Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
SM *"-'''
2 W . Hollar , Gedicht vanaf Leeuvenburg
1 ^- a**f1ftÜ $ ' 3
FS *
John Ry lands Library , Manchester
Eén daaronder ( afb . 2 ) laat ook het IJ zien , maar dan van het bolwerk ' Leeuwen-
burg ' ( of het ' Blauwhoofd ') af , zo , dat de kunstenaar de molen die dat bekroonde
schuin achter zich had . De plaats ziet er zanderiger uit dan men van een bolwerk
zou verwachten . Van dit standpunt af ontwaren wij een tot dusverre uniek beeld
van de nieuwelijks geëxpandeerde Westelijke haven , die door palenrijen stads-
inwaarts omgeven was . Het eigenlijke stadsfront wordt bedekt door een struweel
van scheepsmasten , maar laat heel in de verte de Montelbaanstoren tussen de
huizen aan de Buitenkant zien , dan de uitgang van het Pampus en , meer voor-
aan , de Volewijk met galg en twee raderen . Op het Buiten-IJ zijn de schepen
vaag getekend . Rechts kijken we langs de Oostzijde van de nieuwe eilanden .
Nog vóór de eerste brug over de Zoutkeetsgracht zien wij nog net de hoge
gevel van de lijnbanen en een klein huis behorende tot de daarachter opge-
trokken zoutketen . Enige schepen liggen in de tamelijk smalle gracht . Op het
Realeneiland tussen de twee bruggen moeten de bokkingen gehangen hebben ,
' Bokkinghangen ' heette het . De dan volgende langwerpige gebouwen zullen de
172
daartegenoverliggende scheepsloodsen zijn . De tweede brug leidde over de zich
verbredende Realengracht , waarin schepen liggen voor reparatie . Boven dit alles
verschijnen de te breed uitgevallen , nog niet afgebouwde Noorderkerk , de Jan
Rodenpoortstoren , de Nieuwe Kerk en , tussen de masten , niet gearticuleerd , de
Haringpakkerstoren . Met de rustige afloop naar links is dit een prachtig ge-
componeerd breed uitzicht .
Er bestaat een tweede exemplaar van , waarop de molen wel is afgebeeld en
ook wolken voorkomen 1
. Dat houd ik voor een eigenhandige latere versie .
Het tweede tafreel ( afb . 3 ) is gezien vanaf de hoek van Keizersstraat en Nieuw-
markt . Op de prent van Fouquet ( no . 9 ) van hetzelfde punt af genomen , blijkt
dit huis verbouwd te zijn en het gecompliceerde pothuis heeft bovendien plaats
British Museum , Londen , Afb . in E . Croft-Murray & Paul Hulton , Catalogue of British Drawings ,
Londen , 1960 , Hollar no . 12 ; Fr . Sprinzels , W . Hollar , Hana\eicbmmgen , Wien , Leipzig , Prag , 1938 ,
p . 79-80 , n . 155 , afb . 151 .
173
2 W . Hollar , Gedicht vanaf Leeuvenburg
1 ^- a**f1ftÜ $ ' 3
FS *
John Ry lands Library , Manchester
Eén daaronder ( afb . 2 ) laat ook het IJ zien , maar dan van het bolwerk ' Leeuwen-
burg ' ( of het ' Blauwhoofd ') af , zo , dat de kunstenaar de molen die dat bekroonde
schuin achter zich had . De plaats ziet er zanderiger uit dan men van een bolwerk
zou verwachten . Van dit standpunt af ontwaren wij een tot dusverre uniek beeld
van de nieuwelijks geëxpandeerde Westelijke haven , die door palenrijen stads-
inwaarts omgeven was . Het eigenlijke stadsfront wordt bedekt door een struweel
van scheepsmasten , maar laat heel in de verte de Montelbaanstoren tussen de
huizen aan de Buitenkant zien , dan de uitgang van het Pampus en , meer voor-
aan , de Volewijk met galg en twee raderen . Op het Buiten-IJ zijn de schepen
vaag getekend . Rechts kijken we langs de Oostzijde van de nieuwe eilanden .
Nog vóór de eerste brug over de Zoutkeetsgracht zien wij nog net de hoge
gevel van de lijnbanen en een klein huis behorende tot de daarachter opge-
trokken zoutketen . Enige schepen liggen in de tamelijk smalle gracht . Op het
Realeneiland tussen de twee bruggen moeten de bokkingen gehangen hebben ,
' Bokkinghangen ' heette het . De dan volgende langwerpige gebouwen zullen de
172
daartegenoverliggende scheepsloodsen zijn . De tweede brug leidde over de zich
verbredende Realengracht , waarin schepen liggen voor reparatie . Boven dit alles
verschijnen de te breed uitgevallen , nog niet afgebouwde Noorderkerk , de Jan
Rodenpoortstoren , de Nieuwe Kerk en , tussen de masten , niet gearticuleerd , de
Haringpakkerstoren . Met de rustige afloop naar links is dit een prachtig ge-
componeerd breed uitzicht .
Er bestaat een tweede exemplaar van , waarop de molen wel is afgebeeld en
ook wolken voorkomen 1
. Dat houd ik voor een eigenhandige latere versie .
Het tweede tafreel ( afb . 3 ) is gezien vanaf de hoek van Keizersstraat en Nieuw-
markt . Op de prent van Fouquet ( no . 9 ) van hetzelfde punt af genomen , blijkt
dit huis verbouwd te zijn en het gecompliceerde pothuis heeft bovendien plaats
British Museum , Londen , Afb . in E . Croft-Murray & Paul Hulton , Catalogue of British Drawings ,
Londen , 1960 , Hollar no . 12 ; Fr . Sprinzels , W . Hollar , Hana\eicbmmgen , Wien , Leipzig , Prag , 1938 ,
p . 79-80 , n . 155 , afb . 151 .
173
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.