Blader door transcripties » KB, nationale bibliotheek

Algemeen Handelsblad, maandag 2 november 1885, pagina 5

Het Eerste 81-ad is gisterenoohtend
DE GASQUAESTIE.
Die concessie van 1846 is verleend door 1!. en W.,
«lic voor 1831, onder het reglement van 1824, dezelfde
rechten hadden als nu «le Gemcentera.ad heeft.
En die concessie zou dood zijn? Zij is opgezegil!
Aan wien? Aan de heeren De Bruijn en Zn.
Weteringschans -42 bij exploot. Dit exploot hebben
de heeren gekregen, gelijk blijkt, want hm
er zich op.
Een nieuwe zou, zijn verleend. En voor «lit argument
bestaat niets andere dan. eèn exploot van 18 Oct. 1880;
het raadsbesluit beteekent niets in deze. Het exploot is
alles. En wat staat daarin ? Dat het exploot «leiopzegging
op 19 Dec. 1879 wordt ingetrokken en
buiten effect gesteld. Dat is alles. De doode herleefde.
Het exploot waarbij de concessie van:lB46 werd
vervallen verklaard werd ingetrokken, en mitsdien
werd de concessie van 1846 bestendigd. Geen nieuwe
concessie werd verleend. Maar gesteld, er war
nieuwe, concessie, maar dan is «lic ook ingetrokken bij
het exploot van 29 October 1884, want dit spreekt van
alle concessiën en vergunningen, en dit werd gedaan
aan Weteringschans, N°. 4,2, dat men zegt niet te
hebben ontvangen, maar «lat van 1879 wel, aan hetzelfde
adres. Doch gesteld het nummer ware onjuist,
een vonnis opgenomen in het Magazijn van Handel
si-echt heeft uitgemaakt, -dat als de valschheid
van liet exploot niet is bewezen, de deurwaarder
«igd is, dat hij het exploot heeft gedaan ten
kantore van hem, aan wien 't wordt gericht, een
verkeerd nummer 't niet ongedaan maakt. Art. 92
B. R. V. geldt hier niet. Er is onderscheid tusschen
exploot van dagvaarding eu aanzegging. En «lit exploot
was eenvoudig een waarschuwing, dat na een
jaar de vergunningen ophielden. De chef de bureau
Van Dinteren, nam het exploot aan, en dat hij
nog in die betrekking is. bewijst dat op 30 Oct. jl. de
heer Van Dinterenin ontvangst nam het exploot
omtrent de toepassing van art 180 der Gemeentewet,
door den hoofdcommissaris Steenkamp gedaan.
Te zeggen: het exploot hebben we niet ontvangen,
is een infame leugen. En als dit ontvangen is, houdt
alle recht van de heeré- De Bruijn op. Want
't is onjuist dat art. 19 der politieverordening niet
van toepassing [zou zijn, want er is ook sprake in
van te hebben, niet voor 1882 alleen, maar in het
algemeen van te, hebben zonder vergunning.
tot w-ilcropzeggens toe. 't Woord concessie
komt er zelfs niet in voor.
Pleiter handhaaft zijn beweren, dat een e.
intract is. De Raad kan alleen publiekrechtelijke
handelingen doen; disponeeren over openbare
wegen, straten, wateren, kan nooit een civielrechterlijken
rechtsband in het leven roepen.
Gij moogt niet vernielen «le pijpen. Maar als ik
mag wegnemen, moet ik de middelen daartoe aanwenden.
Na voorlezing van stukken in het geding
overgelegd, wordt te halfacht het
onderzoek gesloten verklaard en de uitspraak
bepaald denzelfden avond te half
tien uur.
VONNIS.
Te 10.15 werd het vonnis gewezen. Het
getal belangstellenden was nu grooter.
Bij breed gemotivoerd arrest verklaarde
de rechter zich onbeTOeg-Cl, aannemende
de door mr. Brugmans opgeworpen
eerste exceptie: dat in den stand
dezer zaak het bevel tot staking zou zijn
eene beslissing len principale, en gezien de
bepalingen van art. 289 $. R. V., waarbij
uitzonderingen toegelaten in de artt. 604, 72i
en 727, benevens van art. 292, eene beslissing
ten principale door dezen rechter \niet
kan worden gegeven.
Door deze beslissing verviel de vraag of
het administratief gezag het recht heeft
in de toepassing van art. 180 der gemeentewet
tusschen beide te treden.
Te half elf was de ontknooping geëindigd.
Nu volgt het proces op de gronden in
het exploot ontwikkeld.
Te ruim half vijf werd mr. Foest,
procureur van de heeren De Bruijn en
Zn., zittende in de Pradtizijn-Sociëteit op
het Paleis van Justitie, per telephoon verwittigd,
dat de deurwaarder H i 1 m a n zoo
even exploot had gedaan in handen van
den Burgemeester. Onmiddellijk begaf mr.
Foe st zich naar het huis van mr. C. A.
Oh» is van Buren, vice-president van
de Rechtbank, die zich belast had met het
geven van vonnis in deze zaak, hem verzoekende
om en référé den advocaat van de
heeren De B r u ij n te hooren.
De vice-president bepaalde het uur
waarop hij van de zaak zou kennis nemen
op 5 uur.
Op dat uur traden mrs. Van der
Breggen, advocaat, en Van der Hans
en Foest, procureurs van de heeren D e
Brnijn & Zonen, met de heeren mrs.
