Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 266, pagina 51

Diaconie op 27 januari 1720 hadden toebedeeld gekregen . Hij betaalde
ƒ 161 - per kwartaal , een latere huurster , de weduwe Lucas Paltsgraaf ,
ƒ 150 .- Maar op 31 augustus 1731 droegen regenten het huis voor / 7000.-
over aan Johannes Capiteyn , die het zelf ging bewonen . De gelijknamige
zoon deed het op 25 mei 1746 weer van de hand , voor / 5800 .- aan de ma-
kelaar Jan Schut , die het ook zelf betrok .
Gezien de dalende verkoopsprijzen was het huis niet meer al te best en
Schut gaf het tenslotte een grondige opknapbeurt , waarbij het ook met een
verdieping werd verhoogd . De verpondingsaanslag werd daarom in 1764
eveneens opgetrokken . Toch zal Schut er goed uit zijn gekomen , want op
23 augustus 1768 droeg hij het huis voor niet minder dan ƒ 25000 .- over
aan Antoni Rutgers . Net als in alle vorige overdrachten wordt de grote
tuin speciaal vermeld : lang 90 voet en breed 22 voet , springende aan de
oostzijde achter vier huizen in de Kerkstraat om ter lengte van 65 en breedte
van 30 voet . Maar nu werd daar in tegenstelling tot de vorige akten nog
aan toegevoegd , ' daar de Vergulde Posthoorn uitgehangen heeft '. Het uit-
hangbord was dus na bijna een eeuw verdwenen .
De koper was een welgesteld vrijgezel , kunstverzamelaar en gentleman-
dealer , die tot nog toe op het Singel had gewoond . Hij heeft tot zijn dood
het huis , dat een middelpunt van de Amsterdamse kunstliefhebbers van
Italiaanse tekeningen werd , bewoond . Hij had geen directe familie meer en
bevoordeelde het inwonend gezin , dat zijn huishouding verzorgde , steeds
meer . Notaris Isaac Pool maakte de testamenten , wat onwennig met zo'n
cliënt in de Kerkstraat . Op 19 april 1770 noteerde hij aanvankelijk dan ook
Keizersgracht bij de Spiegelstraat om dat later te vervangen door Kerk-
straat . Op 21 november 1774 , toen de dochter van het echtpaar , Grietje
van Alphen , de enige erfgenaam werd , vergiste de notaris zich niet meer .
Op 14 april 1778 stierf Antoni Rutgers en op 1 december e.v . werden
de tekeningen in het huis geveild . Op 28 oktober 1779 droeg Grietje van
Alphen het huis voor ƒ 13500 .- over aan Petrus Guillelmus Cavellier van
Adrichem . Op 27 januari 1790 ging het voor / 10300 .- over aan H . L . Ha-
maker , die op de veiling van 17 augustus 1789 had laten bieden ; bij de afslag
werd er niet gemijnd . Blijkbaar was het adres toch een bezwaar voor even-
tuele gegadigden .
De 19de eeuwse eigenaren vinden we in het precarioregister , want Capi-
teyn was op 14 augustus 1731 komen tekenen voor een regenwaterbak met
een secreet onder de stoep en daarvoor moest eerst 1 gl . en 16 st . per jaar ,
later / 1.80 worden betaald . Daar zien we , dat de bekende chirurgijn Casper
Hermanus Heye , sedert 1816 makelaar in onroerend goed , kort na 1820
eigenaar werd . Hij bewoonde zelf het huis en zo heeft daar ongeveer tien
jaar lang ook zijn zoon , de bekende medicus-dichter Jan Pieter Heye ge-
woond . Later werd het huis verhuurd en als huurder treffen we er o.a .
M . G . Tetar van Elven , directeur van de Koninklijke Academie van Beel-
dende Kunsten , aan . Of deze zelf de huur opzei , of dat de familie Heye
dat deed , is niet zeker . Wel staat vast , dat toen , ± 1847 , de bekende Zieken-
verpleging -
geopend op 1 maart 1844 op Binnen-Amstel 6 , vooral ook
op initiatief van Dr . J . P . Heye - verhuisde naar Kerkstraat no . 327 , het
si I uu lie 1830
tegenwoordige no . 158 . Daar bleven de directrice Coelman Scheffer en
haar schare pleegzusters tot mei 1853 gevestigd om via een huis aan de
Binnenkant tenslotte in 1857 de nieuw gebouwde Ziekenverpleging op de
Prinsengracht te betrekken .
In mei 1853 vond het huis in de Kerkstraat meteen weer een bestemming .
Vreederyk Dekkers verhuisde uit de Spiegelstraat met zijn instituut van
jongens naar BB 554 , zoals no . 158 toen was genummerd . Het Instituut
Dekkers zou daar een langer bestaan beschoren zijn dan de Ziekenverple-
ging . Pas met het einde van de eerste wereldoorlog verhuisde het naar
Kerkstraat 305 om niet zo heel lang daarna te niet te gaan . Ik herinner het
mij nog en ook de huivering , die een normaal schoolkind beving , wanneer
een jongetje niet mee kon en tot Instituut Dekkers werd veroordeeld .
Daarna zien we in de adresboeken vele namen op no . 158 en trad na 1918
de periode in , dat de fraaie tuin geheel volgezet werd met allerlei bouwwer-
ken . Intussen was er veel meer belangstelling gekomen voor de straat ,
vooral na de tweede wereldoorlog . Het huis Kerkstraat no . 166 was fraai
gerestaureerd door de architect P . Gcusebroek . Toen in 1977 no . 158 te
koop kwam , waarvan de grond zich juist tot achter zijn erf uitstrekte ,
werd hij eigenaar . Het huis stond nog precies zo , met alle grond erbij , als
het in 1701 was verkocht . Het was alleen twee keer verhoogd en had zijn
stoep verloren .
Die stoep heeft het bij de restauratie weer terug gekregen en het is weer
een fraai herenhuis geworden . In de tuin zijn alle gebouwtjes gesloopt ,
maar 158 - dat in gedeelten is verkocht - heeft nu niet meer de grote tuin
van voorheen . De tuin van 30 bij 66 voet is in twee gelijke helften verdeeld .
88
89