Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
16 Eeuw d - Zilveten gedreven stortebeker in den vorm van een aanzienlijke vrouw , die met de rechter-
hand een op het hoofd bevestigden beugel ondersteunt , welke met caryatyden versierd is en tusschen
wier uiteinden een bekertje schommelt . De eigenlijke kelk van den beker wordt gevormd door den rok ,
met gedreven fruitornement en gegraveerd bloemornament versierd .
Merken : Amsterdam - C - lelie ? H . W . Baron van Ayla van Pallandt van Waardenburg en Neerijnen
De derde beker is die , waarmee dit artikel is begonnen . Hij is weliswaar onge-
merkt , maar hij vertoont zoveel overeenkomst zowel met de twee voorgaande als
met andere bekers die alle hetzelfde meesterteken dragen , dat hij stellig even-
eens aan de meester die met ' een valk ' tekende , toegeschreven kan worden .
Deze beker ( afb . 8 ) is iets hoger dan de twee voorgaande , namelijk 204 mm .
Het kommetje heeft een doorsnede van 43 mm , en de rokzoom een van 96 mm .
De rok is 100 mm hoog , de rest van het lichaam 55 mm . Dit gegoten lichaam is
ook overigens identiek aan dat van de twee eerder beschreven bekers ; het drijf-
werk aan de rok is een nog getrouwer navolging van de prent van Paul Flindt dan
dat op de twee voorgaande bekers , al is de overrok ook rondom gesloten ; het
verschil in hoogte wordt veroorzaakt door het gebruik van een langere beugel
voor de scharnierende kom , die op dezelfde manier gegraveerd is als de onderrok
van de andere bekers .
De merken zullen niet verdwenen zijn door een mogelijke herstelling aan de
rokzoom , zoals wordt geopperd in Christie's katalogus van 1966 ; de beker ziet
er ook op die plaats gaaf uit . Een meer houdbare veronderstelling is dat de merken
door middel van voorzichtig hameren verwijderd zijn voordat kolonel Tynte ,
na aankoop in 1843 , er daar de herinnering aan de doorluchtige vorige eigenaar
liet aanbrengen ; deze inskriptie From the Sale of H.R.H . The Duke of Sussex's
Effects 1843 komt ook voor op andere zilveren voorwerpen , die kolonel Tynte
in dezelfde veiling verwierf . Op die plaats waar de oudere eigenaars-inskriptie
aangebracht is kunnen de merken niet gestaan hebben - want dan zou de zilver-
smid die de beker gemaakt had , zelf zijn teken en die van het gilde hebben moeten
verwijderen , en dat was niet toegestaan .
DE MAKER
Wie was deze zilversmid ; heeft hij nog wat anders gemaakt dan alleen huwelijks-
bekers ? Elias Voet geeft zijn teken in Merken van Amsterdamsche goud - en zilver-
smeden , Den Haag 1912 , onder nummer 53 , dat hij beschrijft als ' duif , uitge-
spreide vleugels '. Hij schrijft geen zilversmids-naam aan dit teken toe en noemt
de volgende twee werken die er mee gemerkt zijn :
1642 molenbeker Jhr . Dr . J . Six
1645 molenbeker veiling Frederik Muller , April 1908 , no . 763
De molenbeker van 1642 bevindt zich nog bij een nazaat van jonkheer Six ; de
beker van 1645 is in of na 1908 gekocht door de bekende verzamelaar J . P . van
der Schilden en is met de rest van diens kollektie in 1925 het bezit geworden van
het Museum Boymans ( nu : Boymans-van Beuningen ) in Rotterdam .
8 Zilveren hiwelijksbeker , ongemerkt , hoog 204 i
van opzjj . Partikuliere verzameling
( foto : Wim Molenkamp , Amsterdam )
9 Zilveren molenbeker , Amsterdam 1645 ,
hoog 195 mm . Museum Boymans-van Beuningen ,
Rotterdam , invr . nr : MBZ 12
( foto : Dick Wolters , Ove^ande )
Na 1912 zijn er nog een achttal voorwerpen , voorzien van dit meesterteken ,
bekend geworden ; het zijn :
1629
drinkschaaltje
1630
huwelijksbeker
1634
huwelijksbeker
1635
communiebekei
1635
molenbeker
1638
molenbeker
1643
molenbeker
1643
molenbeker
kunsthandel
kollektie-Wernher , Luton Hoo
tentoonstelling Arti 1880 , no 80 , thans in een partikuliere verzameling
Kathedraal van Roermond
veiling Sotheby Londen , 13 februari 1969 , no 154
vroeger kollektie-van Kerkwijk
Historisch Museum , Amsterdam
veiling Sotheby Londen , 9 oktober 1969 , no 225
De rok van de molenbeker van 1635 vertoont dezelfde precieze navolging van
de prent van Paul Flindt als de ongemerkte huwelij ksbeker , terwijl die van
twee molenbekers uit 1643 en 1645 ( afb . 9 ) op dezelfde wijze gedreven zijn als de
huwelijksbekers van 1630 en 1634 . Het ronde model van de rok zal hier vermoe -
206
207
hand een op het hoofd bevestigden beugel ondersteunt , welke met caryatyden versierd is en tusschen
wier uiteinden een bekertje schommelt . De eigenlijke kelk van den beker wordt gevormd door den rok ,
met gedreven fruitornement en gegraveerd bloemornament versierd .