Brugmans en Kuhn, advocaat en procureur
van den burgemeester van Amsterdam,
optredende voor de gemeente, in toga
in de kamer van den President, waar
zich tevens bevonden -ar. Simons,
substituut-griffier, en de -.carijver van dit
verslag, daar mr. Chais V m Buren had
bepaald dat de zaak publiek zou worden
behandeld. Voorts kwamen -jedurendo de
zitting, voornamelijk aan het einde, eenige
leden der balie en de officier van. justitie
mr. T e 1 d e r s. /
Het exploot zoo straks gedaan luidt als
volgt:
Alles liep voorbeeldig af. Men werkte
voorzichtig en bedaard en toen het duister
werd, werden in lantaarns kaarsen ontstoken.
De geheele zaak was te negen nur
geëindigd. De kuilen werden gevuld en
met planken overdekt, terwijl, voor alle
zekerheid, politie-agenten en brandwachts
bleven surveilleeren. Bij de afvoerpijpen
in de stad werd de wacht eveneens door
brandweer en politie gehouden. De 34 punten
waren verdeeld onder elf opzichters.
In volkomen orde eindigde dus deze
„afsnijding", waarvan men zich wonder
wat had voorgesteld. Wel was de menigte
vooral aan de zijde van den speeltuin
wat onrustig. Men zong de straatliederen,
die in den laatsten tqd worden gehoord,
en een kleermaker, die over de gasfabriek
woont, en bjj het dringen door de menigte
een jongen een bloedenden neus bezorgde,
liep het gevaar gelyncht te worden. Men
wilde hem naar het politiebureau brengen;
hij verzette zich, er vielen slagen, en toen
het der politie gelukte hem te ontzetten,
had zgn hoed een onmogelijken vorm aangenomen
en was zgn overjas aan flarden
gescheurd. Trouwens bg dit voorval moesten
meer personen hunne nieuwsgierigheid
met -een gescheurde jas boeten.
Naar wg vernemen is een troep jongens,
die zich zingende van het terrein door de
stad begaven en in de Damstraat met een
roode zakdoek en brandenden bezem liepen,
door de politie uiteengejaagd.
H. IN HET PALEIS VAN JUSTITIE.
lang te voren aan het techniscli gasbureau
had opgenomen, zoodat men èn de guttapercha
blazen èn de proppen èn de hoeden
op den rechten maat had.
BUITENLAND.
Algemeen Overzicht.
In den staat van zaken op het Balkanschiereiland
komt weinig verandering.
Koning Milan heeft de Bulgaarsche grenzen
nog niet met zijn soldaten overschreden
en het is nog niet voldoende gebleken,
dat tusschen Bulgaarsche en Servische
troepen reeds werkeljjk een botsing
heeft plaats gevonden.
De toestand heeft in zoover, gelijk de
Köln. Zeit. opmerkt, veel overesnkomst
met de Afghaansche grensquaestie, welke
Europa onlangs zoo lang in spanning hield.
Ook toen wisselden de kansen op vrede en
oorlog elkaar eiken dag af, maar ten slotte
werd de oorlog vermeden. Ook nu blijft
de kans op zulk een gunstigen uitslag nog
bestaan, al moet ieder ook erkennen, dat
de toestand zeer hachelijk is. De mogend:
heden zien blijkbaar geen ander middel
dan herstel van den vorigen toestand, maar
hoe zij dit zullen doen, i« nog niet gebleken.
| van die verordening, op dc wijze als thai
| is. vermits in die veronderstelling zelve de pn
verordening is in flagranten strijd met een ander voor
eischeresse zeker niet min ler gewii
sluit — dat van 7 April I
waar geacht moet won!.
met een verordening;
aangezien het préti
ber 1884, volgens de eigen voorstelling van
leerde, betreft «le intrekking van een van ci-si
in 184- re i-l eend e, roin-is-ie tot liet i.
in gemeentegrond eu gemeentcn-ater;
aangezien zelfs do intrekking d
zulks nog bestaanbaar en mogelijk waj
legaliier heeft bereikt, en al ware dit ook vv
deze intrekking geen inbreuk kan maken op de
rechten die «le eischeres, atgesekei len van
cessie van 1846 en uit anderen hoof de onoii
bezit;
aangezien toch de Gemeenteraad ree ls op 2i
vember. 1879 besloten heeft de eoneesaic ve
Juli 1846 regelmatig per exploot op te !
een daartoe Btrekkend exploot vau K) Dcc«
«loor den deurwaarder W. Lecpei aan «•'■■'.
beteekend, welk exploot, ondermeer, inhoudt da
concessie op den 19 December 1.80 verval!«.
