Transcripties » Recent gemaakte samenvattingen van herkende teksten

In aanwezigheid van de eerder genoemde helpers stonden de volgende getuigen: Cijsbertus van Lussen, Emanuel van Aeffen, evenals de assistent en oom Meste vrederick Jes Canisiussen en Hommes antsitte, die leidekker was. Dit is bevestigd door mij, notaris D. Stafmaker Varlet.

Dit lijkt een historisch ambtelijk register met veel namen en verwijzingen naar juridische documenten. De belangrijkste zaken hieruit zijn:

• Er worden verschillende soorten documenten genoemd zoals testamenten, wisselprotesten, verklaringen en transporten (overdrachten).
• Diverse beroepen komen voor zoals:
  • Broer Jansz was boekdrukker
  • Andries Pietersz was zeepzieder
  • Willem van Does was dokter
  • Abraham Ablij was koopman
• Locaties die genoemd worden zijn onder andere:
  • Antwerpen
  • Brussel
  • Emden
  • Sivilien (Sevilla)
• Er worden verschillende handelszaken besproken zoals:
  • Scheepvaart en bootsgezellen
  • Wisselbrieven (een soort cheques)
  • Handelscontracten tussen kooplieden

De rechtbank behandelde een zaak waarin Johannes Nonnemans was beledigd. De beschuldigde moest in de rechtszaal verklaren dat hij uit onnadenkendheid onwaarheden had gesproken over de overleden Johannes Nonnemans. Hij moest een boete van 50 realen betalen aan de armen van de stad plus de proceskosten.

Deze uitspraak werd op 1 augustus 1656 uitgesproken. Jannetgen van Maserenhout (moeder) en Gillis Nonnemans (broer) waren als erfgenamen de eisers tegen Sijmon Hurver, een schipper in dienst van de Oost-Indische Compagnie.

In een andere zaak was Dirck Schoort aangesteld als beheerder van de bezittingen van overleden dienaren van de Compagnie, waaronder die van Barent Hunnus, een overleden onderkoopman. Er moest nog 15 5/8 realen worden betaald van een totaalbedrag van 124 3/8 realen voor geleverde stoffen, plus 10 stuks gestreepte kleding die aan Hunnus waren gegeven om te verkopen.

Op 2 juni 1648 was er een uitspraak gedaan in het voordeel van schepen Adriaen vander Burgh tegen de overleden Philips Schillemans. Ook werd Jan Fredricksz Rotgans, een schipper van de Compagnie, genoemd als eiser.

Gerrit Martsz en Ede Joriaen Joriaensz (getrouwd met Aeltgen Martens) hebben als erfgenamen van hun moeder/schoonmoeder Trijn Jans (weduwe van Marten Gerritsz) een erfenis verdeeld. Het ging om:

• Een huis met achterhuis en gang in de Bloemstraet (waar het groene walvisbord hangt)
• De totale waarde was 1250 gulden
• Joriaen Joriaensz kreeg het huis met een schuld van 900 gulden
• De meerwaarde van 350 gulden werd aan Gerrit Martsz vergoed met andere goederen

Beide partijen verklaarden tevreden te zijn met deze verdeling. Ze beloofden de verdeling te respecteren en eventuele onbekende schulden samen te delen. Dit werd vastgelegd in Amsterdam op 12 juli 1631 in aanwezigheid van Pieter Anthonisz en Jacob Jansz Hollesloot.

Later volgt een document waarin Jacob Garbrantsz van Hooren zijn schoonvader Goossen Jansz van Florn machtigt om 3500 gulden plus rente te innen bij de Oost-Indische Compagnie. Dit bedrag kwam uit een grotere obligatie van 8000 gulden van 27 januari 1630.

Tot slot is er een document waarin Willem Jorisz Sildertshuijsen uit Leiden borg staat voor zijn zoon Joris Childershuijsen voor een schuld van 453 gulden aan Marten Codde, een lakenkoopman.

