Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 59

Alles dit nu sach inde aenmyrcktde die erbarighe Moder, myt naemen geheytten suster Johanna Schaetz . Sy waes erst in voerleden tyden off joeren gewest eyn suster in dat besloetten susteren closter van Hasselt, vanden derder regulen Francisci, inde sy waes eyn vanden susteren vander observantenpartie, inde die capiteynstersse doeraff die dat lelickespiel inde grotte rumoer inde ongenuchtde halp maken tusschen die Observanten (die) hoen visiterders terre tyt woeren, inde hoen erbaren Pater, broder Mathys; inde die moder myt hoen, mytten alsten susteren doer binnen, der meyste houppe, die hylden myt honnen erbarighen Pater vurs., inde en wolden also nyet lyden noch gestaeden vanden Observantten, al woeren sy hoen visiterders; (so verre) dat sy also honne gueden erbaryghen Pater vurs. verdrucken, verdryffven inde alte kort doen myt menygherhande groetter onwettende hoverdiën, die sy aldoer vuernaemen inde voert stelden. Also dat sy in twe partien quaemen, inde dat doer ser qualicken in stonde, inde ser grotte onvrede inde quaet verdrach in waes; want sy alle weghen eyne ser gueden naeme inde fame gehaet hadden inde kynder van gueden leven ploeghen te syn.
Inde nu so en dochtten hon deynghen nyet met allen, overmytz den grotten twist, kyff, haet inde nyt die doer onder hoen waes. Got herbarmps. Inde dit duyrde mer daen IIIJ joer lanck, inde der buscop van Luydick inde alle syne wysse Heren inde meysters die en konden dit nyet gemyddelen noch ten paysse gebreynghen. Sy deyngden, sy pleyden ser strengelycken teghen eyn, inde verdeden groet gelt inde guet myt pleytten off deynghen; also dat ich due selver den gueden Pater vurs. horde seggen inde beclaghen, dat hoem off synre partie dat hedde gekost inde geschaet mer dan dry dusent gulden swoers gelts er dat eyn eynde naem, inde sy der Observanten, honne visiterders, quyt mochtten syn.
Alsus myt kortten worden, so waert due eyn raet gesocht, inde eyn vont gevonden dat sy gescheyden inde gedeylt worden. Die observantten-partie doer diesse Johene Scaetz vurs. die belhengeresse aff waes, die lietten hoen erbaer schoene closter te Hasselt uyt grotten lieffden inde mynnen die sy totten den brurkens die observanten hadden, inde men lyet hoen neymen gereyt inde erffguet, eynre ellicken suster, datsy aldoer bracht hadden, inde toeghen due also te saemen mytten houppe tot Luydick bynnen in eyn closter, dat den Reguleren vurmals tue plach te behoeren, inde doer sy in plaghen te woenen, die nu buytten Ludick woenen opder Maessen te Synte Lenartz .
Die vercochtden dit closter dat men heet Ten Bonefanten den susteren vurs., inde die vercochttent off vermangeldent terstont mytten selven aen die Cellebroeders, inde kreghen hoen cloester doervuer dat geleghen waes by synte Pauwelscloster tot Luydicke. Inde doer toch diesse Jenne Scaetz vurs. due in, myt hoeren uytgeleyden geckynnen, susteren meyn ich, van Hasselt. Inde due mytten selven quam hoen due die aller swarste boetscappe van allen; alsdat due aldoer in hoen cloester, daer sy nu in koemen woeren, egheyn observant syne naesse stecken en mocht, noch den susteren mer tue sprecken, inde myt eyn doer buytten moesten blyffven, inde der susteren-closter, beyde te samen, nu moesten quyt syn. Och dat waes nu hyr onder diessen geckynnen jamer boeven jaemer in hoen hertte.
Inde due woerden sy onder die Cruytsbroderen bynnen Luydicke gesaet, inde dat mosten due hoen visiterrer syn, doer sy ser noede tue quamen. Inde due koeren sy mytten selven diesse Johanna Scatz vurs. tot eynre Moder, doer sy al hemelicken in hoer hertte ser verblyt aff waes, dat sy nu eyns doertue koemen waes, dat sy langhen tyt gesocht inde ser begert hadde. Want dat erste speel te Hasselt uyt hoer dat meystendeyl quam, inde syn begyn inde orspronck doeruyt ghenoemen hadde dat sy die visiterders vurs. te Hasselt moder maken wolden, ondancks den stemmen off susteren doer bynnen.
