Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 100

25.juli 1957 (avondzitting) 940
(Luirink e.a.)
Concertgebouworkest
Concertgebouworkest 941 Gemeenteblad afd. 2
De VOORZITTER, wethouder DE ROOS, deelt mede, dat is ingekomen:
5° Motie van het raadslid Luirink, van 25 juli 1957, om de hogere uitgaven
van de door de Gemeente gesubsidieerde culturele instellingen op te vangen
door verhoging van de gemeentelijke subsidies, waardoor de prijzen op het
huidige niveau gehandhaafd kunnen blijven (Gemeenteblad afd. 1, no. 773,
bladz. 1158).
De motie wordt voldoende ondersteund.
De heer LE CAVELIER merkt op, dat de Wethouder het excuus maakte,
dat thans gewerkt moest worden met onbekende gegevens, aangezien de Be-
groting nog niet verschenen is. Het is echter bekend, dat het tekort op de Staats-
begroting op 1 juli jl. begroot werd op 870 miljoen. Dat de Begroting van
Amsterdam nog zweeft, maar dat zij een navenant tekort zal opleveren, ligt
voor de hand, als men ziet, dat de financiële verhouding tussen het Rijk en de
gemeenten een wijziging ondergaat en men sober zal zijn met subjectieve en
doelbijdragen. Van deze factor uitgaande, concludeert spreker, dat Amsterdam
zich niet kan permitteren, wat het zich vorig jaar wel kon permitteren.
maken van een berekening van het subsidiebedrag per bezoeker is volkomen
onjuist. Als men dit doet, zou men er alles wel bij kunnen betrekken. Dan zou
men bijv. ook een vergelijking kunnen maken, hoe het subsidiebedrag, dat aan
de vroegere stichting Steun Wettig Gezag werd gegeven, zich verhoudt tot de
belangstelling van de bevolking. Men zou een astronomisch bedrag krijgen!
Bij het opstellen van deze subsidiebedragen is niet in die mate rekening
gehouden met hoe de Begroting er zal uitzien, als misschien onder de huidige
omstandigheden wel was gewenst. Al juicht spreker het toe, dat thans de subsi-
dievoordrachten in de Raad worden behandeld, meent hij, dat het ditmaal
beter ware geweest, als zij later waren ingediend. Spreker realiseert zich,
dat de gezelschappen moeten weten, waarop zij in het nieuwe seizoen mogen
rekenen, maar anderzijds moet de Raad om bedragen te kunnen voteren,
weten, waaruit zij kunnen worden betaald.
Wat de vergelijking van de prijzen in andere steden betreft, merkte de heer
Le Cavelier op, dat de Euromarkt tot een zekere nivellering van de prijzen zou
leiden. In de pers heeft men kunnen lezen, dat de Euromarkt zou leiden tot een
grote loonsverhoging en een geringe stijging van de prijzen. Als men de heer
Le Cavelier hoort, blijkt, dat de communisten gelijk hebben, dat de Euromarkt
alleen een stijging van prijzen ten gevolge zal hebben.
De heer Luirink heeft een voorstel ingediend om uit te spreken, dat de
toegangsprijzen nimmer verhoogd mogen worden. Zoals gewoonlijk bij het
indienen van voorstellen, zien de communisten ook dit keer enige punten over
het hoofd. Bij een subsidie- en een prijsbepaling heeft men met drie factoren te
maken, nl. met degene, die een plaats koopt, met de kunstenaar, die de kunst
produceert, en met de anonieme belastingbetalers — hieronder ook gerekend
de Amsterdamse arbeiders — die de subsidies moeten opbrengen. Voor ge-
noemde arbeiders wil ook spreker opkomen, want dezen moeten belasting
betalen voor de schouwburgbezoeker, die best f 25 per plaats kan betalen,
doch er slechts f 4 of f 5 voor neertelt. Deze arbeiders moeten de subsidies
opbrengen en mochten zij zelf eens naar de schouwburg kunnen gaan, dan krij-
gen zij van hun mede-arbeiders en mede-burgers door middel van de belasting
geld mee. De communisten willen maar niet begrijpen, dat ook subsidiegeld
belastinggeld is en dat ook subsidiegelden verdiend moeten worden door de
belastingbetalers. Spreker betoogt, dat, als de overheid een subsidie geeft,
dit subsidie wordt gegeven van het geld, waarvoor de burgers werken. Als men
de kunst niet wil zien sterven, dient men haar niet de gelden te onthouden, die
zij nodig heeft, maar zich te beperken tot de onvervangbare objecten, opdat
men deze kan blijven subsidiëren op een beperkte schaal. Slechts instellingen,
die bewezen hebben van betekenis te zijn voor het culturele leven van de
burgerij, behoren gesubsidieerd te worden, omdat anderen, die er niet van
profiteren, mede het offer moeten brengen voor de instandhouding daarvan.