geëindigd zal zijn:
aangezien na die opzegging van 19 December 1879
en wel op 7 April 1880 door den Gemeenteraad vin
Amsterdam besloten is aan de eischeres op n
concessie te geven en ter voldoening aan dat Bi
besluit vanwege het Stedelijk Bestuur op den 8 April
1880 ap -niciin- concessie is gegeven, welke nienn-e
concessie op den 19 December ISSO zou aanvangen
en werkelijk is aangevangen;
aangezien deze nievn-e concessie aan eisenere-; tot
op den huldigen dag niet opgezegil en mitsdien van
volle kracht is, weshalve daarop nóch het pr
Raadsbesluit van 24 October 1884, nóch ook de
weerde opzegging van 24 October 1884 van toepassing
-zijn ;
aangezien hot onmiddellijk gevolg van een en
ander is, dat de maatregel v.m geweld en eigen
richting, zoo die .nacht //■ past, ter uitvoering
van het pretense Raadsbesluit van 24 October
1884, betrekkelijk de vervallen concessie van I
wordt onrechtmatige d toegepast op een
vervallen, niet opgezegde concessie van 1880 en dus
in strijd met een ander jH_u_dtbe_h.it, te meten dat
van 7 April 1880;
aangezien uit het vooropgestelde genoegzaam 1/
«lat hier niet eenvoudig sprake is van het nemen
van maatregelen, waartoe de administratieve macht
met voorbijgang van de verkregen eu nog steels
bestaande rechten der eischeres zou mogen overgaan;
mitsdien de staking te hooren bevelen van de
reeds aangevangen afsnijding der pijp- of bv
ding van de eischeres, met executabelverkkirn.
het vonnis bij voorraad op de minuut en vo r de
registratie en veroordeeling van den gedaagde qq.
in de kosten van het rechtsgeding.
Mr. Van der Dreggen lichtte kortelijk het
bovenstaande toe; zijn pleidooi was een uiteenzetting
der daarin aangevoerile ar Aan _'„:•
willendheid zijn we de jui._e bewoordingen verschuldigd,
waarin 't exploot is vervat.
H_ deed o. a. uitkomen, dat de handen
den eigendom der eischeresse, en dat het recht tot
die handeling door haar wordt ontkenil. Art. 180
der Gemeentewet toch kan worden toegepast, daar
waar geene andere rechtsverhouding bestaat,
eene overtreding is. Maar een concessie vn:-.;._ een
rechtsband, waarbij plechtig rechten en verplichtingen
zijn geregeld, voorwaarden zijn gesteld; een
concessie is een overeenkomst, ecu contract. Kn
deze concessionnaris heeft het recht om I
een object in den grond, een recht dat het pi
niet heeft. Niemand mag zonder verlof
opbreken, maar als dit in een contract met voorwaarden
is geregeld, dan is hij niet strafbaar.
Het argument dat de concessie van 1846 nooit is
opgezegd, maar vervangen door een concessie .
Dec. 1880 werd «loor spr. toegelicht, o.a. Ni
bijvoeging dat de concessie van 1846 alléén .van
het leggen, van pijpen die van 1880 van het
hebben en leggen, dus ook van de eerst in 1846 gelegde
pijpen.
De concessie van 1846 werd opgezegd 19 Doe. 187»
in te gaan een jaar later, maar op 7 April 18*
werd die opzegging, ingevolge een Raadsbesluit, ingetrokken
en een nieuwe concessie verleend, en die
nieuwe concessie is nooit opgezegd, De stad is nu
haar eigen rechter geweest en heeft de quaestie gebracht
op administratief terrein, waarop ze niet behoort.
Het onderzoek of dc concessie van 1880 ol dan
niet is opgezegd, behoort bij den rechter. Het i.
een geschil. Een vraag van recht tusschen twee
personen bij overeenkomst aan elkander verbonden.
Of de wederpartij in zulk con zaak hét gezag, de
macht in handen heeft, wat doet 't er toe? Welk
een onaangename toestand zou dat worden voor hem
die recht zoekt l
't Is niet twijfelachtig, zeide pleiter, dat begin
van uitvoering is gegeven aan een onrecht, natigc daad.
Twee partijen met n
tegenover elkander. De harmonie, die gedurende 40
jaar tot op zekere hoogte bestond, is verbroken. Elk
is strijdende voor zijn recht. Maar het recht wor t
bedreigd als eigendunkelijk dc eigendon. wordt
getast.
NAMENS DEN BURGEMEESTER.
Mr. Brugmans begint met to verklaren dat geen
enkel feit, door mr. V_ n de _ B T'e gg c n aangevoerd,
' door hem met bewijzen is gestaaf.l. En 't ls dc vraag
of zij dan wel een punt van onderzoek kunnen uitmaken,
Spr. wil twee excepticn stellen:
Ten eerste is dit een vordering ten principale, en niet
bij voorraad, zoodat zij niet en rèfèri kan worden
berecht. Art. 289 W. B. R. is duidelijk. Men zie voorts
een arrest van het Hof ven Gelderland ran 7 Juli
1858 (Rechtsgeleerd Bijblad 185 S, pag. 480),
En waarom is deze vordering ten principale? Omdat
men den Burgemeester feitelyk wil verbiedei;
180 der gemeentewet toe te passen. Men v
een onbevoegdverklaring van B. en W., om zoo.,
te handelen als zij hebben besloten. Dit is
vordering bij voorraad, maar ten principale. En
de bedoeling is de stad in een impasse te brengen.
Hadde de stad de eischeresse gedagvaard voor de
j rechtbank, dan zou men hebben gezegd: gij hadt art.
■ 180 moeten toepassen. Nu zegt men andera. De
- toestand zou dus onmogelijk worden.
Ten tweede. De rechterlijke nacht is onbevoegd
bevelen te geven aan het administratief gezap-. Nergens
wordt die bevoegdheid gegeven. De bergemees:
ter handhaaft de politieverordering. Is 'die handhaving
onrechtvaardig, men stelle een actie in, maar
haar te beletten, te niet te doen, 't kan alleen geschieden
door den minister van binnenlandsche zaken ;
of door den commissaris des Konings. Men zie Vau j
; Emden, administratieve rechtspraak, en arrest van ;
hei hof te Utrecht, W. v. "h. 11. ts'. 208 G. Deze
r is «his onbevoegd.
