Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland
Transcriptie
94
95
Van Maccassar onder Dato 4=en Iulij A:o 1702.
Van Maccassar onder dato 4„en Julij Ao 1702:
hier nevens genoemde China
binnen goa de naem van
china niet sal horen, waerom
noemen het woord van
selve wil beduijden.
op heldering van het gene nu en dan secretelyk aenteecken en waer
van haer Ho: Ed=ns de redenen wel ligt wenschen te weten,
hoe het bykomt dat wij van vele maccassaarse geheijmen, en aen„
gelegde finesses een omstandige kennisse dragen, daer zulx even„
„wel wonder schijnt door het geen 'er van dese Regering by de brieven
a„o pass„o van hier afgegaen al geschreven is, ende men buijten des
weet dat de maccassaren hum Coning tot'er dood toe getrouw sijn,
met een woort seggen, dat ik het eerst over alle voegen te vergeefs
gewend hebbende ten laetsten geen beter raed wich, als om de
halve broeder van Radja goa Crain mangaly genaemt en met
de eijge suster van Radja Tello getrouwt eens aen boort te klampen
daer ik gis te wat goeds in te voorsien, gemerkt het met wel
anders wesen kan, of in dese moet een bysondere Ialousie huijsvesten
over dat hy Sampualia tot sin broeders successeur siet aenqueken,
daer de kroon hem anders als mede een vande naeste zijnde
soude konnen te beurt vallen, het welk niet meer als al te waer
bevonden sijnde soo amplecteerde wij te met de gelegentheijd eens
om hier van met hem te spreecken, en bedektelyk te demonstreren
dat diergelyke traversen van een Eerlyk gemoet ende het Conncklyk
bloed dat door wel besonne toerssenen 'speelt, harder en onverdragelijker
vallen, als ijt wes ter wereld dog dat men naer de Constitutie
der Regering ende het naturel der regenten daer al geduld in moest
oeffenen tot dat de tyden (het welk ligt Gebeuren kan,) eens
quamen te veranderen, dat een diergelyke stelling wanneer men
die natuurlijk en onopgepronkt in vertrouwentheyd laet over zyn
lippentollen, een geledeerde moet kittelen, leere ons de menschelykheijt
al te wel om 'er aen te twijffelen, e ik heb sulx buijten een lengte
andre Exempelen in dit stuk netjes bewaerheijt gesien, hoewel ir
eer men soo verre komt dat een gebore maccassaer hem tegens ons
ongeveynst uijt laet nog al honderd andere tusschen vallige
finesses van een stadige Continentie bly en vrundelyk geligt
dwwarstonken en ontellyke ongesmukte hoffelijkheden moeten voor
af gaen, daer een ygelyk niet bequaem toe is, en die ook wel door een
langwijlige ommegang en nauw'keurige agt gevinge op 'slands aerds
manieren dienen geleerd te werden, eer sy hun regte aerdigheijt
hebben; om kort te gaen ik hebbe het op dese leest schoeijende soo verre
gebragt, dat desen Cramn mangalij mij de meeste maccassaer se
geleymen als wy 'er maer naer visschen opdischt, daer hy beter als
ymant occagie toe heeft om redenen dat hy van syn broeder Radja goa
bemint werd door de geboorte ende in tegendeel wederom gevreest
door de schranderheijt van syn geest die die van den Coning vrij
verre surpasseert, waer door hy ytwes willende wederleggen. sijne
redeneringen in sulk een welgeschikte ordre met omstandigheden,
weet te verifieren dat 'er den Coning met alle de Coninx kinderen
steeds voor moeten opdraijen welke laetste hem daerom ook niet
wel mogen setten, maer steeds in het hair sitten onderentusschen
dat dese sig aen de zijde vanden schranderen Craii bontosougo
vrijse die hem tegens het woelen der Coninx kinderen in alle
billykheyt mainctineert, en ook was het in syn magt, om dater
geest in steekt wel tot syn successeur als Rijx bestierder soude willen
aengesteld zien, het gene Iuijst niet al te wet kan vloten, om
dat'er by de macassaren een besluijt heyt dat de Ryxbestierders
steeds uijt het geslagt van Cronrong onder broeder van Crain-
bontoson goe moeten verkoren werden, om daer bij hunne heijlige
dankbaerheijt te doen blyken over dat de vader van desen Crourong
China genaemt de eerste geweest is die de mahometaensche NB zijnde de agting voorden
Religie hier op Celebes volgende de voetstappen van syn vader soo groot dat men tot deser uire
die nog in groote agting, en voor een propheet of gods Tolk
vermaert Zynde de naem van Zultan mahometh wiert eenige vans die natie willense
toegepast, heeft helpen invoeren, ende dien Tempel gestigt heeft Sangalea gebruyken dat in
onder het laeste aerdige gesprek dat wij met desen Crain mangali, haer tael soo goet als het
hadden, quam dit heel soet, dat hij my preadverteerde hoe Radja
goa gelegentheyd zogt om mij onder vier oogen eens af tevragen,
dioars
wa
95
Van Maccassar onder Dato 4=en Iulij A:o 1702.
