Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 4

/ Voorgevel van de bal volgens - het op 23 december 1882 goedgekeurde ontwerp .
2 Voorgevel van de bal volgens bet op 5 maart 1883 goedgekeurde ontwerp .
Foto's Gemeentelijke Archiefdienst
In 1888 werd de vleeshal gebruikt door de Onderlinge Vereniging van
Veehouders , terwijl een der bovenhuizen van 100b bewoond werd door
A . D . Querido , tot hij in 1892 verhuisde naar de overkant no . 103 . In 1897
was in de hal gevestigd de Nederlandse Broodfabriek W . A . Kupfer .
In 1899 werd het kerkbestuur der Nederlands Israëlietische Hoofdsynagoge
huurder van de vleeshal in de Nieuwe Kerkstraat en wilde deze inrichten
voor de verkoop van vleeswaren door het opstellen van ijzeren afschei-
dingen , het maken van lichtramen , een portiersloge en daarmede in ver-
band staande werken . Op de aanvraag van 6 december 1899 werd op 19
december 1899 door Burgemeester en Wethouders de bedoelde vergunning
verleend .
Na de verbouwing werd het pand als de Nieuwe Israëlietische Vleeshal
in gebruik genomen . Nieuw in tegenstelling tot de andere Israëlietische
Vleeshal aan de Nieuwe Amstelstraat 7 . Deze was in 1873 gebouwd op
het terrein van de , van de regenten van het Huiszittenhuis aangekochte ,
zogenaamde Waterpoort , met de daarbij behorende huizen en pakhuizen ,
ter vervanging van de toen gesloopte hal op het Jonas Daniël Meijerplein ,
die volgens Van der Vijver in 1815 van steen was gebouwd . In 1673 hadden
de Israëlieten twee vleeshallen op de Houtgracht . De Hoogduitsen , aan
wie bij keur van 2 september 1672 het hebben van een vleeshal vergund
4
was , bouwden er in 1685 een met een school naast hun synagoge in de
Nieuwe Amstelstraat . De bovenverdieping werd later een kleine synagoge ,
de Bovenkerk . Om hier de galerij te bereiken , moesten de vrouwen door
de Oude synagoge gaan . De benedenruimte werd na 1815 een inrichting
voor de kerkelijke baden ten dienste der meer gegoede vrouwen . De in
1873 gebouwde hal lag naast degene , die van 1685 tot 1815 was gebruikt . 1 )
De vleeshallen voor de Israëlieten leidden omstreeks 1920 nog slechts een
moeilijk bestaan en konden alleen in stand blijven door kerkelijke traditie
en financiële belangen van de Joodse gemeenten , die van het ritueel ge-
slachte vlees een retributie hieven .
De hal in de Nieuwe Amstelstraat heeft een moderne voorgevel ge-
kregen en is niet meer te herkennen , die in de Nieuwe Kerkstraat werd
eigendom van een wijnkoper , die op de begane-grond-verdieping zijn
wijnentrepöt ondergebracht . Verder was daar een accufabriek gevestigd ,
terwijl tevens een gedeelte was verhuurd aan een handelaar in machines .
Een woning op de tweede verdieping was ingericht als foto-atelier . Volgens
voordracht van Burgemeester en Wethouders van 10 juli 1959 , besloot de
gemeenteraad op 21 juli van dat jaar tot aankoop van het perceel , bevattende
een parterre , twee bovenverdiepingen en een zolder . 2 ) De koopsom be-
droeg ƒ 101.500 ,—. De totale huuropbrengst was ongeveer ƒ 5.920 ,— per
jaar , de vaste lasten ongeveer ƒ 600 , —, terwijl de huurwaarde van het bij
de eigenaar in gebruik zijnde gedeelte gesteld kon worden op ongeveer
ƒ 1.290,—per jaar .
Door de afbraak van de panden aan de oostzijde van de Weesperstraat
kwam de hal meer in het gezicht te liggen . Bij de verdere uitvoering van
het bij raadsbesluit van 4 februari 1953 vastgestelde wederopbouwplan
voor de gronden ter weerszijden van de Weesperstraat moest Nieuwe Kerk-
straat 102 - 104 plaats maken voor de toegang tot de achter de nieuwe be-
bouwing langs de oostzijde van de Weesperstraat tussen Nieuwe Kerk-
straat en Nieuwe Prinsengracht geprojecteerde parkeer -, laad -, en los-
ruimte . De ten oosten belendende percelen , die in één lijn liggen met de
westzijde van het Occo's hofje aan de Nieuwe Keizersgracht , vallen buiten
het wederopbouwplan . 8 )
Mr . J . H . van den Hoek Ostende
!) Aan de Amstel even ten zuiden van de Nieuwe Prinsengracht stond in 1891 een
Israëlietische Vleeshal ( not . Geh . Raad 2-12-1891 ). Deze hal bestond nog in 1897 .
( arch . secr . afd . P.W . 1897 nos . 2047 en 2750 ; arch . secr . afd . Fin . A 1897 no 695 ).
2 ) Gemeenteblad 1959 , afd . 1 , blz . 1400 en afd . 2 , blz . 1169 .
s
) Zie de bestemmingskaart bij de voordracht van B . & W . van 9 januari 1953 , Gemeen-
teblad 1953 , afd . 1 , t.o . blz . 84 .
5