Voorls ontkent pleiter dat er een rechtsband bestaat
tien «le eischeresse en «le stad. De publieke
weg is geen onderwerp van contract; de stad treedt
niet op civiel-rechterlijk.
In 1846 verzochten de heeren Dc Bruijn re_e'/;/.:
«Ie vergunning die hun werd verleend, een
rilling van publiekrechterlijke., aard.
Die vergunning is vervallen, na een jaar te
veren te zijn opgezegd.
: toen niet is voldaan aan de aanzegging om
te nemen wat «lc eischeresse ingevolge die Inniet
meer hebben mocht, heeft de stad
art 180 der Ciemeentewet toegepast, omdat art. 19
her t \.o]Hie-i-evavelening is overtreden, evengoed als
zij een kar laat verwijderen die zonder vergunning
is blijven staan. Cfeon vergunning, dus
ii sisg van art. 180. De eischeresse moet bewijzen
d_t zij wel vergunning heeft, dat zij niet heeft
gehamleld in strijd met de politie-verordening.
iI or kent. geen andere concessie dan die van
die op 29 October 1884 behoorlijk is opgezegd.
e andere concessie is hem totaal onbekend. Daar
weet hij niets van. Daar heeft hij nooit van gehoord.
o- gesteld zij was er. Dan nog is elke vergunning
geëindigd. Want bij exploit van 29 Oct. 1884
is der «ischeresse aangezegd dart haar recht ophoudt
buizen to hebben, te leggen of te houden, afgescheiden
van eenige concessie.
Na nogmaals zijne opvatting over de toepassing
van art. 180 te hebben verdedigd, zette pleiter uiteen
dat de eischeresse toch zeker bij «leze zaak geen haast
en hij dus het brengen daarvan in kort geiling
niet begrijpt. De stad heeft haast, niet de heeren
liruijn voor wien 't een guestion dargent,
een quaestie van schadevergoeding is, doch afgescheiden
van dat alles, deze rechter is onbevoegd, de
eisch behoort te worden ontzegd, .de eischer is
niet-onivarikelijk in zijne vordering.
Antwoord van Mr. Van der Breggen.
Mr. Van der Breggen zegt, dat de bewijzen
voor hetgeen hij aanvoert berusten in de stukken
die hij overlegt; en waarvan de voorlezing te lang
tijd zou vorderen.
Hij treed- daarna in een wederlegging van de
neuten van mr. Brugmans. 'tls niet waar
«lat 't hier de beslissing eener zaak ten principale
Er wordt gevraagd last tot voorloopige staking
, op grond van het bestaan eener concessie, die
niet ij opgezegd. Dat is alles.
Niemand die de zaak kent, zelfs de stad niet.
■;iteert al van 1878; toen reeds werd er van ge-1
om de concessie van 1846 in te trekken; dit
liedde 19 December 1879, om in te gaan 19 December
1880, bij exploot. De concessie van 1846
is dus al vijf jaren dood.
Daarna werd besloten die concessie opnieuw te
nen, nl. tot 31 Aug. 1887 het tijdstip «lat de En:c
fabriek ophoudt te werken. En die concessie
leeft nog. Het exploot, waarbij zij werd verleend,
op 7 April 1880, met intrekking van het exploot,
waarbij de concessie van 1846 werd opgezegil, berust
op een raadsbesluit, de oude concessie is wel
degelijk dood. ,De nieuwe is gegeven op dezelfde
voorwaarden als de oude, z. is gecreëerd op 19 December
1880, toen de oude verviel.
Zij werd verleend door het stedelijk bestuur, die
van 1846 door B. en W.
Een doode concessie heeft geen waarde, geen
kenis. Maar al zelfs al ware de concessie van 1846
dood, zij zou ook niet zijn opgezegd, want het
„r der eischeresse is gevestigd Weteringschans
JO on het nummer wordt in het exploot aangeduid
als 4.1».
wik i heb geen politieverordening overtreden, want
ik heb een recht, op' grond eener concessie.
//Gesteld ik had geen recht, ik heb nooit een exploot
igen."
üit dc eigen argumentatie der tegenpartij blijkt
dat, als de concessie nog bestaat, de vergunning niet
kan worden ingetrokken.
ei concessie vormt een rechtsband. 't Is een
v«rkccrd begrip concessie en vergunning gelyk te
stellen; tusschen beide is een hemelsbreed verschil. ,
De gevolgen van concessiën zijn vergunningen. De
concessie is het recht, de vergunning een uitvloeisel.
J.n in de\raadszitting van 19 November 1879 noemde
dc Burgemeester zelf deze concessie een contract.
Concessie is jus in re. Aan eischeresse is ten algemeene
nutte het recht verleend, met uitsluiting van
anderen, buizen in den openbaren grond te hebben
haar daartoe afgestaan. Hoe zulk een geval te vergelijken
met een op den openbaren weg zonder vergannisg
onbeheerd gevonden karl De vergunning
aan eischeresse verleend is een uitvloeisel van het
recht der concessie; vergunningen kunnen niet van
de concessiën waaruit za voortvloeien worden gescheiilen.
