen in het bekende schilderij uit het Museum Boy-
mans-van Beuningen te Rotterdam , waar de jonge Titus dromerig op-
kijkt van een stapeltje papieren met een pennetje in zijn hand en dat is
gemerkt ' Rembrandt f . 1655 '. Zit Titus hier op de tekening uit de ver-
zameling , eens van Rembrandt en nu van Prof . Salomonson , te schrijven ?
S.A . C . Dudok van Heel
OUDEZIJDS VOORBURGWAL 127
In het september-oktobernummer 1978 van dit maandblad beschrijft
mej . dr . I . H . van Eeghen op blz . 123 e.v . de geschiedenis van het beroemde
huis van Jan of Hans van Wely naar aanleiding van een overwelfde gang ,
die bij de restauratie van O.Z . Achterburgwal 104 te voorschijn kwam .
Deze gang verbond vroeger dit perceel met O.Z . Voorburgwal 127 , het
huis Smyrna .
Dit huis was het bekende huis van Jan van Wely , die niet alleen boven-
genoemd huis doch ook het huurpand en de panden O.Z . Achterburgwal
102 en 104 bezat . Het betrof hier dus een komplex dat tussen de twee
Burgwallen gelegen was . De wijze waarop de diverse panden met elkaar
verbonden zijn en de vorm die aan deze samenhang is gegeven , is uniek
voor Amsterdam . Het ademt iets van de sfeer van de hoven in de Zuide-
lijke Nederlanden . Het pand O.Z . Voorburgwal 127 is ontworpen door
6
7