Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
EENENZEVENTIGSTE JAARVERSLAG
VAN HET GENOOTSCHAP AMSTELODAMUM
lopende over het jaar 1970
( Uitgebracht op de algemene ledenvergadering van 26 februari 1971 )
Voor het oude Amsterdam werd het jaar 1970 helaas gekenmerkt door onzekerheid :
problemen , die dringend oplossing vragen , dreigen te verzanden in weinig effectieve
inspraak . Zoals wij reeds in ons vorige jaarverslag signaleerden , is men er wèl in ge-
slaagd de burgerij te betrekken in de beoordeling van stadsplannen , doch niet in staat
gebleken binnen redelijke termijn tot resultaten te komen .
Voor een ieder die het stadsschoon ter harte gaat , worden zwerftochten door buurten
als Jordaan , Lastage en westelijke eilanden in toenemende mate onrustbarend . Het ver-
val gaat in versneld tempo voort en wordt slechts hier en daar een halt toegeroepen
door incidentele ingrepen . Het uitblijven van de tweede nota over de Amsterdamse
binnenstad , die nog niet verder kwam dan het voorontwerp , is hier zeker niet vreemd
aan .
Gedurende het verslagjaar heeft ons genootschap veel aandacht besteed aan het
grootste probleem : de Jordaan . Ons commentaar op het gemeentelijk schetsplan ver-
scheen 6 april in een oplage van ruim 5000 exemplaren . Deze afzonderlijke publikatie
werd behalve aan de leden van de gemeenteraad en van ons genootschap gratis toege-
zonden aan alle ons bekende instanties en personen die zich met de toekomst van de
Jordaan bezig houden . Tegen het einde van het verslagjaar was het vrijwel zeker dat
het schetsplan drastisch zal worden gewijzigd . Intussen hebben twee architecten een
studieplan ter regeneratie van de Jordaan gemaakt in samenwerking met enkele actie-
groepen . Dit werkstuk - gepresenteerd in de Raad voor de Stedebouw en vakbladen -
zou onzes inziens een goede aanzet kunnen zijn tot een aanvaardbaar plan . Tenslotte
ondertekenden wij met enkele andere instellingen 15 mei een adres van het wijkcen-
trum waarin aan de ministers voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en voor
Cultuur , Recreatie en Maatschappelijke Werk wordt verzocht de procedure te doen
aanvangen om de Jordaan in te schrijven in het register van beschermde stads - en
dorpsgezichten . In de loop van het verslagjaar werden gelijkluidende verzoeken inge-
diend voor de Leidsegracht en het gebied rond de Nieuwmarkt .
De reeds in ons vorige jaarverslag aangekondigde drie alternatieve plannen van par-
ticuliere architecten voor het gebied rond de Nieuwmarkt kwamen in het verslagjaar
gereed en werden tentoongesteld in het nieuwe Amsterdams Historisch Museum . He-
laas heeft het programma van eisen de ontwerpers belet goede oplossingen te vinden .
Op 21 december ondertekenden wij met vele andere organisaties een adres aan de ge-
meenteraad waarin wordt aangedrongen op de kortst mogelijke termijn tot een verant-
woord bestemmingsplan te komen door het verstrekken van een tweede opdracht aan
Aldo van Eyck met een nieuw programma van eisen .
Zowel voor de Jordaan als het Nieuwmarktgebied willen wij wijzen op de ernstige
gevolgen van het vacuüm dat ontstaat door het bouwverbod . Een dergelijke maatre-
gel remt namelijk elke werkelijk regeneratie van deze buurten af .
Eenzelfde gang van zaken is thans te verwachten met het reeds uit 1952 daterende
wederopbouwplan voor de westelijke eilanden . Uit leden van de Raad voor de Stede-
bouw -
waaronder Uw secretaris - is een werkgroep geformeerd ter voorbereiding van
een nieuw plan .
