Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
De buitenplaats ' Scheybeeck'onder Beverwijk omstreeks 1625 . In dit huis ontving de vermogende neef
der schilders Pynasjustus/Joost Baeck , zijn letterkundige vrienden Pieter Comelisz Hooft , Caspar van
Baerle en Joost van den Vondel .
Anonieme ets . Illustratie bij Vondei's gedicht ' Strijd of kamp tusschen Kuysheyd en Geylheyd ' in ' Min-
neplicht ende Kuysheyts-kamp ' van 1626 ( Zie : m.h . 45 ( 1958 ), blz . 123-132 ).
De oudste zoon Willem Symonsz Pynas was eveneens voor de koophandel be-
stemd geweest , in 1605 was hij als schrijver op het schip ' de Engel Gabriel ' dat op
West-Indië voer begonnen en omstreeks 1610 moet hij als koopgezel in Antwer-
pen werkzaam zijn geweest . Sedert 1614 vinden wij hem als commies der Neder-
landse kooplieden op Cyprus 15
. Het leek hem dus goed te gaan , maar zijn lot was
niet beter dan dat van zijn vader . In 1627 leende hij van zijn broer Jan Pynas
ƒ 1 . 000.-
16
. Wanneer Claes Jacobsz van Harencarspel op 13 september 1631 zijn
besloten testament maakt , worden daarin de tien kinderen van zijn zwager Symon
Jansz Pynas gunstig bedacht , voorbijgaande sijn suster Dieuwer Jacobs en Neel-
tien Jacobs om merckelijcke redenen , alsoe sijn swager Laurens Joosten 17 veel goets
vergadert heeft , en sijn suster Neeltien Jacobsdr van gelijcke , en dat de voors geïn-
stitueerde erffgenamen meest alle tot soberen staet vervallen sijn 18
.
D.v.H .
DE GEBOORTEJAREN VAN DE SCHILDERS PYNAS
Met uitzondering van de jongste zoon Bartholomeus kennen wij geen doopin-
schrijvingen van de kinderen van Symon Jansz Pynas en Oude Neel Jacobsdr .
Over het algemeen kunnen wij de geboortejaren van hun kinderen afleiden uit hun
ondertrouwinschrijvingen . Toch levert dit in het geval van Jan Symonsz Pynas
niet het juiste jaar van zijn geboorte op , want toen hij op gevorderde leeftijd de
24ste juli 1630 in ondertrouw ging gaf hij op 46 jaar oud te zijn ; hetgeen zou bete-
kenen dat hij vóór 1584 zou zijn geboren . Het is bekend dat bruiden en bruide-
goms die hun jeugd reeds ver achter zich hadden gelaten over het algemeen niet zo
heel erg nauwkeurig met hun leeftijden zijn en dat is in het geval van Jan Pynas
eveneens zo geweest . Al in 1935 publiceerde A . Bredius een stuk , waaruit wij le-
ren dat de schilder op 24 mei 1619 al 36 jaar oud was ; hetgeen een geboortedatum
vóór 1583 oplevert , ook dit gegeven is niet geheel juist , want in een ander stuk dat
eveneens aan Bredius bekend is geweest kan men lezen dat op 19 februari 1607
Symon Jansz Pynas en zijn zonen Willem en Jan Symonsz Pynas , beijde tot haer
mondige jaeren gecoemen , een machtiging tot verkoop van land in de Zijpe verle-
nen 19
. Dit tot haer mondige jaeren gecoemen betekent dat Willem en Jan Symonsz
Pynas beiden de leeftijd van vijf-en-twintig hadden bereikt en vóór februari 1582
moeten zijn geboren . Willem Symonsz Pynas was in november 1608 al 28 jaar
oud 20 ; hetgeen zijn geboortejaar op 1580 laat vaststellen . Jan Symonsz Pynas zal
dan één jaar later in 1581 - uiterlijk begin februari 1582 - zijn geboren . Hun ge-
boorteplaats zal Alkmaar zijn geweest , waar hun vader in 1585 nog wordt ver-
meld 21
.
Het vaststellen van het geboortejaar van Jacob Symonsz Pynas is veel gecompli-
ceerder , aangezien wij geen ondertrouw-inschrijving van hem kennen die enig
houvast kan bieden . In ieder geval is mij gebleken dat hij minstens tien jaar jonger
dan zijn broer Jan Symonsz Pynas moet zijn geweest .
Het testament van Jonge Neel Jacobsdr van Harencarspel uit 1615 levert ons de
volgende gezinssamenstelling van Symon Jansz Pynas , waar sprake is van de vol-
gende legaten 22
: De vier outste kinderen van Symon Jansz Pynas geprocreert bij
ouwe Neeltgen Jacobs haere testatrices suster , naementlijck : Willem , Jan , Maijns-
gen ende Jacob Symons zoonen ende dochter elck een somme van vijftich carolus
guldens tot xx stuyvers ' t stuck eens . Ende aenjan Gerritsz Ketwijck simpel zoone
van Annetgen Symons een rente van negen guldens vu schellingen ende vin pen-
ningen tot laste van de Stadt Alckmaer ende dat sijn leven lanck geduyrende son-
der langer ; willende sij testatrice dat nae overlijden van den selven Jan Gerritsz
d'selve sal succederen , erven ende devolveren op sijne susters ende broeders die als-
dan in leven sullen sijn . Legateerde ende bespreekt noch de vier daeraenvolgende
kinderen van de gemelte Symon Jansz Pynas met naemen : Catharina , Neeltgen ,
Marijtgen ende Bartholomeus Symons zoone ende dochteren elck een somme van
honden carolus guldens eens . Ende aen Susanna , jongste dochter van de gemelte
Symon Jansz Pynas , ingevalle sij comt te huwen met wille ende consent van haer
16
17
der schilders Pynasjustus/Joost Baeck , zijn letterkundige vrienden Pieter Comelisz Hooft , Caspar van
Baerle en Joost van den Vondel .