De opperkoopman en schipper van het schip 'tspaens Saljoen' verklaren dat zij op bevel van Gerard Demmer, die buitengewoon raadslid van India was en gouverneur van de provincie Amboijna, het volgende hebben ontvangen van opperkoopman Cornelis Willemsz van Outhoorn bij de handelspost Hittoe:

• 59.696 pond Hollands gewicht aan zuivere kruidnagelen
• 2 glazen vaten met gedistilleerde kruidnagelolie, gemerkt nummer 1 en 2

Ze beloven deze goederen af te leveren aan gouverneur-generaal Antonio van Diemen in Batavia of aan zijn vertegenwoordiger. Ze stellen hiervoor al hun bezittingen als onderpand. Deze verklaring is in drievoud opgemaakt in Amboijna, op het schip Oudewater bij Capaha op 25 april 1644 en ondertekend door Pieter Nonneman en Luca Kasbers.

Er ontstond een gevecht in het donker waarbij een onderstuurman gewond raakte. De stuurmansjongen, die bezig was thee te schenken, getuigt dat Brand de stuurman als eerste verwondde. Hij wist niet of dit met een vuist of mes gebeurde, maar aangezien Brand de enige van de rebellen was die gewond raakte, lijkt het aannemelijk dat hij met een mes stak en daarna in de verdediging meer verwondingen opliep. Het merkteken waarmee getuigen dachten iemand te herkennen bleek niet juist volgens de getuigenis van Nonneman, wat ook bevestigd werd door stuurman Kogh. Zowel opperchirurgijn Weedemeyer als getuige Herke Christiaansz legden hun verklaringen gezamenlijk af. Niemand twijfelde aan de herkenning van de verdachte in de rode rok. Later, bij kaarslicht, verklaarde Weedemeyer dat de verdachte hem met een pistool op het hoofd wilde slaan, al raakte de slag niet.

De notabelen van het Land van Waes stemden in met de bouw van twee nieuwe cellen voor gevangenen, die niet meer naar Rupelmonde vervoerd konden worden. Deze ruimtes werden gebouwd onder de opbergruimtes voor officiële documenten en wijnkelders.

Op 19 januari 1649 legde Pieter de Bracle, Heer van Willecom en Varenbeke, de eed af als hoofdschepen ter vervanging van de Baron van Exaerde. Op 7 juli werd Jan Frederick Van der Gracht hoofd-baljuw, een functie die hij overnam van zijn vader. Op 8 juli werd aan de kloosterorde van de Discalsen verboden nog boter op te halen in het Land van Waes.

In Waasmunster wilde brugwachter Pieter van Ryszele een nieuw vergunning voor zijn brug over de Durme.

Op 14 juli vond er een religieus debat plaats in De Klinge tussen Arnout Van Geluwe en twee calvinisten: Mons Vannus en Siegismundris. Van Geluwe publiceerde dit later in een boek waarvoor hij 100 gulden kreeg van het hoofdcollege.

• Anthone Sanders kreeg 100 gulden voor twee boeken
• Philips L'Espinoy kreeg 100 gulden voor boeken over Vlaanderen
• Arnould van Ryckveldt kreeg 50 gulden voor kaarten
• Theodoricus Piesport kreeg 36 gulden voor een boek over de Oostenrijkse stamboom

Eind juli was er veel regen waardoor de graanoogst dreigde te mislukken, maar uiteindelijk kon het graan toch worden binnengehaald. De nieuwe kerk van Roosenberg werd ingewijd en abdis Elisabeth Goossens kreeg 12 pond wijn.

Op 12 februari 1650 werd de collecte voor het klooster van Hulst verboden. Op 5 april werd Ulricus Mattonet landdeken en pastoor van Sint-Niklaas.