Gesteld nu dat allo vergunningen afzonderlijk waren
opgezegd, toch bestaat de concessie van 1880 nog.
En zou spoedige beslissing in deze voor eischeresse
geen belang hebben? De uitspraak is voor haar van
veel belang. Nog meer voor de verbruikers, die in
donker zitten.
Pleiter doet vervolgens uitkomen wat eigenlijk hier
• < i-gunningen zijn. Zij betreffen de richting waarin
«I • pijpen zullen worden gelegd, evenals bij de tramconcessie
voor het leggen der rails vergunning noodig
is.
Ware er geen concessie, de publiek-rechterlijke
tusschenkomst ware mogelijk; nu kan geen andere
dan een civiel-rechterlijko worden 'aangenomen.
En hoe behandelt men eisehere^e! Als een overtrofter,
en dat terwijl eerst heden zijn geëindigil
contracten met de gemeente voor verlichting van 32
scholen gesloten.
Doch gesteld art. 180 zou hier inderdaad mogen
worden toegepast.
Wei nu, dan zou mogen worden weggenomen, niet
vernietigd. Men zie het arrest van het Hof van
Zuid-Holland van 1 April 1873, bevestigd door een
arrest van den Hoogen Baad, te vinden in het W. v.
h. R. N", 3698. En door deze afsnijding wordt eigendom
vernietigd.
Ten slotte vraagt pleiter of 't denkbaar is, dat de
politieverordening van 1882 terugwerkende kracht
hebben op de popen tot dat jaar gelegd.
PüPLIEK VAN MR. BRÜOMANS.
Mr. Brugmans merkt op dat inderdaad deze
zaak niet is een zaak die en reféré kan worden beeld,
't Blijkt door het vele dat daarbij is op:t
en ter sprake gebracht.
Pleiter houdt yol, dat hier niet een provisionneele
uitspraak wordt gevraagd, maar dat men ten principale
uitgemaakt wil zien dat de Burgemeester art. 180 niet
mocht toepassen, hetgeen do verhouding tusschen
partyen zou^ veranderen.
Er zou nog een conces-fte z\jn ? En een concessie zou
zijrs jus in rel Maar concessie is zelf vergunning. Men
lette on de beteekenis van het Fransche woord eon.
,-,-. Men staat toe, men vergunt onder aekere
voorwa_rd_n.zekere daden. In de concessi» van 1846
staat dan ook duidelijk: Alle vergunningen enz. geschioden
aangezien de vereischten, door art. 180 gesteld, zijn:
I°. dat er zij eene verordening;
2°. dat er zij overtreding dier verordening;
3*. dat er iets zij daargesteld, ondernomen of na.
gelaten, wat in strijd is met die verordening;
aangezien noch het een noch het ander hier het
geval is, daar nimmer door den Raad van Amsterdam
iets verordend is ten aanzien van de gaspijpen der
eischeres en du» evenmin van de wegruiming der
gaspijpen of van harejafsnijding, waartoe thans wordt
overgegaan;
aangezien onder deze omstandigheden, dat is bij
het niet bestaan, eener verordening, geen sprake kan
zijn van overtreding eener (niet bestaande) verordening,
of van het daarstellen, het ondernemen of'
het nalaten vah iets, dat in strijd zou zijn met
zoodanige (niet bestaande) verordening;
aangezien de esscheres gerechtigd is dc rechterlijke
tusschenkomst in te roepen, als eenig middel tot
handhaving van haar onbetwistbaar recht, in het
onderhavige geval;
aangezien artikel 180 Gemeentewet alleen is geschreven
voor het geval het geldt uitvoering van
door den Gemeenteraad, binnen den kring zijner
bevoegdheid als wetgevend lichaam vastgestelde
wetten;
aangezien bovendien uit anderen hoofde, zooals
nader blijken zal, art. 180 van de Gemeentewet niet
kan toegepast worden, en zulks te minder nu de
maatregel van zóó diep ingrüpenden aard is, en niet
alleen het eigendomsrecht, maar ook het recht tot
uitoefening van der eischeres bedrijf aantast;
aangezien, aangenomen zeifs, des neen! dat het
besluit, hetwelk heet genomen te zijn in een raadsvergadering
van 24 October 1884 zou kunnen worden
aangemerkt als een verordening, het dan nog ««-strekt
ongeoorloofd zou wezen te ageeren op grond
aangezien wel der eischeres ter oore is gekomen,
dat het gemeentebestuur zijn bevoegdheid tot die
daad — de afsluiting der gaspijpen — meent te
vinden in art. 180 der wet van 29 Juni 1851
(Staatsblad N°. 35), doch dat artikel op het onderhavige
geval niet van toepassing is of kan zijn (
en dientengevolge het recht tot de ondernomen
handeling daaraan niet ontleend kan worden;
aangezien toch de bij dat artikel gestelde eischen
in casu niet aanwezig zijn, immers daarbij slechts
uitsluitend, voor het geval dat die vereischten ondubbelzinnig
bestaan, de bevoegdheid gegeven is om
over te gaan tot het nemen van de daarin omschreven
maatregelen;
aangezien door deze daad van geweld aan «le
eischeres wordt onmogelijk gemaakt de exploitatie
harer gasfabriek en met de levering van gas voort
te gaan, gelijk zy, zooals hieronder nader blijken
zal, volkomen gcrechtigtl is te doen;
aangezien voormelde daail van geweld en eigen
richting in geen enkele wet steun vimlt en dus is
onrechtmatig;
EXPLOOT EN PLEIDOCOI.
