Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 198

Plannen tot droogmaking schijnen er al in het begin van de 19de eeuw geweest te zijn
en in 1832 besloot de gemeenteraad tot aanleg van een dam van rijshout ten einde te
beletten , dat de in de ham sedert 1819 gestorte modder uit het IJ weer naar het diep zou
worden teruggevoerd . In 1844 stond de staat zijn rechten op deze gronden af waarna
van Amsterdamse zijde de droogmaking ter hand werd genomen . De relletjes van maart
1848 leidden tot een versnelling in de uitvoering , daar men er een goede werkverschaffing
in zag . In 1849 was de dijk vrijwel voltooid en moest besloten worden met welk middel
drooglegging zou worden uitgevoerd . Een vijzelmolen zou / 30000 ,— kosten , terwijl de
heren P . van Vlissingen en Dudok van Heel aanboden een stoommachine te bouwen
voor / 18540 ,—. De directeur van stadswaterwerken , J.van Maurik , die de hierbij gere-
produceerde tekening van de molen vervaardigde , gaf aan de stoommachine de voorkeur ,
omdat deze ten allen tijde kon werken , minder kostte dan de molen , jaarlijks een be-
sparing bood in renten en onkosten en verder vanwege de bijzondere voordelige voor-
waarden
van de fabrikanten van Oostenburg .
Voor de vijzelmolen vinden we in de stukken ook een lagere prijs . J . van Haaften te
Sliedrecht vroeg ƒ 26240 ,— of / 25240 ,— ( al naar gelang hem ook het afmaken van de
dijk en de verkaveling gegund werden ), G . Schalk te Buiksloot / 24880 ,—, Gebroeders
Goedkoop te Amsterdam / 26800 —, P . Visser te Sliedrecht / 25500 — en A . W . Schram
te Sliedrecht ƒ 24123 ,—. De stoommachine zou de polder in 50 etmalen leeg kunnen
malen . Voor de molen kon men de nodige tijd niet bepalen , men dacht dat hij per jaar
60 a 70 dagen zou kunnen werken 1
.
De gemeenteraad behoefde deze technische kwestie echter niet te beslissen , want hij
besloot op 6 februari 1850 tot verkoop van de Buiksloterham met de reeds uitgevoerde
werken . Op 31 maart 1851 werd F . W . J . Beukman eigenaar . Hij liet de droogmaking
uitvoeren met een stoommachine met twee pompen , die geplaatst werd aan het IJ nabij
de Buiksloter Veerhaven 2
.
Burkmeer
Dit meertje bij Zunderdorp werd ingepolderd en drooggemaakt tussen 1864 en 1872 .
Daarbij werd gebruik gemaakt van een wipmolen met vijzel . Deze stond aan de noord-
zijde van de polder en had een vlucht van 15 meter . In 1936 was hij vervangen door een
ruwoliemotor met centrifugaalpomp aan de Zunderdorper Gouw . Aan en bij dit water
stonden ook de molens van de Groote Blaauwepolder , de Kleine Blaauwepolder , de
Priesterpolder , de Zuidereinderpolder en de Poppendammerpolder . G . de Vries Azn .
schreef in 1864 in zijn in noot 2 op blz . 364 genoemde werk , dat deze namen geen
waterschappen aanwijzen en zelfs bij de ingezetenen niet meer bekend zijn , doch alleen
op de kadastrale en enkele andere kaarten bewaard zijn gebleven . Dit geldt ook voor de
Zuiderpolder bij Buiksloot .
Blijkmeer
Deze plas ten noorden van het Kinselmeer werd ingepolderd tussen 1873 en 1876 met
behulp van een wipvijzelmolen met een vlucht van 24 meter , staande aan de westzijde
van de omringdijk . In 1921 maakte de molen plaats voor een draaistroomelectromotor
met centrifugaalpomp .
i Archief secretarieafdeling Algemene Zaken 1849 nrs . 7179 , 7725 en 11082 en 1850 nr . 459 .
2 L . Jansen , De geschiedenis van de Buiksloter Ham , Ons Amsterdam 1967 , blz . 146-150 .
390
40 Molen van de
Durgerdammer Die
Durgerdammer Die
Dit water onder Ransdorp werd in 1879 ingepolderd met behulp van een vijzelmolen .
Na de watersnood van 1916 werd deze molen , waarop Arie Jonker en Jurrie de Vries
molenaar waren geweest , vervangen door een draaistroomelectromotor met centrifu-
gaalpomp .
391
P.S . Amsterdams nieuwste
poldermolen . Speelmolen door
jongens gebouwd op bet Jon-
gensland , de punt tussen
Nieuwe Diep en Water-
graafsmeer , Rechts achter de
molen het in 1931 gebouwde
electriscbe gemaal van die polder .
Foto 11 juli 1977