Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 2.10.02, inventarisnummer 613, pagina 27

ter gepla
hiernevens
Zwolle den 1e. S
1857.
en
Het moten elablissement 151 op ongeveer 214 1aat (3767 Ned. ellen
en ten ridwesten van de Stad Samarans, aan den linker oever van de
rivier, gewoonlijk , Kall-Samarans, doch eigenlijk , Nzaraus, naar het
seversie, waaruit rij ontsprinst, genaamd. Dere rivier, welke geenstius
onder de groote stroomen van geteld worden op hare grootste vreedie
niet meer dan 13 01 18 ellen metende - is, rells in den droogsten 1ijd van
het jaar, 211005 101 op drie paten van hare mondius met keine praauwen
bevaarvaar. In den regentijd wreedt zij dikwert vuiten hare voorden en
overstroomt de stad en omstreken. De en en voed worden verre van hare
uitwaterins waargenomen, terwijl het vervat in gewone tijden, in de Statt
relve, 0, 643 Ned. et bedraast. bij voed is het water 101 omirent een
paat 11307 e van ree reer brak, hooger op echter roet, doch reldraam
seheet helder. Hare gemiddelde Stroomsnelheid, ter hoogie van het etablis-
sement, is ongeveer 16 ellen per minunt, en hare diepie bij den overtoom
1,90e1.
Het terrein van het etablissement wordt door dijken tegen de gewoue
h0oze voeden bescherma: doch bij ongewonen aandrans van water worden
dere wel eens overstroomd, indien 2ij al niet verwijken. De aanvankelijke
bedijkins moet reer sebrelkis geweest zijn, de meer volledige insluitins
dahieekent eerst van 1834.
Daar waar de Samarangsche rivier, uit het zuiden komende, 2ich 0051
waarts wendt, om vervotgens weer noordwaaris haren 10op te vervolgen,
ontvangt zij het water van eene kleinere rivier ol heek -n Kall-Bahadan-
welker aimondins door eene dubbete kleine sluis, gewoonlijk , Vrijmans
Sluis genaamd, kan worden algesloten. Ongeveer 230 elsen verder siroom
alwaaris 1151 de overioom en even daar boven het motenkanaat.
in een rapport van den motenmaker Jonar Ouix, sedagieekend 1 Junij
1783 en opgemaakt op last van den gouverneur 1. Sivene, vonden wij
eenige bijzonderheden bewellende de water en ondergrondwerken vermeld,
welte, zonder dat, voor ons verborgen rouden zijn gebleven. Van dit stut
russen wij, bij de beschrijvins der gehouwen, meermaten gebruit moeten
maken.
Naar de ophave van Omix is de oversoom met zijne vijl stuiren 7roeden
26, 369 1. el vreed en 7roeden lans vuitenwerts: iedere sluis i5 12 0001
13767 N. et vreed en 8 voet (2. 311 N. et 1003: de aanses van het
meiselweik 1151 op eene diepte van 14 voet (4, 394 N. es.
De gemetselde beschoeijins van den overtoom 101 aan den moten is 44
roeden 165, 748 N. el 1an5: de ditte is van onderen 6 voet (1. 883 N. el
en vermindert ophaande 101 op 2 v0e1 10. 627 N. e. Op de andere rijde
van de waterteidins of het motenkanaat, is de beschoeijins slechts 21 roeden
130, 408 1. e 1ans en overigens van derellide almelingen. Het Sluiswerk
1001 het nieuwe rivierije (1 is vreed 2 roeden 7. 334 N. el en lans
4 roeden (13, 668 N. e1: het metselwerk begint op 14 voet diepie en ver„
mindert opwaaris in ditie 101 170 voet 10. 471 N. el. ledere sluis heest
eene vreedie van 6 1001 11. 883 N. el met eene noogie van Svoet (2. 511 N. e1.
11 De Bahadan, vier het vnieuwe rivierije genoemd, is waarschijnlijk toen ter tijde
tot een afwaseriugskannul vergroot of missihien wel opzestelijk, tot alvoer van het overtollige
wister in den regentijd, gehraren.
Origeneel
8: 84.
Getalt der Beslaaen.ot
15.5e. 26.
8
tr werd in dien 1ijd ook daargesteld eene beschoeijins van paatwerk ius
setten dere keine sluiren en den overtoom, langs den linker rivieroever,
welke eene uitgestrekiheid van 63 roeden 1237, 321 N. el met eene noogie
van 10 voet (3. 139 N. el hoven den groud had, en waarvan de over
blijseeten n05 bestaan. Benedenwaarts den overloom was men ook voor
nemens deren oever, over eene tensie van 26 voet (8. 161 Ved. el met eene
hoogie van 12 voet (4. 767 Ned. el te bekleeden, doch het schijnt bij dat
voornemen te zijn gehleven.
van de overzijde, aan den voet der Bertoua heuveten, werd nos een
muur opgetrokken van 13 roeden 18, 971 N. el tensie, dit onder 8en
boven 4 voet (2. 311 en 1235 N. el, wele mede 101 landhoosd van den
overioom dient. In lateren tijd heel men hierover eene brus getesd, om
gemeenschap te hebben met het groote huskruidmazazijn, dat in 1848 achter
de vermelde neureten is opserist.
ten aoosdurend groen overdekt 200wel den bodem, als het geboomte,
waarmede de overschietende grond van het etablissement is bep001. De
wezen en paden worden 2orgvuldis onderhouden en des nachts 5oed ver„
11011. Stevige brusgen over de waterteidingen maken de gemeenschap 1u5
schen de gebouwen gemakkelijk en een kein detachement insanterie van het
sarninoen, bewaart er de rust en teschermi s lands eigendom.
6. o2 cxvoowen.
Het molengebouw.
Was aanvankelijk 50 voet 115, 697 N. el latig, en wel zoo lang het slechts
een moteniuis verat. 1n 1787 werd het op de tegenwoordige tensie van
37 essen gebragt. Het is vreed 9, 50 et en 11003 9, 63 et 101 aan de noklijn.
Het is van hout namengesteld, en rust op een gemetseld voetstuk of sun.
derins van 10 voet (3, 139 N. el diepie, met eene vreedte, van onderen
van Svoet (2511 N. el en van voven 3 voct (1 10.95 N. el, voorzien
van ruime doorloopende 10515a1en. Het is nici pannen gedekt, waartusschen
2ich eenige slaren pannen bevinden 101 doorlatius van licht en waardoor
tevens het nesteten van veermuinen onder het dat iexengehaan wordt. Reeds
in 1836 werd het voorstel sedaan dere bedekkins door sierappen (2 te
vervangen, omdat bij ontplollingen der gematen wordende sassen, de ver„
vrijzelde en neervallende pannen het onheit kunnen vermeerderen, doch 101
heden heelt men daartoe niet kunnen overgaan. Ook besiond het plan, de
wanden van het gebouw, die onder eene iekere hellins zijn aangebragt,
met naar buiten openslaande keppen te voorzien: doch ook dit is nimmer
verwerenlijkt geworden.
Alte deuren en vensters haan naar vuiten open.
Het gebouw bevat twee motenwigen, door een waterrad van Tel middel
sijn, met schoepen ol schephorden van 1. 167 et tensie en t palmen breedte,
in bewezins gebragt, waarioe men 11 duimen, en in bewegins zijnde,
Stechts 8.3 duim, water noodis heest.
& Sigrappen zijn gekloosde plantjes van djattie- of ijterhout, worden gehruikt als leijen
en duren 6 a 7 jaren alvorens vernieuwins te behoeven.
to
Curacao den 19e April 1657.
2a8