Merken : Amsterdam - C - lelie ? H . W . Baron van Ayla van Pallandt van Waardenburg en Neerijnen
De derde beker is die , waarmee dit artikel is begonnen . Hij is weliswaar onge-
merkt , maar hij vertoont zoveel overeenkomst zowel met de twee voorgaande als
met andere bekers die alle hetzelfde meesterteken dragen , dat hij stellig even-
eens aan de meester die met ' een valk ' tekende , toegeschreven kan worden .
Deze beker ( afb . 8 ) is iets hoger dan de twee voorgaande , namelijk 204 mm .
Het kommetje heeft een doorsnede van 43 mm , en de rokzoom een van 96 mm .
De rok is 100 mm hoog , de rest van het lichaam 55 mm . Dit gegoten lichaam is
ook overigens identiek aan dat van de twee eerder beschreven bekers ; het drijf-
werk aan de rok is een nog getrouwer navolging van de prent van Paul Flindt dan
dat op de twee voorgaande bekers , al is de overrok ook rondom gesloten ; het
verschil in hoogte wordt veroorzaakt door het gebruik van een langere beugel
voor de scharnierende kom , die op dezelfde manier gegraveerd is als de onderrok
van de andere bekers .
De merken zullen niet verdwenen zijn door een mogelijke herstelling aan de
rokzoom , zoals wordt geopperd in Christie's katalogus van 1966 ; de beker ziet
er ook op die plaats gaaf uit . Een meer houdbare veronderstelling is dat de merken
door middel van voorzichtig hameren verwijderd zijn voordat kolonel Tynte ,
na aankoop in 1843 , er daar de herinnering aan de doorluchtige vorige eigenaar
liet aanbrengen ; deze inskriptie From the Sale of H.R.H . The Duke of Sussex's
Effects 1843 komt ook voor op andere zilveren voorwerpen , die kolonel Tynte
in dezelfde veiling verwierf . Op die plaats waar de oudere eigenaars-inskriptie
aangebracht is kunnen de merken niet gestaan hebben - want dan zou de zilver-
smid die de beker gemaakt had , zelf zijn teken en die van het gilde hebben moeten
verwijderen , en dat was niet toegestaan .
DE MAKER
Wie was deze zilversmid ; heeft hij nog wat anders gemaakt dan alleen huwelijks-
bekers ? Elias Voet geeft zijn teken in Merken van Amsterdamsche goud - en zilver-
smeden , Den Haag 1912 , onder nummer 53 , dat hij beschrijft als ' duif , uitge-
spreide vleugels '. Hij schrijft geen zilversmids-naam aan dit teken toe en noemt
de volgende twee werken die er mee gemerkt zijn :
1642 molenbeker Jhr . Dr . J . Six
1645 molenbeker veiling Frederik Muller , April 1908 , no . 763
De molenbeker van 1642 bevindt zich nog bij een nazaat van jonkheer Six ; de
beker van 1645 is in of na 1908 gekocht door de bekende verzamelaar J . P . van
der Schilden en is met de rest van diens kollektie in 1925 het bezit geworden van
het Museum Boymans ( nu : Boymans-van Beuningen ) in Rotterdam .
8 Zilveren hiwelijksbeker , ongemerkt , hoog 204 i
van opzjj . Partikuliere verzameling
( foto : Wim Molenkamp , Amsterdam )
9 Zilveren molenbeker , Amsterdam 1645 ,
hoog 195 mm . Museum Boymans-van Beuningen ,
Rotterdam , invr . nr : MBZ 12
( foto : Dick Wolters , Ove^ande )
Na 1912 zijn er nog een achttal voorwerpen , voorzien van dit meesterteken ,
bekend geworden ; het zijn :
1629
drinkschaaltje
1630
huwelijksbeker
1634
huwelijksbeker
1635
communiebekei
1635
molenbeker
1638
molenbeker
1643
molenbeker
1643
molenbeker
kunsthandel
kollektie-Wernher , Luton Hoo
tentoonstelling Arti 1880 , no 80 , thans in een partikuliere verzameling
Kathedraal van Roermond
veiling Sotheby Londen , 13 februari 1969 , no 154
vroeger kollektie-van Kerkwijk
Historisch Museum , Amsterdam
veiling Sotheby Londen , 9 oktober 1969 , no 225
De rok van de molenbeker van 1635 vertoont dezelfde precieze navolging van
de prent van Paul Flindt als de ongemerkte huwelij ksbeker , terwijl die van
twee molenbekers uit 1643 en 1645 ( afb . 9 ) op dezelfde wijze gedreven zijn als de
huwelijksbekers van 1630 en 1634 . Het ronde model van de rok zal hier vermoe -
206
207
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.