Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 6

de bovenverdieping van het huis bevonden zich de slaapkamer van mijn
Ouders , en twee kleine kamers , waar mijn jongste zusje en ik speelden en
sliepen . Mijn oudste zuster trouwde in 1898 en kwam te wonen op het vrije
bovenhuis op de foto zichtbaar ; Ie en 2e verdieping ieder met 3 ramen .
Verder was op de eerste verdieping nog een lange gang en zijgang en
daarop weer uitkomende een logeerkamer ; voorts over het geheele huis een
Verrukkelijke ' groote zolder met nog twee dienstbodenkamers , grote
kasten , een oude mangel en een schommel voor ' s winters ; des zomers
hadden we een schommel in den tuin . Ik betreur het , dat jaren geleden dit
prachtige huis met zijn vele jeugdherinneringen is afgebroken ; gelukkig is
een deel van de mooie tuin gebleven , doch op de plaats van mijn geüefd
Ouderlijk huis is een groote school verrezen , waardoor het schilderachtig
aanzien van dit oude stadsdeel tegenover de ophaalbrug vrijwel geheel
verloren is gegaan . Hoe goed herinner ik mij ook de opslagplaats van de
teertonnen , op de foto ook duidelijk zichtbaar , en aan den waterkant onder
het schuine dak ' de overhaal ' waar de teertonnen werden opgeheschen uit
de schuiten in de gracht . Deze overhaal en teerhandel heette ' de Roosos ' ; de
gelij knamige gevelsteen is later herplaatst in het ook alweer verbouwde pand .
Ik herinner mij ook heel goed hoe wij als kinderen vanaf het Haarlemmer-
plein soms met de paardentram naar de Heerenmarkt gingen en daar moes-
ten uitstappen , vanwaar mijn zusje en ik dan , weggebracht door een van
onze dienstmeisjes , naar school gingen op de Heerengracht bij de Brou-
wersgracht , naar de meisjesschool van Mej . Stokhuyzen , waar o.a . ook de
dochtertjes van Professor en Mevrouw Pel van de Heerengracht en Agaath
Leendertz , dochtertje van Dominee en Mevrouw Leendertz op school
waren , evenals de meisjes Lulofs , Jo en Saar .'
Tenslotte was er nog mevrouw Alice David-Kahn , die mij per telefoon
allerlei mededelingen deed over foto 125 , die zij zich nog goed uit haar
jeugd herinnerde , daar zij er zelf als lOjarig meisje op staat . Ik had indertijd
-
echter zonder succes - getracht met behulp van de adresboeken het
nummer van het huis vast te stellen . Mevrouw David-Kahn hielp nu mij
door haar inlichtingen op weg .
De familie Kahn had aanvankelijk gewoond in het uit 1882 daterende
gebouw van Hirsch op het Leidse plein , dat men in het fotoboek op no . 107
en 108 ziet en dat pas in 1913/14 zijn tegenwoordige gedaante kreeg . In
1897 kocht de heer Sylvain Kahn het huis P . C . Hooftstraat 183 van de
familie Insinger . Op de plaats , waar de stal van die familie placht te staan ,
liet hij een stuk aanbouwen en daarvoor werd op 30 september 1897 de
eerste steen gelegd . Die gebeurtenis fotografeerde Jacob Olie tweemaal ,
op een grote en op een kleine plaat . Dat deed hij ongetwijfeld , omdat hij
de architect van Arkel , die men - met baardje - bij de werklieden wat ter
zijde van de familie ziet staan , kende .
Het huis kreeg aan de van Eeghenlaan ook een uitgang en dat gedeeltewerd bewoond door de heer Berg , de broer van mevrouw Kahn , die
menechter in het adresboek in de P.C . Hooftstraat vindt . Thans maakt hetgrote huis deel uit van het gebouwencomplex van de Coöperatieve Ver-
eniging U.A . Uitvaart Verzorging . l > H . v . E .
8
INT CASTEEL VAN MALAGA
Een voorbeeld van een eeuwenoude relatie tussen Amsterdam en de
Spaanse stad Malaga vormt de gevelsteen ' INT CASTEEL VAN MALAGA '
( 43 Y 2 cm hoog en 53 cm . breed ), die in maart 1959 door mij ontdekt werd
in de achtergevel van het perceel Lauriergracht 2 . Dit huis moet volgens
de Rijksmonumentenlijst dateren uit 1725-1750 .
Voor de eerste maal wordt melding gemaakt van de gevelsteen in 1716
, als op 26 juni van dat jaar het perceel door Willem Berghuys verkocht
wordt aan de leerkoper Nicolaas Brits . De omschrijving luidde toen :
' een huys en erve .
. op de Lauriergragt aan de noordzijde daar het casteel
van mallaga in de gevel staat '. Wellicht is het Willem Berghuys geweest
die de steen liet plaatsen . Toen hij nl . in 1709 dit perceel kocht werd het
huis nog omschreven als ' een huys en erve .. staende vooraen op de
Lauriergragt aan de noordsijde , belend het hoekhuys van de Princegragt
aan de oostsij en de weduwe Crook aan de westzij , streckende voor van de
straet tot agter aen de voorn , weduwe '.
Waarschijnlijk is de bovengenoemde Willem Berghuys identiek met
degene die op 7 okt . 1695 voor de 2e maal in het huwelijk trad en wel met
Hendrina van Beest , oud 40 jaar , wonende op de Herengracht en geboortig
uit Utrecht . Deze Willem Berghuys woonde toen op de Prinsengracht , was
van beroep ' parzer ' en geboortig uit Roockzel ( de franse stad la Rochelle ?).
Een leeftijd werd niet opgegeven . Zijn eerste huwelijk met Agnietje Seijgers
is hier ter stede niet geregistreerd . Op 28 januari 1701 maakten Willem
Berghuys en Hendrina van Beest hun testament , toen woonachtig op de
Prinsengracht op de groenmarkt in de parserij van de verghulde son .
Tot erfgenamen werden benoemd zijn twee kinderen Michiel en Johannes
Berghuys en hij ondertekent dit document met ' Willem Berghuys saijparser '.
Op 14 maart 1739 werd Willem Berghuys in de Nieuwe Kerk begraven .
Tot nu toe is niet na te gaan of Willem Berghuys enigerlei relaties had met
de stad Malaga , zulks in tegenstelling tot de vader van Jan Pietersz . Coen
van wie bekend is dat hij in 1585 als koopman in Spanje is geweest en wel-
licht als herinnering aan een Spaanse reis te Hoorn een gevelsteen in zijn
huis liet metselen genaamd ' in mallegum ', hetgeen dan Malaga zou be-
tekenen .
Vermeldenswaard is misschien nog het feit dat er in Amsterdam nog een
huis was dat de naam ' Malaga ' droeg en wel het pakhuis Oudezijds Kolk 5 .
Deze naam werd in de 19e eeuw door de toenmalige eigenaar aan dit pak-
huis gegeven . Voorts wordt er in de registers der nummering der stad
Amsterdam in 1850 en 1875 nog een Malagapleintje genoemd ( thans
Raampleintje .)
De stad Malaga werd door de Phoeniciërs gesticht en was reeds onder
de romeinen een aanzienlijke handelsplaats . In 571 werd zij door de west-
goten veroverd en in 711 door de Arabieren . Malaga ressorteerde toen
onder het caliefaat van Cordova . Na de val van de Omayyad dynastie wist
9