Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1797_Alkm_Anon, pagina 19

Onder dat geschreeuw, vervloeken & uitjouwen volgden het gemeen de lijkstatie na de kerk.
Er is een order dat niemand bij zulk een gelegenheid in de kerk mag gaan dan dengeenen die tot de lijkstatie behooren. Een gemeen karel, die egter in wilde dringen, werd door een oppasser teruggekeerd & geslaagen. De voorzeide officieren gearmt door de begrafnisgangen zwierende dit ziende, schooten naaderbij en drijgden, waardoor de oppassers de deuren verlieten, zodat dezelve geheel open geraakten, waarop die officieren en het gemeen vrij ter kerke indrongen. Bij het vernieuwend geroep ‘Orange boven’, gepaard met zwaare vervloekingen, 't welk op een verschrikkende wijse algemeen werd toen het lijk ten grave werd ingelaaten, roepende veelen: ‘Haal die valsche donder &c. eruit, en hang hem aan de galg’.
Met verhaasting, en niet zonder confusie, ging de lijkstaatie terug, bestaande uit 80 à 90 paaren van de aanzienelijkste lieden der stad, weder gevolgt van hetzelve gemeen onder dezelve gedraagingen.
De lijkstatie gescheidende zijnde, zo bleef een groot deel van 't gemeen bij 't sterfhuis, deze en geene die geen orange droeg, aandoende & vloekende.
Deze samenrotting aldaar duurden tot 7 uuren 's avonds, niet zonder vrees dat het huis zelve aanstoot zoude lijden, doch daar de justietie op dien tijd er zig mede bemoeiden, geraakten het gemeen uit elkander en van de straaten, krijgende de stille wagt order terstond de wagt bij 't stadhuis hunne hoofdmagt te betrekken en op het stadhuis daar kortbij staande zicht te geeven, loopende daarmede deze geheel onrustigheid ten ende.
1789
Den 8 maart 1789 werd het geschut van 't Kenmerbolwerk 's morgens 8, 's middags 12 & namiddags 4 uuren ter verjaaring van Zijn Hoogheid gelost, zoals ook het speelen op de klokken ter zelver uuren plaatshad.
Het gemeen en wel bepaaldelijk een aantal schippersgasten geraakte zo het scheen door alle die bizonderheeden, gaande om zig voor Orange verder te doen zien, beginnende in de namiddag met deze en geene burger die geen orange droeg, te schelden en te slaan. Dit vuurden anderen uit het gemeen aan en er kwaam vrij wat geschreeuw en beweeging langs de straaten.
's Avonds 7 uuren drong een troep van 12 of meer schippersgasten in het huis van eene Antonie Zwart, schoenmakersbaas en tevens tapper. In dat huis waaren veel lieden bijeen, bezig met speelen of te praaten, meestal ter goeder naam staande burgers, doch al behoorende tot de tegenpartij van Orange. Het schipperstal ingekoomen, eischte orange genever, 't welk gegeven wierd, begon daarop brutaale liederen te zingen, 't welk men verzogt dat nagelaaten zou worden, doch in plaatse van dat begon men te vloeken & te slaan, 't geen veele der bijeen zijnde burgers deed weggaan.