Aangezien B. en W. van Amsterdam hebben kun.
nen goedvinden de hand te slaan of te doen slaan
aan de buis- of pijpleiding die, op «le Weteringschans
tegenover de Reguliersgracht gelegen, in verbinding
staat met de Holl. Gasfabriek, <loor middel van welke
leiding de eischeres aan hare contractanten gas levert
en welke buis- of pijpleiding krachtens de vereischte
vergunningen geleg«l in Gemeentegrond, het eigendom
is der eischeres;
Betreffende het geschil met Birma seint
de correspondent van de Times uit Rangoon,
dat alle vreemdelingen te Mandalay
tot dusver met rust zijn gelaten. De oorlogstoebereidselen
werden er met flver
voortgezet. Italiaansche werklieden, in
dienst bij koning Theebaw, werkten nacht
en dag aan het vervaardigen van riviertorpedo's
en bommen. Een Franschman
en een Italiaan voerden het bevel over
de Birmeeßche troepen, wier aantal op
15,000 wordt geschat. De eenige stoomboot
van koning Theebaw, de Bandoola
met drie vierponders, zit b^j Mandalay op
een zandbank, zoodat de Birmeezen zich
alleen kunnen verdedigen door de Irawaddy
te versperren en hun stellingen aan de
oevers te versterken. Over het ultimatum
waa overigens nog niets bekend.
Blijkens telegram uit Calcutta is het
eerste detachement van het Engelsche expeditiecorps
naar Rangoon vertrokken.
Sir Henry Drummond Wolff is op plech
tige wijze door den Khedive in het Abdin-paleis
ontvangen. De Khedive deelde
den heer Wolff mede, dat hij de tusschen
Engeland en den Sultan getroffen overeenkomst
ten zeerste toejuichte. De Times
deelt den inhoud der overeenkomst in haar
geheel mede. Gelijk men reeds weet behelst
__% de benoeming van een Engelschen
en Turkschen commissaris, regeling van
den toestand in Soedan en reorganisatie
van het Egyptische leger en' het bestuur
des lands, terwgl ten slotte, wanneer orde
en rust geheel zgn hersteld, de ontruiming
van Egypte door de Engelsche , troepen
zal worden overwogen.
De cholera, die in Spanje bijna geheel
was verdwenen, heeft zich nu weer vertoond
in Biskaje, welke provincie tot
dusver van de ziekte verschoond bleef.
Er wordt reeds meldiDg gemaakt van 200
ziekte- en 50 sterfgevallen in één week.
De toestand op het Balkan-Schiereiland,
De berichten uit het Oosten luiden meer
tegenstrijdig dan ooit te voren. Terwijl
uit Belgrado wordt gemeld dat in Bulgarije
groote verbittering heerscht jegens de
Serviërs en deze aan allerlei mishandelingen
blootstaan, verneemt men tegelijkertijd
uit Sofia dat de Serviërs in Bulgarije
niets te lijden hebben. Volgens mededeelingen
uit Nisch ia de verhouding tusschen
Bulgaren en Serviërs aan de grenzen
zóó gespannen, dat van weerszijden bevel
is gegeven om elke uitbarsting terstond
met de wapenen te beantwoorden,
doch volgens de Bulgaarsche berichten is
alles aan de grenzen volkomen rustig.
Tegelijkertijd komt de verklaring van
graaf Kalnoky, Oostenrijks minister van
buitenlandsche zaken, waaruit bljjkt dat
koning Milan, tevreden met de herstelling
van den vorigen toestand, zal afwachten,
of de mogendheden het statu
quo ante werkelijk zullen kunnen handhaven.
De Nordd. Allgem. Zelling, die -rfréeds
bij haar optimistische beschouwing blijft
volharden, laat zich aldus over deze nieuwe
verontrustende tijdingen uit:
Een viij verontrustend telegram uit N
«le verhouding tusschen «le Serviërs en Bulgaren aan
de grenzen in een niet zeer gunstig licht stelt, maakt
«len indruk, alsof men in zekere kringen het er op
aanlegt om hei l.alkan-quaestic
te storen en er met de haren «len oorlog wil bü
pen, «lic bij «le natuurlijke ontwikkeling «leiniet
wil komen. Een andere opvatting is ten minste
uit dit telegram niet af te leiden.
Evenwel is het ook mogelijk dat de dépêche op
haren W(j^ van Nisch naar Berlyn ei
den jukten inhoud heeft, verloren, «laar zij handelt
over een toestand, welke zoo volgens logische wetten
niet verkregen kan worden. Immers het besluit
Len Bulgaren wordt toegedacht, om eiken -
indringer onmiddellijk neer te schieten, zou de Servische
bevelhebbi; bt op
hunonderhoorigen kunnen nopen, ln plaats daa
meldt hetzelfde telegram, dat «le Seniors be:
hebben om een dergelijke //houding' der Bulgaren
met de wapenen te beantwoorden. Natuurlijk i
voor dit besluit de onderstelling ten grondslag i
dat de Serviërs, ondanks de beslissing der Bulgaren,
van hunne zijde de grenzen hebben overtredi
toen door de Bulgaren op de aangekondigde wijze
zijn behandeld,
Wanneer men dit overweegt behoeft men zelfs het
slot „dat Bulgaarsche vryscharen reeds begonnen zgn
om da Servische grenzen te .verontrusten", niet te ontleden
om terstond te zien, dat de uitvinders van dit telegram
tot eiken prijs gaarne een botsing zouden zien
plaats vinden. Deze wenschen zijn echter zoo geheel
in strijd met de jongste officieele mededeelingen
Servische regeering, dat men in elk geval niet i
kan doen dan dit nieuwe alarm-telegram terstond ter
snippermand te verwijzen.