Het behoud van de Oude Turfmarkt kwam andermaal in het geding door het ver-
zoek van het presidium van de Universiteit van Amsterdam om de betreffende panden
af te voeren van het monumentenregister . Wij verzochten de minister voor Cultuur
Recreatie en Maatschappelijk Werk in een schrijven van 20 mei deze oude bebouwing
niet te onttrekken aan de wettelijke bescherming .
Overigens is het verheugend dat van Universiteitswege wèl een begin werd gemaakt
met de inrichting van het voormalige hoofdgebouw van De Nederlandsche Bank en
met een intensiever herstel en inrichting van de aangrenzende panden , waaronder de
bekende Vingboonshuizen .
De Petruskerk te Sloterdijk valt langzamerhand de twijfelachtige eer te beurt de
meest besproken kerk van ons land te worden . De protesten tegen de gang van zaken
worden luider en frequenter , doch tot op heden laten de verantwoordelijke kerkelijke
instanties verstek gaan . De strijdvaardige Stichting tot behoud van de Petruskerk
zond 25 augustus een brief aan de minister voor Cultuur , Recreatie en Maatschappe-
lijk Werk waarin wordt gevraagd niet in te gaan op het verzoek van de kerkvoogdij
van de Hervormde Gemeente Amsterdam-West om de kerk met de pastorie af te voe-
ren van het monumentenregister . Ons genootschap heeft in een schrijven van 10 okto-
ber aan genoemde minister de Stichting in dit streven ondersteund .
De reeds in ons vorige jaarverslag vermelde N.V . Restauratieatelier Uilenburg bleek
voor de monumentenzorg een nuttige aanwinst . De 28 april gehouden eerste aandeel-
houdersvergadering benoemde Uw penningmeester tot commissaris en ir . H . A . T . M .
Weller tot directeur .
Met voldoening kunnen wij ook thans weer een indrukwekkende lijst publiceren van
panden , die onder auspiciën van het Bureau Monumentenzorg van de Dienst der Pu-
blieke Werken - veelal met de niet genoeg te waarderen steun van particuliere instel-
lingen en huiseigenaren - in 1970 geheel of gedeeltelijk werden gerestaureerd : Achter-
burgwal ( Oudezijds ) 102 en 203 , Achtergracht 5 en 13 , Amstel 180,264 en 266 Amstel-
straat 29 en 31 , Begijnhof 2 , 3 , 18 en 25 , Binnenkant 45 , Bloedstraat 10 , Bloemdwars-
straat ( Eerste ) 20 , Bloemgracht 30 , Brouwersgracht 48 en 50 , Brouwersstraat ( Binnen ) 3 , Doelenstraat ( Nieuwe ) 10 , Dubbeleworststeeg 1 , Durgerdammerdijk 62 , 76 en 144
Egelantiersdwarsstraat ( Eerste ) 18 , Egelantiersgracht 103 en 105-141 ( 6 ), Frederiks-
plein 31 , Goudsbloemstraat 79 , 81 en 83 , Groenburgwal 57 , Haarlemmerdijk 137
Haarlemmerstraat 75 en 89 , Handbopgstraat 3 , Hazenstraat 49,51 en 53 , Heiligeweg 24 '
Herengracht 86 , 109 , 370 , 392 , 394 en 540 , Keizersgracht 23 , 48 100 102 137 W
157,234,236 , 310 , 345,391,428,430 , 529 , 688 , 703 , 718 , en 743 , Keizersgracht ( Niéuwe )
92 , Kerkstraat 276 , Kloveniersburgwal 38 en 49 , Koningsstraat ( Korte ) 9 , Langestraat 31 , Lauriergracht 3 , 5 en 11 , Leidsegracht 37 , 54 , en 74 , Maarten Jansz . Kosterstraat 12 , Nieuwendammerdijk 307 en 359 , Nieuwendijk 24 , Nieussstraat ( Nieuwe ): - 20 , sNoor-
dermarkt 16 , Oudebrugsteeg 7 , Oudeschans 18 , Paardeps.traat 1 * Prins Hendrikkade : 19 ,
4
5
VAN HET GENOOTSCHAP AMSTELODAMUM
lopende over het jaar 1970
( Uitgebracht op de algemene ledenvergadering van 26 februari 1971 )
Voor het oude Amsterdam werd het jaar 1970 helaas gekenmerkt door onzekerheid :
problemen , die dringend oplossing vragen , dreigen te verzanden in weinig effectieve
inspraak . Zoals wij reeds in ons vorige jaarverslag signaleerden , is men er wèl in ge-
slaagd de burgerij te betrekken in de beoordeling van stadsplannen , doch niet in staat
gebleken binnen redelijke termijn tot resultaten te komen .