Op 3 september 1619 verschenen in Amsterdam verschillende personen voor de notaris:

• Jacomijntgen Gommers, weduwe van Cornelis Nonneman, samen met haar zwager Macheus Nonneman als haar voogd. Ze gaf haar broer Roelandt Gommers toestemming om namens haar erfenis te innen van Lowys del Beecq en Isabel Stekel. Deze erfenis kwam van haar grootmoeder Maria de Carpentie.
• Jacob Jacobsz, die iemand machtigde om bij de rechtbank in Leiden een erfenis op te halen die hem toekwam via zijn overleden zoon en diens overgrootmoeder.
• Ael Cornelis, weduwe van Jan Hendricksz, die Hendricksz Schoneman (zouthandelaar) machtigde om haar te vertegenwoordigen bij kerkbestuurders.

Als getuigen waren aanwezig: Sijmon Jansz en Douwen Egbertsz.

Op dinsdag 13 juni 1656 kwamen verschillende rechtszaken voor:

• Gerritje Abrahams, vrouw van Abraham Paulus, eiste betaling van 15 rijksdaalders (tegen 51 stuivers per rijksdaalder) van Aeltje Vuijlbaerts, vrouw van soldaat Hendrick Vuijlbaert, voor gekochte goederen. De rechtbank veroordeelde de gedaagde tot betaling van dit bedrag plus de kosten.
• De weduwe van Anthonij van den Brouck, voormalig boomwachter, eiste dat Susanna Weijts het boek zou tonen dat haar overleden man had bijgehouden.
• Jannetgen van Maseren (als moeder) en Gillis Nonneman (als broer), erfgenamen van Johannes Nonneman, spanden een beledigingszaak aan tegen schipper Sijmon Inver. Holst nam aan voor de gedaagde te antwoorden.
• Chinese koopman Cochra Onjock moest nog reageren op een eis over de boedelrekening van Hollacko.
• Burger Jurjaen Scholten diende zijn dupliek in.
• De weduwe van chirurgijn Niclaes Christoffel werd veroordeeld tot betaling van 10,5 rijksdaalders (tegen 51 stuivers per rijksdaalder) plus proceskosten.
• Chinese burger Juio trad op als vertegenwoordiger van Liancko, de erfgenamen van Niote, en Tsaijck, allen schuldeisers van de overleden Collack.

Jan Kip, Cornelis Barrevoets en Moises Lover getuigen over een zakelijke kwestie. Het gaat over het bestuur van het Asiento (een handelscontract). De heer Berk kon volgens zijn verklaring de zaken van het Asiento niet waarnemen zonder de heer Determier en de heer Directeur, omdat hun volmacht bepaalde dat ze alleen samen mochten handelen. De heer Directeur vroeg Berk nogmaals om de zaken van het Asiento samen met hem te beheren, zonder de heer Deteringe. Berk weigerde dit en zei dat hij wel wist wat de bestuurders in Amsterdam van plan waren. Dit document is ondertekend in fort Amsterdam op Curaçao op 18 mei 1688 door:

• Joan Kip
• Cornelis Barrevoets
• Moseh Loper Henriques
• Van der Houw
• Willem Depenijn
• Gaias Linkenburgh (secretaris)

In deze akte stellen Hélène Raaijmakers en Marten Harts, wonend in Sint-Oedenrode, zich borg voor een schuld aan Henri Verhees. Het gaat om 1000 Hollandse guldens (2030 francs). Als onderpand worden de volgende eigendommen gebruikt:

• Een huis met stal en schuur met aangrenzende landbouwgrond van 3 morgen in de buurtschap Bosch en Vanenhout
• Een weiland van een halve morgen grenzend aan de rivier de Dommel
• Een stuk landbouwgrond genaamd 'het zwart stuk' van 2 morgen
• Een weiland genaamd 'het koppeltje' van 80 roeden
• Een weiland genaamd 'de koegweide' van 2 morgen aan de Dommel
• Landbouwgrond en weiland genaamd 'Hulsenkamp' en 'Sortveld' van 4 morgen
• Een stuk landbouwgrond genaamd 'het zwartstuk' van 1 morgen
• Een weiland genaamd 'het spreeuwelaer' van 39 roeden
• Een weiland in de 'buunders' van 48 roeden

Deze gronden zijn al belast met een hypotheek van 2000 Hollandse gulden ten gunste van Hermanus Antonij Boek uit Eindhoven, volgens een akte opgesteld voor de schepenen van Sint-Oedenrode op 7 mei 1800.