De heer Schippers merkte op, dat bij abonnement een concertbezoeker
slechts f 2,90 per uitvoering betaalde en meende, dat dit veel te laag was.
Spreker meent, dat dit misschien voor hen geldt, die veel verdienen, maar zeker
niet voor de overigen. Een regelmatige verhoging van de prijzen heeft tot
gevolg, dat op de duur de bezoekers goedkopere rangen nemen, als dit mo-
gelijk is, en ten slotte in het geheel niet meer komen. Dit moet worden voor-
komen en daarom wijst spreker iedere prijsverhoging af. Thans komt er
weer een huurverhoging en ook de prijzen voor het levensonderhoud stijgen
weer. Als men ergens op gaat bezuinigen, doet men dit het eerst op uitgaven
voor bioscoop-, concert- of schouwburgbezoek. Gaat men de toegangsprijzen
weer verhogen, dan zullen de gevolgen naar sprekers mening funest zijn.
De heer VAN RIJ zegt, het met de Voorzitter eens te zijn, dat het bedrag, dat
per bezoeker aan subsidie wordt betaald, samenhangt met het object, dat wordt
gesubsidieerd. Tussen een toneelgezelschap en een operagezelschap is enig ver-
De heer Sajet heeft gezegd: tot hiertoe en niet verder! Men is, naar spreker
meent, evenwel reeds verder gegaan dan men kan gaan. De Wethouder heeft
zelf reeds verklaard, dat er een zekere verschuiving naar de goedkopere rangen
valt te constateren. De opvatting van de heer Sajet acht spreker onjuist; een
verhoging met 25% is bepaald niet gering! Men baseert deze verhoging op het
feit, dat er meer vraag zou zijn dan aanbod. Maar als er straks meer aanbod
zal zijn dan vraag, worden dan de toegangsprijzen verlaagd? Dit gelooft
niemand, meent spreker, en daarom moet men een dergelijke vergelijking voor
schouwburg- of concertbezoek niet gebruiken.
De Wethouder heeft gezegd, dat het bij belangrijke voorstellingen aanbe-
veling zou verdienen, hogere prijzen te vragen. Spreker is het hiermede niet
eens. Hij kan er voor voelen — hoewel het door hem niet wordt toegejuicht —
dat voor voorstellingen van het Holland-Festival, waarmede grote bedragen
gemoeid zijn, iets hogere prijzen gelden. Maar verder mag men niet gaan, want
hoe wordt het dan? Dat alle behoorlijke voorstellingen niet te betalen zijn.
Degenen, die weinig kunnen betalen, mogen dan naar ‚„Sampiero Corso”
of naar een lekenballet van Frangoise Adret, maar niet naar een behoorlijke
voorstelling. Verhoogt men de prijzen, dan gaat men de kant op, waarop van de
rechterzijde geregeld is aangedrongen, nl. prijzen, die voor 100% de kosten
dekken. Op de duur krijgt men dan, dat de kunst duur betaald moet worden.
Spreker herhaalt, dat de communistische fractie iedere prijsverhoging
afwijst, daar men het hierdoor grote groepen der bevolking onmogelijk maakt
voorstellingen te bezoeken. Dit is in strijd met een actieve cultuurpolitiek, die
er op gericht moet zijn, de grote massa in het culturele leven te betrekken.
Spreker dient een voorstel in, om de eventuele hogere uitgaven van de door de
Gemeente gesubsidieerde culturele instellingen door verhoging der gemeente-
lijke subsidies op te vangen, waardoor de prijzen op het huidige niveau gehand-
haafd kunnen blijven.