Voor een ieder die het stadsschoon ter harte gaat , worden zwerftochten door buurten
als Jordaan , Lastage en westelijke eilanden in toenemende mate onrustbarend . Het ver-
val gaat in versneld tempo voort en wordt slechts hier en daar een halt toegeroepen
door incidentele ingrepen . Het uitblijven van de tweede nota over de Amsterdamse
binnenstad , die nog niet verder kwam dan het voorontwerp , is hier zeker niet vreemd
aan .
Gedurende het verslagjaar heeft ons genootschap veel aandacht besteed aan het
grootste probleem : de Jordaan . Ons commentaar op het gemeentelijk schetsplan ver-
scheen 6 april in een oplage van ruim 5000 exemplaren . Deze afzonderlijke publikatie
werd behalve aan de leden van de gemeenteraad en van ons genootschap gratis toege-
zonden aan alle ons bekende instanties en personen die zich met de toekomst van de
Jordaan bezig houden . Tegen het einde van het verslagjaar was het vrijwel zeker dat
het schetsplan drastisch zal worden gewijzigd . Intussen hebben twee architecten een
studieplan ter regeneratie van de Jordaan gemaakt in samenwerking met enkele actie-
groepen . Dit werkstuk - gepresenteerd in de Raad voor de Stedebouw en vakbladen -
zou onzes inziens een goede aanzet kunnen zijn tot een aanvaardbaar plan . Tenslotte
ondertekenden wij met enkele andere instellingen 15 mei een adres van het wijkcen-
trum waarin aan de ministers voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en voor
Cultuur , Recreatie en Maatschappelijke Werk wordt verzocht de procedure te doen
aanvangen om de Jordaan in te schrijven in het register van beschermde stads - en
dorpsgezichten . In de loop van het verslagjaar werden gelijkluidende verzoeken inge-
diend voor de Leidsegracht en het gebied rond de Nieuwmarkt .
De reeds in ons vorige jaarverslag aangekondigde drie alternatieve plannen van par-
ticuliere architecten voor het gebied rond de Nieuwmarkt kwamen in het verslagjaar
gereed en werden tentoongesteld in het nieuwe Amsterdams Historisch Museum . He-
laas heeft het programma van eisen de ontwerpers belet goede oplossingen te vinden .
Op 21 december ondertekenden wij met vele andere organisaties een adres aan de ge-
meenteraad waarin wordt aangedrongen op de kortst mogelijke termijn tot een verant-
woord bestemmingsplan te komen door het verstrekken van een tweede opdracht aan
Aldo van Eyck met een nieuw programma van eisen .
Zowel voor de Jordaan als het Nieuwmarktgebied willen wij wijzen op de ernstige
gevolgen van het vacuüm dat ontstaat door het bouwverbod . Een dergelijke maatre-
gel remt namelijk elke werkelijk regeneratie van deze buurten af .
Eenzelfde gang van zaken is thans te verwachten met het reeds uit 1952 daterende
wederopbouwplan voor de westelijke eilanden . Uit leden van de Raad voor de Stede-
bouw -
waaronder Uw secretaris - is een werkgroep geformeerd ter voorbereiding van
een nieuw plan .
