Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
12 ' Gerief op de vaart bij de kalkovens te Hillegom . Mr . J.A.v . Eijkft . op papier ciré October 1856 ; gefixeerd
met hyposulfit Sodae ; Mijne vrouw en Annette staan op de brug ', kalotype
en Annette staan op de brug '. Men zou er overigens zelfbij geweest moeten zijn
om het te kunnen weten , want de figuurtjes zijn onherkenbaar ( afb . 12 ). Sommige
foto's , zoals die van het ' Huis met de Hoofden ' van mei 1856 zijn voorzien van
enkele technische details betreffende de afwerking , b.v . ' gefixeerd met hyposulfit
sodae en goudzout van Engler '. Over dit laatste product schreef hij in ' De
Volksvlijt van 1855 1 dat hij tot de ontdekking was gekomen dat men met het
' sel d'or van Engler ' erg mooie tinten kon verkrijgen van warmbruin tot diep-
zwart . Hij vermoedde ook dat het goudzout ertoe zou bijdragen de duurzaam-
heid
van de beelden te verbeteren , zoals men dat bij daguerreotypen ervaren had .
Inderdaad is de opname van het ' Huis met de Hoofden ' nog altijd diep van toon
en krachtig van contrast . Jarenlang bleef Van Eijk zijn papieren negatiefmethode
trouw . Uit de zomer van 1859 dateert nog een prachtig ' Gezigt uit Flora op het
stationsgebouw van den Rijnspoorweg '.
1 De Volksvlijt van 1855 , p . 449 e.v .
EXPERIMENTEN OP DROOG COLLODIUM
Vrij vroeg begon Van Eijk proeven te nemen met negatieven op glas . Van okto-
ber 1855 dateert een opname van een gipsen beeldje van Monrose , met op de
achterkant de opmerking ' op collodion '. In een van de eerste nummers van ' De
Volksvlijt ' van 1856 1 publiceerde hij zijn ervaringen in een artikel Thotographie
op drooge collodion en droog papier '. Verwijzend naar de lange belichtingstijden
van gewast papier gaf hij de voorkeur aan de toen net ontdekte methoden van
Taupenot en Desprats om collodium in droge toestand te gebruiken .
Tegen de algemene verwachting in konden hiermee redelijk korte belichtings-
tijden gebruikt worden , in feite niet veel langere dan bij het natte procédé , d.wz .
iets langer dan enkele seconden . Zelf zei hij een experiment te hebben gedaan bij
slecht weer en toch nog goede resultaten gekregen te hebben . Op de tentoon-
stelling van 1865 in het Paleis voor Volksvlijt stuurde Van Eijk een opname in
van de kerk van Renkum gemaakt op een droog collodiumnegatief 2
.
MEDEWERKING AAN ANDERE TENTOONSTELLINGEN EN TIJDSCHRIFTEN
In 1858 organiseerde de Vereniging voor Volksvlijt nu in haar eigen lokaal op de
Bloemmarkt opnieuw een fototentoonstelling . Deze was kleiner dan de eerste en
vooral gericht op de prestaties van het eigen land . Jammer genoeg is er geen cata-
logus bewaard , zodat we onze informatie moeten halen uit het weinige dat de
Amsterdamsche Courant van 27 juli erover schreef en wat Van Eijk zelf erover
zegt in een kort artikel in ' De Volksvlijt ' 3
. Opmerkelijk is dat de Rotterdammer
Dr . Wottke toen nog met daguerreotypen voor de dag kwam . Een der bekroonden
was de bekende Amsterdamse portretfotograaf Louis Wegner , die van Van Eijks
vrouw kort voor haar dood nog een prachtig portret zou maken .
De Nederlandse bijdrage aan de afdeling fotografie van de Londense wereld-
tentoonstelling van 1862 was bedroevend klein ondanks de moeite die Van Eijkervoor gedaan had . Wegner exposeerde zijn portretten in de stand van Voigt-
lander , terwijl alleen Van Eijk zelf en D . J . Sanders van Loo in feite iets haddeningestuurd als Nederlandse deelnemers in de afdeling fotografie .
>
Om ons Van Eijks veelzijdigheid te realiseren , zij vermeld dat hij behalve foto s
ook als ' uitvinder ' in de afdeling Wis - en natuurkundige instrumenten een ther-
mometer instuurde te gebruiken bij openbare lezingen . Tevens schreef hij een
meer dan driehonderd pagina's dik verslag over de hele wereldtentoonstelling
voor ' De Volksvlijt '.
In 1860 , 1862 en 1865 werden door de Vereniging voor Volksvlijt opnieuw
fototentoonstellingen georganiseerd en doordat ons land sinds 1864 een eigen
fototijdschrift rijk was geworden - het ' Tijdschrift voor Photographie ' dat in
321 .
De Volksvlijt van 1856 , p . 28-34 .
Tijdschrift voor Photographie van 1865 , p .
