Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
Vele leden van de familie Rodenburgh waren Gereformeerd . Willem Willemss
( van Beijnstorp ) en zijn gezin waren R . Katholiek . Beide families hadden goede
contakten en hielpen elkaar , ook in zakelijke aangelegenheden .
Willem Willemss ( van Beijnstorp ), die zovele schepen met graan naar Italië
bevracht heeft , was geen graankoopman . Ik neem aan , dat hij opdrachten uit
Italië kreeg , waarvoor hij de verantwoordelijkheid droeg en die hij uitvoerde op
zijn naam . Hij was slechts tijdelijk bij de Italië-vaart betrokken . En zijdelings
bij de handel op Brazilië vanuit Portugal 1
. Veel Amsterdamse familieleden van
hem zaten in de magistraat .
In zijn bevrachtingscontrakten staat de conditie , dat indien de ontvanger alleen
het goede graan wil nemen , de schipper de gehele lading ( goed en kwaad ) zal
behouden voor de vracht . De bepaling , dat de schipper een ' excellente ' Parme-
zaanse kaas voor de bevrachter moet meenemen 2
, die in andere bevrachtingen
soms gevonden wordt , komt niet voor bij de bevrachtingen van Willem Willemss .
HAINHOFER'S AMSTERDAMSE AANTEKENINGEN UIT 1598
DOOR
PROF . DR . R . W . SCHELLER
Reizigers die in de loop der eeuwen Amsterdam bezochten en hun herinneringen
op schrift stelden hebben zeer uiteenlopende berichten nagelaten . Vele ervan
zijn uitgegeven , sommige door de auteurs zelf , andere door latere bewerkers ,
maar meer sluimeren nog steeds in europese bibliotheken . Wie , zoals het mij eens
overkwam , in een verloren uurtje , wachtend op een handschrift in de Biblio-
thèque Nationale in Parijs , de voortreffelijke indices van de serie Catalogues des
Bibliothèques des Départements op de trefwoorden Pays-Bas , Hollande en Am-
sterdam doorneemt , komt daar een grote verscheidenheid van reisjournalen ,
' relations ' en andere verslagen tegen die wellicht ooit door een terzake kundige
aan de drukpers zullen worden overgegeven .
Mijn belangstelling voor Hainhofer's belevenissen in Amsterdam kwam voort
uit de verwachting dat deze reiziger het een en ander over Amsterdamse kunste-
naars en kunstwerken had genoteerd . Hoewel ik in deze hoop bedrogen werd
bleek Hainhofer toch wel voldoende aandacht voor uiteenlopende Amstelodamen-
sia te hebben gehad om een transcriptie te rechtvaardigen en met enkele korte
annotaties aan de gehuldigde aan te bieden - waarbij ik voortdurend pijnlijk be-
sefte hoeveel beter dit stuk had kunnen worden als ik van haar kennis van paleo-
grafie , archiefwezen en bovenal van Amsterdam had kunnen profiteren !
Een korte kennismaking met de schrijver moge voor de lezers van het Jaarboek
niet geheel overbodig zijn . Philipp Hainhofer , te Augsburg in 1578 geboren en
aldaar gestorven in 1647 is bij de kunsthistorici bekend vanwege een tweetal
nalatenschappen : kunstkasten en reisjournalen 1
. Wat het eerste betreft : hij was
niet zelf kunstenaar , maar kan misschien het best als impresario betiteld worden .
1 N . A . 33/390 v , 1600-04-30 , akte van compagnieschap ( Willem Willemss ƒ 1000 ,—). Jasper Basseliers ,
een zoon van een van de compagnons , gaat in Brazilië wonen en zal een provisie krijgen van 8 %
van de verkochte en 5 % van de ingekochte goederen .
- N . A . 63/51 , 64/19 v , 29 v , 64 , 1593 okt ., nov .
1 Het beste overzicht van Hainhofers geschriften is nog steeds te vinden in Oscar Doering , Des Augs-
bnrger Patriciërs Philipp Hainhofers Reisen nach Innsbruck md Dresden ( Quellenschriften fur Kunstge-
schichteundTechnik des Mittelalters und der Neuzeit , Neue Folge , X . Band ), Wien 1901,1-28 , m . opg .
v . oudere literatuur . Voor de kunstkasten raadplege men J . Böttiger , Pb . Hainhofer md der Kunst-
schrank Gustav Adolf s in Upsala , Stockholm 1909-10 ; J . Lessing und A . Brüning , DerPommersche
Kunstschrank , Berlin 1905 ; Tjark Hausmann , ' Der Pommersche Kunstschrank , Das Problem seines
inneren Aufbaus ', Zeitschrift fiir Kunstgeschichte 22,1959 , 337-352 , en Detlef Heikamp , ' Zur Geschichte
der Uffizien-
Tribuna und der Kunstschranke in Florenz und Deutschland ', ibidem 26,1963 , 193-268 .
Een kleiner kunstkastje , naar alle waarschijnlijkheid door Hainhofer ' gecomponeerd ', bevindt zich
in het Rijksmuseum , zie de Catalogus van meubelen en betimmeringen , Amsterdam 1952 /, nr . 531 en afb . 59 .