Het behoud van de Oude Turfmarkt kwam andermaal in het geding door het ver-
zoek van het presidium van de Universiteit van Amsterdam om de betreffende panden
af te voeren van het monumentenregister . Wij verzochten de minister voor Cultuur
Recreatie en Maatschappelijk Werk in een schrijven van 20 mei deze oude bebouwing
niet te onttrekken aan de wettelijke bescherming .
Overigens is het verheugend dat van Universiteitswege wèl een begin werd gemaakt
met de inrichting van het voormalige hoofdgebouw van De Nederlandsche Bank en
met een intensiever herstel en inrichting van de aangrenzende panden , waaronder de
bekende Vingboonshuizen .
De Petruskerk te Sloterdijk valt langzamerhand de twijfelachtige eer te beurt de
meest besproken kerk van ons land te worden . De protesten tegen de gang van zaken
worden luider en frequenter , doch tot op heden laten de verantwoordelijke kerkelijke
instanties verstek gaan . De strijdvaardige Stichting tot behoud van de Petruskerk
zond 25 augustus een brief aan de minister voor Cultuur , Recreatie en Maatschappe-
lijk Werk waarin wordt gevraagd niet in te gaan op het verzoek van de kerkvoogdij
van de Hervormde Gemeente Amsterdam-West om de kerk met de pastorie af te voe-
ren van het monumentenregister . Ons genootschap heeft in een schrijven van 10 okto-
ber aan genoemde minister de Stichting in dit streven ondersteund .
De reeds in ons vorige jaarverslag vermelde N.V . Restauratieatelier Uilenburg bleek
voor de monumentenzorg een nuttige aanwinst . De 28 april gehouden eerste aandeel-
houdersvergadering benoemde Uw penningmeester tot commissaris en ir . H . A . T . M .
Weller tot directeur .
Met voldoening kunnen wij ook thans weer een indrukwekkende lijst publiceren van
panden , die onder auspiciën van het Bureau Monumentenzorg van de Dienst der Pu-
blieke Werken - veelal met de niet genoeg te waarderen steun van particuliere instel-
lingen en huiseigenaren - in 1970 geheel of gedeeltelijk werden gerestaureerd : Achter-
burgwal ( Oudezijds ) 102 en 203 , Achtergracht 5 en 13 , Amstel 180,264 en 266 Amstel-
straat 29 en 31 , Begijnhof 2 , 3 , 18 en 25 , Binnenkant 45 , Bloedstraat 10 , Bloemdwars-
straat ( Eerste ) 20 , Bloemgracht 30 , Brouwersgracht 48 en 50 , Brouwersstraat ( Binnen ) 3 , Doelenstraat ( Nieuwe ) 10 , Dubbeleworststeeg 1 , Durgerdammerdijk 62 , 76 en 144
Egelantiersdwarsstraat ( Eerste ) 18 , Egelantiersgracht 103 en 105-141 ( 6 ), Frederiks-
plein 31 , Goudsbloemstraat 79 , 81 en 83 , Groenburgwal 57 , Haarlemmerdijk 137
Haarlemmerstraat 75 en 89 , Handbopgstraat 3 , Hazenstraat 49,51 en 53 , Heiligeweg 24 '
Herengracht 86 , 109 , 370 , 392 , 394 en 540 , Keizersgracht 23 , 48 100 102 137 W
157,234,236 , 310 , 345,391,428,430 , 529 , 688 , 703 , 718 , en 743 , Keizersgracht ( Niéuwe )
92 , Kerkstraat 276 , Kloveniersburgwal 38 en 49 , Koningsstraat ( Korte ) 9 , Langestraat 31 , Lauriergracht 3 , 5 en 11 , Leidsegracht 37 , 54 , en 74 , Maarten Jansz . Kosterstraat 12 , Nieuwendammerdijk 307 en 359 , Nieuwendijk 24 , Nieussstraat ( Nieuwe ): - 20 , sNoor-
dermarkt 16 , Oudebrugsteeg 7 , Oudeschans 18 , Paardeps.traat 1 * Prins Hendrikkade : 19 ,
4
5
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 224, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 61, 62 en 63, 1969-1971
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie (AI)
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.