Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 179

8 Niet gesigneerde , maar zeer waarschijnlijk ook door van Ei/k opgenomen stereodaguerreotype
inramen is op dezelfde provisorische manier gedaan als bij de andere ( afb . 8 ). Het
stelt een tafeltje voor met rond blad , waarop links en rechts van een olielamp een
spiegel en een transparant glazen fles staan . De fles steekt af tegen een zwarte
plaat , zodat haar contouren niet verloren gaan in de lichte achtergrond . Het voet-
stuk van de lamp wordt door de spiegel gereflecteerd . Het gebruik van de spiegel
zou ik in verband willen brengen met de fabelachtige ruimteindruk , die er op
deze manier in een stereokijker wordt opgeroepen , een indruk die sterk aan een
hologram doet denken . In het Album der Natuur van 1855 1 vertelt een zekere P .
van der Burg over zijn ervaringen met het stereoscopisch fotograferen van spie-
gelbeelden : ' Het beeld van den spiegel , voor welken men voorwerpen heeft ge-
plaatst , kaatst in den stereoskoop met zulk eene getrouwheid de beelden dezer
voorwerpen terug , en doet dit zoo geheel overeenkomstig met hetgeen er in de
werkelijkheid ten dezen aanzien geschiedt , dat men zich geweld moet aandoen ,
om de overtuiging te behouden , dat het slechts twee platte figuren zijn , die ons ter
beschouwing zijn voorgelegd '. Bij Van Eijks stereoopnamen zit ook een opname
op papier van een beeldje dat Monrose voorstelt . De fantastische ruimtelijkheid
van de stereodaguerreotypen ontbreekt hier totaal en dit is dan in overeenstem-
ming met wat Van der Burg er in datzelfde artikel over schrijft : ' de lichtbeelden
op papier beantwoorden volstrekt niet aan de verwachting , omdat het vezelach-
tige van het papier , bij de vergrooting , al het natuurlijke wegneemt '.
9 ' heek te Hillegom ; Mr .
J . A ., van Ei/k fecit JLugs .
1855 ; in J/my 1856 deze
positive afgedrukt , gefixeerd
met hypos , sodae ', kalotype
DE PAPIEREN FOTO'S UIT DE TWEEDE HELFT VAN DE JAREN VIJFTIG
Het ligt in de lijn der verwachting dat Van Eijk zich niet tot de daguerreotypie
zou beperken . In een van zijn eerste artikelen over fotografie in het Album der
Natuur 1 had hij een opsomming van allerlei fotografische procédés gegeven . Van
de uitvinding van de natte collodiumplaat door Scott Archer werd niet gewaagd .
We zouden hieruit mogen concluderen dat deze techniek voor een amateurfoto-
graaf als Van Eijk van weinig waarde was . Voor portretten achtte hij de daguer-
reotypie wel degelijk geschikt : '.
. ziet , die sprekende gelijkenissen , welke niets
dan waarheid bevatten , zij zijn het werk van één ogenblik , zij zijn door het licht
zelf gepenseeld '. Voor het opnemen van landschappen e.d . moet het meesjouwen
van een mobiele donkere kamer te bezwaarüjk zijn geweest . Hij eindigde zijn be -
1 Album der Natuur van 1855 , p . 129 e.v .
Mr . J . A . van Eijk , Lichtbeelden , in Album der Natuur van 1855 , p . 212-224 .
352
353