Even tegenstrijdig luiden de berichten
over de aanstaande conferentie te Konstantinopel.
De correspondent van Daily Ncivs te
Weenen verneemt, dat de conferentie nog
niet kan bijeenkomen, omdat er nog ernstig
verschil heerscht tusschen de Oostersche
en Westersche mogendheden. Daarentegen
meldt de Temps uit goede, blikbaar offi- '
cieuse, bron, dat een dergelijke groepeering
der mogendheden — Frankrjjk, Engeland
en Italië aan de eene, Duitschland, Oostenrijk
en Rusland aan de andere zqde — geheel
onjuist is. Vooral Frankrgk, zegt het blad,
heeft evenals de andere mogendheden geen
ander doel dan orde en vrede op het Balkan-
Schiereiland te herstellen. Evenwel dient
men te weten, dat de conferentie te Konstantinopel
zich slechts met een oplapperjj
(réplati-age) zal bezighouden, daar elke beslissende
oplossing reeds door het programma
der conferentie is uitgesloten.
De Républigue Eranpaise geeft een uitvoerige
beschouwing van den toestand,
welke met een conclusie in denzelfden
geest eindigt:
Wat er van zij, het is in ajlen gevalle niet waarschijnlijk
dat de beraadslagingen der conferentie meer
dan een voorloopig resultaat zullen opleveren. Handhaving
van het statu quo ante is heel mooi, maar
om dit te kunnen doen, dient men in staat te zijn
de krachten te bedwingen, welke niet naar de bevelen
der diplomaten luisteren. Rusland hesft ze
indortijd wel kunnen gebruiken, maar kan ze no niet
meer met een wachtwoord in bedwang houden.
Frankrijk is bereid om in het belang van dea u_epeeschen
vrede de sohikking te onderteskenen. welke
het gevolg kan zgn van de beraadslagingen der gezanten,
maar het maakt zich geen illusies van dea
langen duur noch van de verre strekking dezer overeenkomst.
Het is zeker reeds iets gewonnen , wanneer
men voor het oogenblik de vreeselijke gevolgen
vermijdt van een botiing, waarvan men de uitbreiding
niet kan voorzien, maar men zou moeten rekenen
buiten de onvermijdelijke logica der werkelijkheid,
wanneer men 'meende dat ook >oor de toeU
wordt gezorgd.
Te Parijs heeft men dus ook al geen
groote verwachting van den uitslag der
beraadslagingen, maar is men van meening,
dat de conferentie hoogstens de oplossing
der Oostersche^ quaestie voor eeni*
gen tijd kan verschuiven.
De Deensche Regeering gaat met energie
voort op den ingeslagen weg, om te regeeren
zonder Fol ket hing. De voorloopige
wet over de oprichting eener gendarmerie
zal weldra in werking treden.
Reeds is een overste der cavalerie tot bevelhebber
benoemd en met het aanwerven
der manschappen belast.
Zoo ging 't zeven malen met zeven
buizen.
Voegen wg er bq, dat de buizen vaj,
verschillende afmetingen waren, die mei
Te kwart over drieën werd het terrein
door de politie afgezet. Dat had heel
wat voeten in de aard, want enkele herbergen
in de buurt waren propvol en
moesten ontruimd worden. Dit geschiedde
niet zonder aanleiding te geven tot een
paar arrestatiën. Ter hoogte van den
kinderspeeltuin en van de Reguliersgracht
werden staketsels opgericht, waarachter de
menigte, die als altijd nogal stijf hoofdig
was, werd teruggehouden. Intusschen
ging alles vrij geregeld in zfln werk en
trad de politie met zeer veel beleid op.
Op het afgezette terrein was omstreeks
dien tijd het geheele Dagelijksch Bestuur,
eenige raadsleden en mr. P. A. Brugmans,
stadsadvocaat, aanwezig. Alle voorzorgen
waren genomen en in de Baangracht
lag ook de drijvende stoomspuit „Jan Van
der Heyden", stoom op.gereed.Hetgevaarwas
trouwens tot een mininium beperkt. De
gasreservoirs stonden zeer laag en van de
zijde der heeren De Bruijn en Zonen
waren voorzorgen genomen ter beperking
van gevaar, o. a. deor het sluiten der hoofdgeleidingen.
Een achttal pijpen moest worden afgesneden.
Drie over den voormaligen winkel
van den heer Jan Kl et on, en vijf over de
Reguliersgracht. Nadat de voorbereidende
werkzaamheden waren afgeloopen, begon
men te ongeveer halfvjjf gaten in de pijpen
te boren, het eerst in die over de Reguliersgracht.
Het werk geschiedde onder
opzicht der hoofdambtenaren Schu _ rman
en VanNiftrik, die geruimen
tijd van te voren de zaak hadden bestudeerd
en voorbereidende proeven hadden
genomen, door de firma John Aird, gedeeltelijk
met Engelsche, maar grootendeels
met Hollandsche werklieden.