De Volksvlijt van 1858 , p . 402-403 .
357
356
met hyposulfit Sodae ; Mijne vrouw en Annette staan op de brug ', kalotype
en Annette staan op de brug '. Men zou er overigens zelfbij geweest moeten zijn
om het te kunnen weten , want de figuurtjes zijn onherkenbaar ( afb . 12 ). Sommige
foto's , zoals die van het ' Huis met de Hoofden ' van mei 1856 zijn voorzien van
enkele technische details betreffende de afwerking , b.v . ' gefixeerd met hyposulfit
sodae en goudzout van Engler '. Over dit laatste product schreef hij in ' De
Volksvlijt van 1855 1 dat hij tot de ontdekking was gekomen dat men met het
' sel d'or van Engler ' erg mooie tinten kon verkrijgen van warmbruin tot diep-
zwart . Hij vermoedde ook dat het goudzout ertoe zou bijdragen de duurzaam-
heid
van de beelden te verbeteren , zoals men dat bij daguerreotypen ervaren had .
Inderdaad is de opname van het ' Huis met de Hoofden ' nog altijd diep van toon
en krachtig van contrast . Jarenlang bleef Van Eijk zijn papieren negatiefmethode
trouw . Uit de zomer van 1859 dateert nog een prachtig ' Gezigt uit Flora op het
stationsgebouw van den Rijnspoorweg '.
1 De Volksvlijt van 1855 , p . 449 e.v .
EXPERIMENTEN OP DROOG COLLODIUM
Vrij vroeg begon Van Eijk proeven te nemen met negatieven op glas . Van okto-
ber 1855 dateert een opname van een gipsen beeldje van Monrose , met op de
achterkant de opmerking ' op collodion '. In een van de eerste nummers van ' De
Volksvlijt ' van 1856 1 publiceerde hij zijn ervaringen in een artikel Thotographie
op drooge collodion en droog papier '. Verwijzend naar de lange belichtingstijden
van gewast papier gaf hij de voorkeur aan de toen net ontdekte methoden van
Taupenot en Desprats om collodium in droge toestand te gebruiken .
Tegen de algemene verwachting in konden hiermee redelijk korte belichtings-
tijden gebruikt worden , in feite niet veel langere dan bij het natte procédé , d.wz .
iets langer dan enkele seconden . Zelf zei hij een experiment te hebben gedaan bij
slecht weer en toch nog goede resultaten gekregen te hebben . Op de tentoon-
stelling van 1865 in het Paleis voor Volksvlijt stuurde Van Eijk een opname in
van de kerk van Renkum gemaakt op een droog collodiumnegatief 2
.
MEDEWERKING AAN ANDERE TENTOONSTELLINGEN EN TIJDSCHRIFTEN
In 1858 organiseerde de Vereniging voor Volksvlijt nu in haar eigen lokaal op de
Bloemmarkt opnieuw een fototentoonstelling . Deze was kleiner dan de eerste en
vooral gericht op de prestaties van het eigen land . Jammer genoeg is er geen cata-
logus bewaard , zodat we onze informatie moeten halen uit het weinige dat de
Amsterdamsche Courant van 27 juli erover schreef en wat Van Eijk zelf erover
zegt in een kort artikel in ' De Volksvlijt ' 3
. Opmerkelijk is dat de Rotterdammer
Dr . Wottke toen nog met daguerreotypen voor de dag kwam . Een der bekroonden
was de bekende Amsterdamse portretfotograaf Louis Wegner , die van Van Eijks
vrouw kort voor haar dood nog een prachtig portret zou maken .
De Nederlandse bijdrage aan de afdeling fotografie van de Londense wereld-
tentoonstelling van 1862 was bedroevend klein ondanks de moeite die Van Eijkervoor gedaan had . Wegner exposeerde zijn portretten in de stand van Voigt-
lander , terwijl alleen Van Eijk zelf en D . J . Sanders van Loo in feite iets haddeningestuurd als Nederlandse deelnemers in de afdeling fotografie .
>
Om ons Van Eijks veelzijdigheid te realiseren , zij vermeld dat hij behalve foto s
ook als ' uitvinder ' in de afdeling Wis - en natuurkundige instrumenten een ther-
mometer instuurde te gebruiken bij openbare lezingen . Tevens schreef hij een
meer dan driehonderd pagina's dik verslag over de hele wereldtentoonstelling
voor ' De Volksvlijt '.
In 1860 , 1862 en 1865 werden door de Vereniging voor Volksvlijt opnieuw
fototentoonstellingen georganiseerd en doordat ons land sinds 1864 een eigen
fototijdschrift rijk was geworden - het ' Tijdschrift voor Photographie ' dat in
321 .
De Volksvlijt van 1856 , p . 28-34 .
Tijdschrift voor Photographie van 1865 , p .
De Volksvlijt van 1858 , p . 402-403 .
357
356
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.