In een hypotheekakte van 7 juni 1849 wordt een stuk grond van 5,14 hectare in Wijk aan Zee en Duin beschreven. Het perceel grensde aan:

• Noord: weduwe Jan Korner
• West: Albert Tulp en weduwe Jan Santen, deels tot aan de Herk
• Zuid: langs de halve weg
• Oost: de Heerenweg

De akte werd opgemaakt door notaris C. Schreuder te Velzen met getuigen Karel Frederik Figge de Vries en Jacob Houtgraaf. De koopsom bedroeg 960 gulden.

Later, op 18 november 1867, werd een schuldbekentenis opgesteld in Haarlem door notaris Chrétien Jean Gerard de Booij. Johannes Fredrik van Dobben, boekhandelaar te Haarlem, verklaarde 2000 gulden te hebben geleend van Jonkvrouwe Anna Johanna Maria Tedingh van Berkhout tegen 5% rente per jaar. Als onderpand diende zijn woonhuis met boekhandel in de Barteljorisstraat, kadastraal bekend als sectie C nummer 760. Dit pand had hij gekocht op 14 februari 1850.

Deze akte gaat over een erfenis en bestaat uit twee delen:

1. Een registratie van kosten:
   • Recht: 1,60 gulden
   • Zaam: 2,21 gulden
   • Amvolme: 1,10½ gulden
   • Totaal: 3,31½ gulden
2. Een volmacht waarin verschillende familieleden iemand machtigen om een erfenis af te handelen:
   • De volmacht wordt gegeven aan Piet Fokkes Fokkema, keurmeester van botervaatjes uit Akkrum
   • Hij mag de nalatenschap regelen van Jentje Hendriks Fennema, oud-schipper uit Akkrum, die op 6 november 1849 is overleden
   • De volmacht wordt gegeven door zijn kinderen en kleinkinderen, waaronder:
     • Zijn kinderen uit Akkrum, Sneek, Meppel en Groningen
     • Zijn schoondochter Beitske Johannes Stinne, weduwe met minderjarige dochter
     • Verscheidene kleinkinderen en hun voogden
   • De gemachtigde mag alles regelen wat met de erfenis te maken heeft: inventariseren, verkopen, prijzen bepalen en ontvangen, en documenten tekenen

Op 12 augustus 1691 werd een afspraak gemaakt tussen Henricus Certepartij, koopman in Amsterdam, en Cornelis van Zeeven, kapitein van het schip de Joriaensche Koopman. Ze spraken het volgende af:

• De kapitein zou met zijn schip 50 balen katoen inladen
• Daarna zou hij doorvaren naar Sandron om 50 balen gallen (75 rottels per stuk) in te laden
• De goederen moesten binnen 6 tot 8 dagen worden ingeladen
• Na ontvangst moest de kapitein de juiste papieren tekenen
• De goederen moesten naar Amsterdam worden vervoerd en daar in goede staat worden afgeleverd

Verder wordt er in de tekst gesproken over verschillende handelsbrieven en wisselzaken tussen diverse kooplieden zoals Abraham Crom, Jan Pels, Reede de Vignon en Jean Baurgaerten uit Bordeaux.

Op 19 maart 1692 verschenen voor notaris Dirck vander Groe drie mensen:

• Arent de Vogel, 25 jaar oud
• Maria Hendrix Beeckina, 32 jaar, getrouwd met Jan Meyndertsz
• Reyna Harmans, 25 jaar, ongehuwd

Ze legden een verklaring af voor koopman Jacob van Eegen. Arent de Vogel verklaarde dat Angeniesje van Eegen (dochter van Jacob) hem had verteld dat ze zich had verloofd met Frans van de Velde zonder dat haar vader dit wist. Ze vroeg hem dit geheim te houden.