Door de fabriek werd dus geen gas
aangevoerd, terwijl het gas dat nog in de
buizen door de stad was verzameld een
uitweg vond doordien men in 27 zinkers
twee openingen had gemaakt en daar
pijpen had aangebracht, waardoor het gas
kon ontsnappen. Op zeven andere plaatsen
waren nog voor het doel enkele pijpen
aangebracht. De Hollandsche fabriek had
met het gas, dat zij in voorraad had, nog
ongeveer anderhalf uur de stad kunnen
voorzien.
Kort nadat de boringen waren begonnen
kwamen de twee jongste firmanten der firma
De Bruün <_ Zonen met den heer
mr. Van der Breggen op het terrein.
Mr. Van der Breggen stelde
zijne principalen aan den Burgemeester
en de Wethouders voor en een der
heeren De Bru ij n vroeg den heer
Van Tienhoven of op zijn last de
gasbuizen der Hollandsche fabriek worden
doorgesneden. De Burgemeester antwoordde
daarop, dat het geschiedde op last
van den Gemeenteraad, aan wiens hoofd
hi_ de eer had te staan. De heer De
Bru jj n zei daarop dat er geen gevaar bestond,
want dat de kleppen gesloten waren.
Beleefde groeten van beide zijden.
Vertrek van de heeren De Bruijn
met hun rechtsgeleerden raadsman.
De boringen worden voorgezet.
Ter zelfder tijd bevond de deurwaarder
Hilmanzich in de nabijheid der woning
van den burgemeester, terwijl zijn bediende
in een naburig huis aan de telephoon stond
te wachten op het bericht dat men , op
last van het hoofd der gemeente begonnen
was de geleidingen af te snijden.
Toen dit bericht kwam, ging de heer H i Iman
oogenblikkelijk naar het huis des
heeren Van Tienhoven, doch deze
niet te huis vindende, spoedde hij zich naar
het terrein, waar hij zijn exploot den Burgemeester
overhandigde.
Na niet weinig moeite en harde mokerslagen
verkregen de arbeiders in de buis
een opening van ongeveer drie centimeters
middellijn. Men nam blazen van
guttapercha, die opgerold in de buis
werden gestoken; door eea slag werden
zü met een kleine blaasbalg vol lucht
geperst, waardoor feitelijk de buis versperd
was en het gas zou verhinderd zijn
door te stroomen, wanneer de kleppen niet
gesloten waren geweest. De opening der blazen
werd daarop gesloten. Ongeveer drie voet
van deze blaas verwijderd werd een tweede
opening gemaakt en ook daardoor een blaas
aangebracht en opgevuld. De tusschenruimte
Van de buizen, tusschen deze twee
blazen werd weggehakt, de twee monden
der aldus verbroken geleidingen door een
houten prop gesloten, daarover heen een
grijzen hoed gezet en de naden dicht -
soloeerd.
I. OP STRAAT.
Zooals te begrijpen is, heerscht e er gisteren
heel wat drukte in den omtrek
der Hollandsche gasfabriek. Op de plekken
waar de afsnijdingen zouden plaats
vinden, was omstreeks twee uur de straat
reeds opgebroken en honderden nieuwsgierigen
stonden er om heen geschaard.
De tramlijn Leidscheplein—Plantage had
gedeeltelijk den dienst gestaakt. Aan de
eene zij da stopten de wagens aan de Vijzelgracht,
aan de andere aan de Reguliersgracht.
De orde werd gehandhaafd door
enkele brigades agenten vaa politie en
eenige rechercheurs.
N. 17500.
Nieuwe Amsterdamsche Courant.
A\ 1885.
ALGEMEEN HANDELSBLAD.
Het Has-dklsblad verscl-vjnt des morgens en des a-ond*, beha.re ep enkele feestdagen.
Hoofdagenten: Brussel, A. N. Lbbèoub _ C»., Agence HAVAS en G. Fischeb; Frank.
fort af3l., Weenen, Zürich enz. G. L. Daubk «t G».j Hamburg, HAASENSTEIN ie VOQLBB;
Maandag 2 November.
Ïïitgevcrs-Biiecteureii: GE_.RCEI)EES DIEDERICHS.
Bureel: Sf. Z. Voorburgwal (bij den Dam), N°. 236—240.
Het K.WAKTAAL kost, met inbegrip van het ZONDAGSBLAD, voor Amsterdam ƒ6.—, voor ac
overige plaatsen in Nederland: ƒ 7.— bij afzonderlijke en ƒ 6.— bij gelijktijdige verzending
ven Ochtend- en Avondblad. — Elk üfzonderlijk blad/ 0.05.
Ai-VERTE-s-Tii.N : I—s regels ƒ 1.25; elke regel meer ƒ 0.25. —Reclames: I—S Regels/2.50,
elke regel meer ƒ 0.50. — Aanvrage en vermelding van liefdegiften ƒ 0.15 den regel.
Keulen, BüDOLr MosSB; Parijs en Londen, JoHW F. JONBS.
Set C-ixteTL-rsrecKt voor den inhoud vam. dit _Blad. wordt -ywz. ■:k.f:rd overeenT-omstig de Wet. van 28 Jrtnt 1881 (Stbl. n°. 1&4).
verschenen.
DE ONTKNOOPING.
TWEEDE BLAD
3 Hovember.