Van Maccassar onder dato 4„en Julij Ao 1702:
hier nevens genoemde China
binnen goa de naem van
china niet sal horen, waerom
noemen het woord van
selve wil beduijden.
op heldering van het gene nu en dan secretelyk aenteecken en waer
van haer Ho: Ed=ns de redenen wel ligt wenschen te weten,
hoe het bykomt dat wij van vele maccassaarse geheijmen, en aen„
gelegde finesses een omstandige kennisse dragen, daer zulx even„
„wel wonder schijnt door het geen 'er van dese Regering by de brieven
a„o pass„o van hier afgegaen al geschreven is, ende men buijten des
weet dat de maccassaren hum Coning tot'er dood toe getrouw sijn,
met een woort seggen, dat ik het eerst over alle voegen te vergeefs
gewend hebbende ten laetsten geen beter raed wich, als om de
halve broeder van Radja goa Crain mangaly genaemt en met
de eijge suster van Radja Tello getrouwt eens aen boort te klampen
daer ik gis te wat goeds in te voorsien, gemerkt het met wel
anders wesen kan, of in dese moet een bysondere Ialousie huijsvesten
over dat hy Sampualia tot sin broeders successeur siet aenqueken,
daer de kroon hem anders als mede een vande naeste zijnde
soude konnen te beurt vallen, het welk niet meer als al te waer
bevonden sijnde soo amplecteerde wij te met de gelegentheijd eens
om hier van met hem te spreecken, en bedektelyk te demonstreren
dat diergelyke traversen van een Eerlyk gemoet ende het Conncklyk
bloed dat door wel besonne toerssenen 'speelt, harder en onverdragelijker
vallen, als ijt wes ter wereld dog dat men naer de Constitutie
der Regering ende het naturel der regenten daer al geduld in moest
oeffenen tot dat de tyden (het welk ligt Gebeuren kan,) eens
quamen te veranderen, dat een diergelyke stelling wanneer men
die natuurlijk en onopgepronkt in vertrouwentheyd laet over zyn
lippentollen, een geledeerde moet kittelen, leere ons de menschelykheijt
al te wel om 'er aen te twijffelen, e ik heb sulx buijten een lengte
andre Exempelen in dit stuk netjes bewaerheijt gesien, hoewel ir
eer men soo verre komt dat een gebore maccassaer hem tegens ons
ongeveynst uijt laet nog al honderd andere tusschen vallige
finesses van een stadige Continentie bly en vrundelyk geligt
dwwarstonken en ontellyke ongesmukte hoffelijkheden moeten voor
af gaen, daer een ygelyk niet bequaem toe is, en die ook wel door een
langwijlige ommegang en nauw'keurige agt gevinge op 'slands aerds
manieren dienen geleerd te werden, eer sy hun regte aerdigheijt
hebben; om kort te gaen ik hebbe het op dese leest schoeijende soo verre
gebragt, dat desen Cramn mangalij mij de meeste maccassaer se
geleymen als wy 'er maer naer visschen opdischt, daer hy beter als
ymant occagie toe heeft om redenen dat hy van syn broeder Radja goa
bemint werd door de geboorte ende in tegendeel wederom gevreest
door de schranderheijt van syn geest die die van den Coning vrij
verre surpasseert, waer door hy ytwes willende wederleggen. sijne
redeneringen in sulk een welgeschikte ordre met omstandigheden,
weet te verifieren dat 'er den Coning met alle de Coninx kinderen
steeds voor moeten opdraijen welke laetste hem daerom ook niet
wel mogen setten, maer steeds in het hair sitten onderentusschen
dat dese sig aen de zijde vanden schranderen Craii bontosougo
vrijse die hem tegens het woelen der Coninx kinderen in alle
billykheyt mainctineert, en ook was het in syn magt, om dater
geest in steekt wel tot syn successeur als Rijx bestierder soude willen
aengesteld zien, het gene Iuijst niet al te wet kan vloten, om
dat'er by de macassaren een besluijt heyt dat de Ryxbestierders
steeds uijt het geslagt van Cronrong onder broeder van Crain-
bontoson goe moeten verkoren werden, om daer bij hunne heijlige
dankbaerheijt te doen blyken over dat de vader van desen Crourong
China genaemt de eerste geweest is die de mahometaensche NB zijnde de agting voorden
Religie hier op Celebes volgende de voetstappen van syn vader soo groot dat men tot deser uire
die nog in groote agting, en voor een propheet of gods Tolk
vermaert Zynde de naem van Zultan mahometh wiert eenige vans die natie willense
toegepast, heeft helpen invoeren, ende dien Tempel gestigt heeft Sangalea gebruyken dat in
onder het laeste aerdige gesprek dat wij met desen Crain mangali, haer tael soo goet als het
hadden, quam dit heel soet, dat hij my preadverteerde hoe Radja
goa gelegentheyd zogt om mij onder vier oogen eens af tevragen,
dioars
wa
Bronvermelding
Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland, archieftoegang 1.04.02, Inventaris van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), inventarisnummer 1663, Heren Zeventien en kamer Amsterdam, INGEKOMEN STUKKEN UIT INDIË, Overgekomen brieven en papieren, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, 1703. RRRRR. Dertiende boek: Batavia's ingekomen brievenboek, deel II: Makassar, Timor, Palembang, Japan, Malakka
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie (AI)
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.