Reyna Harmans, die als dienstmeid werkte bij Jacob van Eegen, verklaarde dat Angeniesje 's avonds stiekem spullen uit haar vaders huis had weggebracht. Deze spullen werden naar het huis van Salomon van de Velde aan de Boomsloot gebracht. Angeniesje beweerde dat haar moeder hiervan wist en gaf Reyna een gouden naald als beloning.

Arent de Vogel en Maria Hendrix Beeckma verklaarden samen dat ze na Angeniesje's huwelijk bij haar thuis veel huishoudelijk linnen (damasten servetten, lakens, slopen), zilverwerk, een gouden horloge en gouden en zilveren munten hadden gezien. Ze hadden deze spullen eerder in het huis van haar vader gezien.

De verklaring werd afgelegd in Amsterdam in aanwezigheid van getuigen David de Pommare en Jacobus Leper.

Dit document vermeldt verschillende juridische aktes en overeenkomsten uit de geschiedenis. Het bevat:

• Een testament van wijlen Samuel Abrabanel
• Diverse verklaringen en overdrachten door onder anderen:
  • Jacob Henriques
  • Thomas de Pinedo
  • Manuel en Jacob Bueni de Mesquite
  • Joseph Abrahanel
  • Jan van den Velde
  • Aron da Costa Abendana
  • Moses van Doliverra
  • David Belmonte Junior
• Scheepsdocumenten betreffende de schepen Elisabeth en Elisabeth Jacoba
• Verschillende procuraties (volmachten) en quitanties (kwitanties)
• Voogdijstukken over de minderjarige dochters van Cornelis Bouwman
• Documenten over crediteuren van Abraham Pereira

In 1741 en 1742 werden verschillende mannen gecontracteerd, waaronder:

• Salomon van de Velde
• Joan Barendsz
• Cornelis Gerardus Kersse als hulpmatroos
• Daniel Kersse
• Jan Godfried Vedder als jongmatroos in 1740
• Abraham Jansz
• Jacob Bolonje

Zij werkten onder gezag van commandeur De Jong. In Calpettij was Arend Schokman gestationeerd. Andries Krul werkte bij het kasteel in Colombo. Dit document werd op 18 December 1744 ondertekend door H.k van der Hoff en gecontroleerd door Memme. Lineback las het voor. Onder gezag van Overbeek diende een soldaat vanaf 1742 voor 6 jaar en 5 maanden.

Dit lijkt een register of index uit een oud archief. Het bevat verschillende juridische handelingen uit de 17e of 18e eeuw, waaronder:

• Procuraties (machtigingen) tussen verschillende kooplieden
• Transportaktes (overdrachten van eigendom)
• Attestaties (verklaringen)
• Contracten over scheepszaken
• Insinuaties (formele aanmaningen)
• Quitanties (kwitanties)

Er worden veel handelingen genoemd met schepen, waaronder 'de St. Pieter', 'de Vrijheijt' en 'de St. Joseph'. Enkele belangrijke personen die genoemd worden zijn:

• Jan Luden - komt meerdere keren voor in verschillende transacties
• Mattheus Lestevenon - betrokken bij meerdere handelingen
• Benjamin Poulle - genoemd in verschillende juridische documenten
• Abraham Belt - komt voor in meerdere procuraties

De tekst noemt ook verschillende handelsactiviteiten in Bremen en London, en er is sprake van een transport van vier vaten cochenille (een verfstof).

Op 18 december 2848 werd een lijst opgesteld met verschillende personen en hun functies. De lijst bevat de volgende namen:

• Abraham Woutersz
• Jan Christoffel Jansz
• Joan Barendsz
• Salomon van de Velde
• Matare Cornelis Gerardus Kersse
• Mature Daniel Kersse
• Jan Godfriet Vedder
• Abraham Jansz
• Jacob Bolenje
• Arend Schokman uit Calpettij
• Andries Krul uit Calpettij

Het document werd ondertekend in het kasteel Joeemoo door H. V. D. Hof en gecontroleerd door Johan N. Thieleman en G. W. D. Biest. Er worden verschillende jaartallen genoemd: 1740, 1741 en 1742. Ook wordt er verwezen naar een commandant De Jong en een heer Overbeek.