Alsus so bleyffven diesse susteren vurs. nu sytten myt honre lyever Moder Jennen vurs. Inde due sy nu moderwaes so thount sych due erst dat in hoer waes; also men seyt by eyn bywoert: Honores mutant mores. Die ere verwandelt die sieden. Sy waert ser straff over die susteren inde wolde alle deynck alleyn noe hoeren houffde uyt rychtten, inde lyet hoer vuer stoen dat sy dat wyste van hoen allen waes. Hyrin kreghen due alle die guede ander susteren eyn groet myshaeghen, inde als die visitacie quam so satten sy diesse Jennen vurs. aff, ende eyne andere in die staet; doer diesse Jenne vurs. due ser onlydsaem inde thornych oem waes inde ser qualicken te vreden al heymelicke in hoer selven, inde konde sych doe aldoer nyet wael mer geleyden.
Inde (sy) vernaem due all heymelicke, so wy dat die guede erbarighe moder ter Nuwerstat, suster Katheryn van Wert gestorffven waes, inde dat die guede kynder off susterken aldoer noch sonder moder saetten, inde kreych orloeff in hoer closter, inde lyeppe van stonde sonder merren, tot Synte Odylienberghe totten gueden pryor vurs., inde geberde ser heylichlycke off sy den heylighen orden des heylighen Graffs lyeff hedde gehaet, inde doeroem aldoer koemen waes, inde doeroem boet, inde denen ser begerde.
Die guede pryor oemdat sy meysterlicke konde sprecken waes balde verwonnen, inde gaeff hoer den orden inde satte sy due mytten selven ter Nuwerstaet, in dat closterken vurs. van synre orden, inde macktde sy due ouch moder boven hoen allen. Inde due sy sach dat sy wederoem tottet regiment koemen mocht inde verhaeffven, so vergaet sy due synte Franciscus mytten Observantten, die sy ser lyeff scheyn te hobben due sy noch al op hon hope hadde dat sy groet inde verhaeffven solde moeghen werden.
Alsus is diesse Jenne Schaets vurs. aen diesse guede, sympel, jonghe susteren ter Nuwerstaet koemen inde aldoer Mater geworden. Als nu diesse Jenne Scaetz vurs. aensach inde myrcktde die grotte ververlicke orloeghen die woereninde op stonden inde gestaelt woeren te koemen over dat guede lant van Gelre; inde die Nuwestat, doer sy noe wonden myt hoeren lyeven kynderen, eyn ser ongeluckyghe plaetz waes inde nyet sterck, want heet waes so decke gewonnen, inde muyrren inde portten te broecken. Inde want sy eyn ser cloecke, schalck wyff waes, inde ouch die gestalt inde gelegenheyt tot Luydick wael wyst vanden Cellebruederen, die due tertyt dat closter vurs., Ten Bonifanten hadden vuer hoen closter, by Synt Pauwels, also nu ouch al vurs. steyt, inde dat hoen deynghen, leven inde regement nyet voel en docht, inde dattet boeffven woeren die doer woenden, inde by tyde van orloeghe al verbystert woeren, inde mer alleyn IIIJ broeders noch doerin woeren off wonden; so quam tot hoen diesse Moder myt subtylicheyden inde ouch andere vrunden van besyden, die al heymelicke op gemaeckt woeren aen dyesse IIIJ cellebroders myt schoenen worden, myt gelde, myt gyfften, myt grotter behendicheyt, dat sy hoen schoen kostelicke closter vercochtten, vertyeghen inde overgoeffven moder Jennen vurs., inde terstont doeruyt toeghen inde hoer doer bynnen laetende.
Inde Jenne geynghe ser haest terugge wederoem te huyswaert, inde gepackt, gesackt inde allet vercocht, dat sy doer nyet dragen off gevoeren en konden. Inde also (syn sy) myt lyff inde myt zeele inde allet dat sy hadden inde myt hoen nyemen mochtten, inde myt allen hoeren lyeven kynderen, also tot Luydick in getoeghen, inde in hoen nuwe closter geganghen, inde sych ser erlicke in wysselecke inde wael getyert, inde alsus die arme Nuwe-staet gelaetten inde begeven, inde syn alsus tot Luydicke in gekoemen, inde sytten nu in grotten rustten inde vreden, sonder sorghe. Inde dat sy nu hobben dat is hoen. Inde alsus synt sy van der Nuwerstaet gekoemen bynnen der staet Luytgen, so als nu hy vurschreven steyt, als men schreyff die joeren ons Heren geburte dusent IIIJe inde XCVJ.