Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 266, pagina 50

situatie vlak na de uitgifte van de erven ( met de latere huiden erin getekend ; Kerkstraat 158 en 160
Zi/n de enige van de oorspronkelijke breedte na de uitgifte van 22 voet )
kocht hij nog één erf van 60 voet lang aan de Kerkstraat , gelegen achter 16 ,
voor / 320 - Daar zette hij een huis , dat in 1671 gereed kwam , het tegen-
woordige no . 158 . Het was een goede belegging en bovendien kon hij
zelfde grote lap grond , die niet ver van zijn huis lag , als tuin gebruiken .
Vlak na zijn dood , in november 1679 , kwam aan het licht , dat zijn zaken
er niet goed voor stonden . Zijn schoonvader was toen oud-burgemeester ,
maar in februari 1680 werd hij weer als burgemeester herkozen . De desolate
boedel van zijn overleden schoonzoon , die op grote voet had geleefd , zal
in de stad dus wel veel opzien hebben gebaard . De weduwe bleef er geheel
buiten en had bij haar dood in 1687 nog enig bezit , een obligatie op de
O.I . Compagnie en het huis Herengracht 50 naast haar vaders huis 52 ,
waarvan het haast een onderdeel uitmaakte .
Bij het faillissement van de overleden Marcelis leren wc voor het eerst
de huurder van het huis aan de Kerkstraat kennen . Temidden van de rijke
inventaris van de grote koopman , die van 8-11 november 1679 werd opge-
maakt , zowel in het huis aan het Singel als op de hofstede Hagevelt onder
Velsen , vinden we op fol . 140vo de ' Inventaris van seeckere meubelen ende
huysraet van Willem Tobiasz , diamantslijper , gewoont hebbende in de
huysinge van wijlen Michiel Marcelis in de Kerckstraet bij de Spiegelstraet
aen sijn Marcelis thuyn , waeruyt de voorn . Willem Tobiasz insolvent is
vertrocken .' De diamantslijper was op dezelfde dag als de overleden koop-
man insolvent verklaard en het lijkt , dat Marcelis ook op deze wijze zaken
had gedaan . We danken daaraan in ieder geval een inventaris van het huis :
getaxeerd werden de meubels in het voorhuis , de zijkamer , de binnen-
kamer , de keuken en de zolder , waar de diamantslijpmolen opgesteld stond .
Blijkbaar had Marcelis zelf het sousterrein bij zijn tuin in gebruik gehad .
Op 20 januari 1680 werd al het onroerend goed bij executie geveild ,
o.a . het huis aan de Kerkstraat . De koopman Valedus Reuver , die toen
vermoedelijk op de Leliegracht woonde , werd voor ƒ 6600 .- eigenaar
van het huis aan de Kerkstraat , ' daar de Vergulde Posthoorn uything '.
Dit uithangbord dateerde vermoedelijk al van voor de tijd van Willem
Tobiasz , die we er pas in 1678 als huurder aantreffen .
Reuver , die vermoedelijk zelf behoefte aan een tuin in de stad had en in
< üt ruime blok , waar veel van de erven nog als zodanig in gebruik waren ,
lucht en licht vond , droeg alles op 3 januari 1686 over aan Frans Fransz
Twijnder , een garenhandelaar op de Prinsengracht bij de Westerkerk .
Twijnder -
nog de naam van zijn oorspronkelijk beroep - ging zelf het huis
bewonen . Wat hij met de tuin deed blijkt niet , maar in ieder geval kwam er
in zijn tijd een schutting . Die plaatste hij niet aan het einde van de 60 voet
van het oorspronkelijke Kerkstraaterf , maar dertig voeten verder . Daar-
door had hij bij zijn huis eeri mooie grote tuin , die aan de oostzijde achter
de vier percelen aan de Kerkstraat over drie erven heenliep . De grote tuin
aan de Prinsengracht had bij zijn breedte van 88 voet , nu voortaan een
diepte van 120 voet .
Twijnder's vrouw stierf en op 6 maart 1692 ging hij uit de Amstelkerk-
straat in ondertrouw met Hendrickje van Dien , die hij op 16 oktober 1702
ten grave droeg in de Oosterkerk . Weer hertrouwde hij van dit huis uit ,
ditmaal in 1704 met Catharina Roosdorp . Merkwaardig is , dat hij toen net
weer eigenaar van zijn eigen huis was geworden . Er kwam langzamerhand
met het volbouwen van de vergroting van 1660 weer vraag naar huizen , de
terreinen brachten veel meer op dan bij de uitgifte en verkoop was dus
aantrekkelijk . Op 10 mei 1701 had Twijnder aan de metselaar Schelte Popta
zijn gehele bezit hier overgedragen , voor ƒ 10000 .- de vier nu ingekorte
erven aan de gracht en voor ƒ 5000 .- het huis en erf aan de Kerkstraat met
het achterste gedeelte van 30 voet van de Prinsengrachterven erbij . Popta
betaalde niets , maar verklaarde wel , ook op 10 mei , dat hij Twijnder een
rente van ƒ 400 .- en een rente van ƒ 200 - schuldig was . De laatste moest
binnen twee jaar afgelost zijn . Het ging Popta , samen met zijn zwager de
timmerman Jan Kraker , niet goed in zijn bouwondernemingen . Er werd
blijkbaar te veel gebouwd , want zijn drama was niet het enige dat er toen
in de bouwwereld voorviel . Op 19 juli 1703 droeg hij het huis aan de Kerk-
straat met de tuin weer over aan Twijnder . Van de zes huizen aan de Prin-
sengracht , 829-
839 , die daar nu nog altijd bijzonder gaaf prijken , had hij er
twee verkocht , o.a . 833 door hemzelf bewoond . In 1705 volgde de executie
van de vier overblijvende panden , samen met nog veel meer bezittingen .
Toen kreeg ook Twijnder zijn / 10000 .- met achterstallige renten .
Twijnder vermaakte bij zijn testament van 7 mei 1709 voor notaris Le-
vinus Meijer aan de Hervormde Diaconie en het Aalmoezeniers weeshuis
zijn woonhuis en het huis de Mosterdpot op de Prinsengracht bij de Wes-
terkerk , echter met vruchtgebruik voor zijn weduwe . Zij stierf tien jaar na
haar man , in 1719 , intussen hertrouwd met Jan Hackeman . Die bleef in
het huis wonen en hertrouwde op zijn beurt , nu echter als huurder van
Regenten van het Aalmoezeniersweeshuis , die het bij de scheiding met de
86
87