Dit is een lijst van bezittingen en schulden uit een boedelinventaris uit 2 juni 1671. De belangrijkste punten zijn:

• Een schuldbewijs van 4500 gulden van Jacob de Meere en Johannes Oli
• Een schuldbewijs van 1000 gulden van Hendrick Kou en Dirck Gerritsz Grijpskerck van 26 juni 1658
• Een schuldbewijs van 3000 gulden van Johan van Brakel uit 6 december 1674
• Drie schuldbewijzen van elk 3000 gulden ten laste van de stad Vianen uit 21 oktober 1667 en 7 december 1667
• Kleinere schuldbewijzen van 250 en 200 gulden van verschillende personen
• Een schuld van 2000 gulden van Catharina de Gruijter
• Twee lijfrentes van 100 gulden per jaar op naam van Thomas de Letter en Henricus de Letter
• 8500 gulden op een bankrekening
• Ongeveer 4700 gulden aan contant geld
• Belangen in een lijnbaan bij de Haarlemmerpoort ter waarde van 8023 gulden
• Meerdere grafsteden in de oude kerk en nieuwe kerk

De inventaris is opgemaakt in Amsterdam in aanwezigheid van Philip Engelbrecht en Barent de Reus als getuigen. Hij is ondertekend door Thomas De Letter, Maria de Jongh (weduwe van Jacob van Ring), Cornelis de Letter en Alida Heymerick.

Op 1 en 2 april 1680 zijn in Amsterdam spullen getaxeerd van wijlen Jacob Agges (commissaris op 't Vlie) en Marritje Willems van de Velde. De taxatie werd gedaan door Grietje Arents en Catharina Schaack, beëdigde taxateurs van de stad.

Er werd een lijst gemaakt van schilderijen:

• Landschap met kleine figuren door Steven van Ghoor (18 gulden)
• Offerande door Rombout van Troijen (20 gulden)
• Stilleven met sinaasappels (5 gulden)
• Portret van Agge Floris met vergulde lijst (8 gulden)
• Portret van Jan Agges (8 gulden)
• Tekening van scheepjes door Van de Velde (3 gulden)
• Verschillende stillevens (4-2 gulden)
• Diverse landschappen met figuren (2-16 gulden)
• Schilderij door Potter (18 gulden)
• Strand- en zeegezichten (10 gulden)
• Een tekening van commissaris Agges (4 gulden)
• Een tekening door Van de Velde (36 gulden)
• Twee oude portretten van man en vrouw (12 gulden)
• Verschillende kleinere werken van stormscènes en rotspartijen (1-4 gulden)

Op 20 september 1634 ging notaris Adriaen Lock naar het huis van Jan van Velde in Amsterdam voor zakenman Anthe Lepes Gomes. Omdat Van Velde niet thuis was, sprak hij met diens schoonzus over het volgende:

Jan van Velde had op 3 mei 1634 een verzekering afgesloten voor:

• 100 Vlaamse ponden voor goederen op het schip 'Nossas da Conseisae e san Jorge' (schipper Manuel Paer de Carvolis)
• 300 Vlaamse ponden voor goederen op het schip 'St. Catharina' (schipper Wolert Wevert)

Omdat Van Velde failliet was gegaan, werd de verzekering opgezegd. Men wilde geen premie betalen omdat er geen garantie meer was bij schade.

Op 15 september 1655 bezocht dezelfde notaris Joan de Swaen namens Henri en Charles Gerard. De Swaen moest een wissel betalen van 730 kronen maar weigerde dit vanwege een geschil met de uitgevers van de wissel, Jean van Campen en Marcus Beters, die de wissel op 9 juli 1655 in Rouaen hadden uitgegeven.