Anonieme ets . Illustratie bij Vondei's gedicht ' Strijd of kamp tusschen Kuysheyd en Geylheyd ' in ' Min-
neplicht ende Kuysheyts-kamp ' van 1626 ( Zie : m.h . 45 ( 1958 ), blz . 123-132 ).
De oudste zoon Willem Symonsz Pynas was eveneens voor de koophandel be-
stemd geweest , in 1605 was hij als schrijver op het schip ' de Engel Gabriel ' dat op
West-Indië voer begonnen en omstreeks 1610 moet hij als koopgezel in Antwer-
pen werkzaam zijn geweest . Sedert 1614 vinden wij hem als commies der Neder-
landse kooplieden op Cyprus 15
. Het leek hem dus goed te gaan , maar zijn lot was
niet beter dan dat van zijn vader . In 1627 leende hij van zijn broer Jan Pynas
ƒ 1 . 000.-
16
. Wanneer Claes Jacobsz van Harencarspel op 13 september 1631 zijn
besloten testament maakt , worden daarin de tien kinderen van zijn zwager Symon
Jansz Pynas gunstig bedacht , voorbijgaande sijn suster Dieuwer Jacobs en Neel-
tien Jacobs om merckelijcke redenen , alsoe sijn swager Laurens Joosten 17 veel goets
vergadert heeft , en sijn suster Neeltien Jacobsdr van gelijcke , en dat de voors geïn-
stitueerde erffgenamen meest alle tot soberen staet vervallen sijn 18
.
D.v.H .
DE GEBOORTEJAREN VAN DE SCHILDERS PYNAS
Met uitzondering van de jongste zoon Bartholomeus kennen wij geen doopin-
schrijvingen van de kinderen van Symon Jansz Pynas en Oude Neel Jacobsdr .
Over het algemeen kunnen wij de geboortejaren van hun kinderen afleiden uit hun
ondertrouwinschrijvingen . Toch levert dit in het geval van Jan Symonsz Pynas
niet het juiste jaar van zijn geboorte op , want toen hij op gevorderde leeftijd de
24ste juli 1630 in ondertrouw ging gaf hij op 46 jaar oud te zijn ; hetgeen zou bete-
kenen dat hij vóór 1584 zou zijn geboren . Het is bekend dat bruiden en bruide-
goms die hun jeugd reeds ver achter zich hadden gelaten over het algemeen niet zo
heel erg nauwkeurig met hun leeftijden zijn en dat is in het geval van Jan Pynas
eveneens zo geweest . Al in 1935 publiceerde A . Bredius een stuk , waaruit wij le-
ren dat de schilder op 24 mei 1619 al 36 jaar oud was ; hetgeen een geboortedatum
vóór 1583 oplevert , ook dit gegeven is niet geheel juist , want in een ander stuk dat
eveneens aan Bredius bekend is geweest kan men lezen dat op 19 februari 1607
Symon Jansz Pynas en zijn zonen Willem en Jan Symonsz Pynas , beijde tot haer
mondige jaeren gecoemen , een machtiging tot verkoop van land in de Zijpe verle-
nen 19
. Dit tot haer mondige jaeren gecoemen betekent dat Willem en Jan Symonsz
Pynas beiden de leeftijd van vijf-en-twintig hadden bereikt en vóór februari 1582
moeten zijn geboren . Willem Symonsz Pynas was in november 1608 al 28 jaar
oud 20 ; hetgeen zijn geboortejaar op 1580 laat vaststellen . Jan Symonsz Pynas zal
dan één jaar later in 1581 - uiterlijk begin februari 1582 - zijn geboren . Hun ge-
boorteplaats zal Alkmaar zijn geweest , waar hun vader in 1585 nog wordt ver-
meld 21
.
Het vaststellen van het geboortejaar van Jacob Symonsz Pynas is veel gecompli-
ceerder , aangezien wij geen ondertrouw-inschrijving van hem kennen die enig
houvast kan bieden . In ieder geval is mij gebleken dat hij minstens tien jaar jonger
dan zijn broer Jan Symonsz Pynas moet zijn geweest .
Het testament van Jonge Neel Jacobsdr van Harencarspel uit 1615 levert ons de
volgende gezinssamenstelling van Symon Jansz Pynas , waar sprake is van de vol-
gende legaten 22
: De vier outste kinderen van Symon Jansz Pynas geprocreert bij
ouwe Neeltgen Jacobs haere testatrices suster , naementlijck : Willem , Jan , Maijns-
gen ende Jacob Symons zoonen ende dochter elck een somme van vijftich carolus
guldens tot xx stuyvers ' t stuck eens . Ende aenjan Gerritsz Ketwijck simpel zoone
van Annetgen Symons een rente van negen guldens vu schellingen ende vin pen-
ningen tot laste van de Stadt Alckmaer ende dat sijn leven lanck geduyrende son-
der langer ; willende sij testatrice dat nae overlijden van den selven Jan Gerritsz
d'selve sal succederen , erven ende devolveren op sijne susters ende broeders die als-
dan in leven sullen sijn . Legateerde ende bespreekt noch de vier daeraenvolgende
kinderen van de gemelte Symon Jansz Pynas met naemen : Catharina , Neeltgen ,
Marijtgen ende Bartholomeus Symons zoone ende dochteren elck een somme van
honden carolus guldens eens . Ende aen Susanna , jongste dochter van de gemelte
Symon Jansz Pynas , ingevalle sij comt te huwen met wille ende consent van haer
16
17
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 229, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 74, 75 en 76, 1982-1984
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie (AI)
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.