Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 22

De moeder woonde sinds 1804 stil in Gelderland . Van de oudste dochter ,
de 26jarige Maria Jacoba , tekende makelaar Bousquet aan : ' valt niet op
te roemen '. Op de moeder en de drie jongste dochters viel er echter ' niets
te berispen '. Voor hen gaf Bousquet jaarlijks ƒ 1400 ,— uit .
De kinderen waren door de families de Bas en Reael regelrechte na-
komelingen van Alida van Hove en op 25 april 1810 besloten administra-
teuren dan ook ƒ 300 ,— per jaar aan de drie jongste dochters uit te keren .
Of zij deze ondersteuning lang bleven genieten en hoe het verder ging
met hen , weten wij niet . De naam bleef voortbestaan , maar in andere
kringen dan voorheen , toen de familie tot de eerste van de hoofdstad
van de Republiek behoorde .
Nog één geval van hulp moeten wij vermelden . Op 18 december 1810
werd besloten om aan Charles Gustave Polion , de ongelukkige wees ,
gesproten uit de romantische verbintenis van de Amsterdamse burge-
meestersdochter van Hoorn met een avontuurlijke Fransman - waarover
men in het vorig Jaarboek heeft kunnen lezen -, ƒ 200 ,— per jaar uit
te keren . De kleine Charles Gustave was naar de letter van het woord
in decadentie , want zijn ouders hadden geen cent nagelaten . Lang zal hij
echter niet hebben getrokken , want zeven jaar later , na de dood van zijn
grootmoeder de weduwe van Hoorn-Testart , werd hem een flink kapitaal
toebedeeld .
Met de dood van Gerrit Hooft houden de papieren op . Hij had alleen
een dochter en zijn kleinzoon Gerrit Heshuysen werd pas lang na zijn
dood geboren en is nooit administrateur geworden . Wel correspondeerde
hij in 1860 en ook nog in 1881 met de opvolgers van zijn grootvader
over uitkeringen . Het waren toen leden van de families Hooft , Bicker en
van Hoorn , die het geld beheerden , dat bestemd was voor de behoeftige
familieleden van de stichter .
I . H . v . E .
NU EN TOEN
Wanneer een meisje , dat zichzelf als volwassen beschouwt maar in feite nog
onder de ouderlijke macht staat , verlangens heeft , die niet met de wensen of
met de financiële draagkracht van haar ouders in overeenstemming zijn ,
ziet men daaruit soms conflicten ontstaan , die voor de argeloze buiten-
staander onbegrijpelijk hoog oplopen ; de belangen , waar het om gaat , lijken
hem niet van dien aard , dat een zeker uitstel enerzijds , of een wat vlottere
houding anderzijds niet mogelijk zou zijn . Het ontgaat hem dan , dat in
wezen de strijd over iets heel anders gaat : de dochter , die het standpunt
inneemt ' ik laat me niets zeggen ' - en de ouders , die daarop reageren met
' we zullen eens zien wie het voor het zeggen heeft '. Een dergelijk conflict
kan des te verbitterder uitgestreden worden naarmate er bij-
omstandig-heden zijn , die alles nog moeilijker maken , b.v . als een andere dochter iets
bezit wat de eerste haar benijdt - en zeker als haar bovendien iets soort-
gelijks in het vooruitzicht gesteld is geweest .
34
Dergelijke gedachten komen ook wel eens op bij degenen , die trachten
zich los te maken van een eenzijdig en emotioneel ' Amsterdams ' standpunt
inzake de IJ-tunnel . De houding van ' den Haag ' in het midden gekten , kan
de argeloze buitenstaander zich ook hier afvragen , of de argumenten , die
gebruikt worden , nog wel steeds de reële en directe belangen dekken . Als
men aan het vroegere lange wachten bij de IJ-ponten terugdenkt lijkt de
korte omweg over de brug bij Schellingwou een gering bezwaar ; en wie
toch de pont wil gebruiken hoeft tegenwoordig zelfs op de spitsuren
nauwelijks meer te wachten . Ook kan men , wanneer men de toenemende
overbelasting van het verkeer in de binnenstad ziet , er wel eens aan twijfelen
of het leiden van een nieuwe verkeersstroom naar het Waterlooplein , vlak
bij het hart van de stad , nu werkelijk wel zo gewenst is - maar al deze over-
wegingen raken zo langzamerhand de kern van het conflict niet meer . Het
gaat erom , of Amsterdam moet nemen , dat ' den Haag ' zich bemoeit met
kwesties , die in Amsterdam als intern beleid beschouwd worden . Men voelt
in Amsterdam , dat men het recht heeft zijn eigen beslissingen te nemen -
zo men wil , zijn eigen fouten te maken .
Hoeveel gemakkelijker was dit 200 jaar geleden . Niet alleen was Amster-
dam toen zozeer onomstreden de machtigste stad van de Republiek , dat
zelfs de buitenlandse politiek in hoge mate beïnvloed werd door de wensen
van de Amsterdamse burgemeesters , om nog maar te zwijgen over wat zich
binnen het gebied van de stad afspeelde - maar bovendien waren de rechten
van de stad op schrift gesteld en , als iemand het zou wagen deze aan te
tasten , dan hoefde men maar een la open te trekken om het vaststaan ervan
onomstotelijk aan te tonen .
Nu was het opentrekken van die la ook weer niet zó'n eenvoudige zaak .
De gewezen Gemeente-Archivaris , Mr . W . F . H . Oldewelt , heeft in het
29ste Jaarboek van Amstelodamum een beschrijving gegeven van de z.g .
IJzeren Kapel in de Oude Kerk , waar de privilegiën bewaard werden ; voor
bijzonderheden hierover zou ik naar genoemd artikel willen verwijzen . Hier
wil ik slechts vermelden , dat de Oude Kerk vanouds de bewaarplaats ervan
geweest was , volgens Wagenaar bewijsbaar reeds kort na 1413 ; de ' IJzeren
Kapel ' ( een naam die Wagenaar niet noemt ) moet gebouwd zijn tussen
1482 en 1506 , aan de Zuiderkruisbeuk , ook genoemd het Handboog-
schutterskoor .
De stukken lagen daar veilig opgeborgen in een met ijzer beslagen eiken-
houten kast ( tegenwoordig bewaard op het Gemeente-Archief ) en de nood-
zaak
om te ze raadplegen deed zich zelden , om niet te zeggen nooit , voor .
Maar ' Niet slegts de handhaaving van het genot , maar ook de zorge voor het
in weezen blijven van de oorspronkelijke afschriften van Stads aloude
Privilegiën , is een werk , in de meeste Steden , op Heeren Burgemeesteren
berustende .' Het was de enkele jaren tevoren aangestelde stadshistorie-
schrijver , Jan Wagenaar , die nu juist 200 jaar geleden , in 1761 , de stedelijke
regering op de wenselijkheid hiervan gewezen zal hebben . Het was toen
alweer 29 jaar geleden , dat men voor het laatst de toestand was gaan op-
nemen . In Juni 1732 waren de thesauriers Mr . Jan Six en Mr . Willem Munter
35
jinn 1111111111111