Op 20 september 1615 ging notaris Lock namens Henri Momber, vertegenwoordiger van de hertog van Coerlant, nogmaals naar Jan van Velde's huis. Hij sprak weer met diens schoonzus over een verzekering van 1000 gulden voor rogge op het schip 'Clementia' (schipper Dirck Dircxsz Lock) die op 16 augustus was afgesloten. Ook deze verzekering werd opgezegd wegens het faillissement van Van Velde.

In mei 1674 ondertekende Leendert Ouwerkerck 2 keer een belastingaanslag van 200 penningen voor een boomgaard bij Bonte Veen. Met de erfgenamen ging men naar Den Haag om met een advocaat te spreken over een rechtszaak tegen Heijmont. Op 6 november werden hiervoor reiskosten betaald.

Op 3 december 1674 werd 705 gulden betaald aan Zuster Catharina voor de reiskosten van zwagers Jacob van Velde en Pieter Jacobs naar Den Haag. Secretaris Du Rieu kreeg betaling voor 6 keer 200 penningen belasting voor het jaar 1674.

Er werden reiskosten vergoed aan Pieter Jacobs, Pieter van den Bosch en Jacob van Velde. Leendert Abrahamszoon Buijck kreeg betaald voor verteringen tijdens verschillende bijeenkomsten van de erfgenamen. Geertje Dircks van de hoge woning kreeg geld voor gemaakte kosten van de overledene. Claes Heijmont kreeg molengeld voor het lame boomgaard.

In dit document legt de vrouwelijke schrijfster (de testatrice) een testament vast. Ze verklaart dat een eerder testament van 2 oktober 1697, gemaakt bij notaris Michiel Servaes, niet meer geldig is. Ze beschrijft de volgende erfenissen:

• Johanna van de Velde, weduwe van Isaac Mattheus (haar zus), krijgt 1000 Caroli gulden. Als zij overlijdt, gaat dit naar haar kinderen.
• Catharina van de Velde (ook een zus) krijgt al haar kleding en 2000 Caroli gulden. Dit geld moet ze gebruiken om in een verzorgingshuis te gaan wonen. Dirck van de Velde (haar broer) en Jan Westveen (haar neef) moeten helpen bij het kiezen van dit huis in de stad of daarbuiten.
• Dirck van de Velde krijgt 1000 Caroli gulden. Als hij overlijdt, gaat dit naar zijn nakomelingen.
• Jan van de Velde (haar neef) krijgt 1200 Caroli gulden en een gouden ring met een diamant.

De rest van haar bezittingen gaan naar haar man Theodorus Steenkool. Ze stelt Dirck van de Velde en Jan Westveen aan als uitvoerders van het testament. Ze bepaalt dat alles wat ze hierna nog op schrift stelt onder haar eigen handtekening (zelfs zonder getuigen) even geldig is als dit testament.

Op 17 december 1658 verscheen voor Willem van Ver, een notaris in Amsterdam, de koopman Willem Aentsz vander Voortz. Hij erkende 2000 carolusguldens schuldig te zijn aan Hartman Hartmansz, afslager. Dit bedrag was betaald in zilver. Hij beloofde dit bedrag met 4% rente per jaar terug te betalen.

Ook verschenen Pieter en Abraham Aertsz vander Voort, die zich als borgen stelden voor Willem Aertsz. Ze beloofden te betalen als Willem in gebreke zou blijven. Getuigen waren Joris Bruit en Jan Jansz.

Op 21 december 1658 verschenen voor dezelfde notaris de kooplieden Wijnant van Diest (50 jaar) en Harmen Gijsberts (36 jaar). Op verzoek van koopman Floris Roetersz verklaarden zij dat ze eerder een partij potas hadden geïnspecteerd in zijn kelderruimte. Deze potas was in Riga gekocht door Gysbert Hendricksz van Tomas Meijtr en de weduwe van wijlen Zale. Ze vonden dat:

• Een deel van de potas beschadigd en vervallen was
• Sommige vaten niet gemerkt waren
• 34 vaten een speciaal merkteken hadden met twee sleutels

Getuigen hierbij waren Hendrick Casgersz en Hendrick Grun.