60
61
( van Beijnstorp ) en zijn gezin waren R . Katholiek . Beide families hadden goede
contakten en hielpen elkaar , ook in zakelijke aangelegenheden .
Willem Willemss ( van Beijnstorp ), die zovele schepen met graan naar Italië
bevracht heeft , was geen graankoopman . Ik neem aan , dat hij opdrachten uit
Italië kreeg , waarvoor hij de verantwoordelijkheid droeg en die hij uitvoerde op
zijn naam . Hij was slechts tijdelijk bij de Italië-vaart betrokken . En zijdelings
bij de handel op Brazilië vanuit Portugal 1
. Veel Amsterdamse familieleden van
hem zaten in de magistraat .
In zijn bevrachtingscontrakten staat de conditie , dat indien de ontvanger alleen
het goede graan wil nemen , de schipper de gehele lading ( goed en kwaad ) zal
behouden voor de vracht . De bepaling , dat de schipper een ' excellente ' Parme-
zaanse kaas voor de bevrachter moet meenemen 2
, die in andere bevrachtingen
soms gevonden wordt , komt niet voor bij de bevrachtingen van Willem Willemss .
HAINHOFER'S AMSTERDAMSE AANTEKENINGEN UIT 1598
DOOR
PROF . DR . R . W . SCHELLER
Reizigers die in de loop der eeuwen Amsterdam bezochten en hun herinneringen
op schrift stelden hebben zeer uiteenlopende berichten nagelaten . Vele ervan
zijn uitgegeven , sommige door de auteurs zelf , andere door latere bewerkers ,
maar meer sluimeren nog steeds in europese bibliotheken . Wie , zoals het mij eens
overkwam , in een verloren uurtje , wachtend op een handschrift in de Biblio-
thèque Nationale in Parijs , de voortreffelijke indices van de serie Catalogues des
Bibliothèques des Départements op de trefwoorden Pays-Bas , Hollande en Am-
sterdam doorneemt , komt daar een grote verscheidenheid van reisjournalen ,
' relations ' en andere verslagen tegen die wellicht ooit door een terzake kundige
aan de drukpers zullen worden overgegeven .
Mijn belangstelling voor Hainhofer's belevenissen in Amsterdam kwam voort
uit de verwachting dat deze reiziger het een en ander over Amsterdamse kunste-
naars en kunstwerken had genoteerd . Hoewel ik in deze hoop bedrogen werd
bleek Hainhofer toch wel voldoende aandacht voor uiteenlopende Amstelodamen-
sia te hebben gehad om een transcriptie te rechtvaardigen en met enkele korte
annotaties aan de gehuldigde aan te bieden - waarbij ik voortdurend pijnlijk be-
sefte hoeveel beter dit stuk had kunnen worden als ik van haar kennis van paleo-
grafie , archiefwezen en bovenal van Amsterdam had kunnen profiteren !
Een korte kennismaking met de schrijver moge voor de lezers van het Jaarboek
niet geheel overbodig zijn . Philipp Hainhofer , te Augsburg in 1578 geboren en
aldaar gestorven in 1647 is bij de kunsthistorici bekend vanwege een tweetal
nalatenschappen : kunstkasten en reisjournalen 1
. Wat het eerste betreft : hij was
niet zelf kunstenaar , maar kan misschien het best als impresario betiteld worden .
1 N . A . 33/390 v , 1600-04-30 , akte van compagnieschap ( Willem Willemss ƒ 1000 ,—). Jasper Basseliers ,
een zoon van een van de compagnons , gaat in Brazilië wonen en zal een provisie krijgen van 8 %
van de verkochte en 5 % van de ingekochte goederen .
- N . A . 63/51 , 64/19 v , 29 v , 64 , 1593 okt ., nov .
1 Het beste overzicht van Hainhofers geschriften is nog steeds te vinden in Oscar Doering , Des Augs-
bnrger Patriciërs Philipp Hainhofers Reisen nach Innsbruck md Dresden ( Quellenschriften fur Kunstge-
schichteundTechnik des Mittelalters und der Neuzeit , Neue Folge , X . Band ), Wien 1901,1-28 , m . opg .
v . oudere literatuur . Voor de kunstkasten raadplege men J . Böttiger , Pb . Hainhofer md der Kunst-
schrank Gustav Adolf s in Upsala , Stockholm 1909-10 ; J . Lessing und A . Brüning , DerPommersche
Kunstschrank , Berlin 1905 ; Tjark Hausmann , ' Der Pommersche Kunstschrank , Das Problem seines
inneren Aufbaus ', Zeitschrift fiir Kunstgeschichte 22,1959 , 337-352 , en Detlef Heikamp , ' Zur Geschichte
der Uffizien-
Tribuna und der Kunstschranke in Florenz und Deutschland ', ibidem 26,1963 , 193-268 .
Een kleiner kunstkastje , naar alle waarschijnlijkheid door Hainhofer ' gecomponeerd ', bevindt zich
in het Rijksmuseum , zie de Catalogus van meubelen en betimmeringen , Amsterdam 1952 /, nr . 531 en afb . 59 .
60
61
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.